मूषक

mūṣakaपुं · masc.

In 12 kośas: 13 synonym verses, 3 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.1300 · p. 50

मूषिको मूषको वज्रदशनः खनकोन्दुरौ ।उन्दुरुर्वृष आखुश्च सूच्यास्यो वृषलोचने ॥ १३०० ॥

अनुष्टुप्

मूषिकपुं मूषकपुं वज्रदशनपुं खनकपुं उन्दुरपुं उन्दुरुपुं वृषपुं आखुपुं सूच्यास्यपुं वृषलोचनपुं

genderपुंmasc.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह सिंहादिवर्गः Amarakośa 2.5.14

अधोगन्ता तु खनको वृकः पुंध्वज उन्दुरः ।उन्दुरुर्मूषकोऽप्याखुर्गिरिका बालमूषिका ।

अनुष्टुप्

अधोगन्तृपुं खनकपुं वृकपुं पुंध्वजपुं उन्दुरपुं उन्दुरुपुं मूषकपुं आखुपुं गिरिकास्त्री बालमूषिकास्त्री

genderपुंmasc.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.235 · p. 29

आखुर्वृषो मूषकः स्यादुन्दुरः खनकस्तथा ।छुच्छुन्दरी च विज्ञेया विद्वद्भिर्गन्धमूषिका ॥ २३५ ॥

अनुष्टुप्

आखुपुं वृषपुं मूषकपुं उन्दुरपुं खनकपुं छुच्छुन्दरीस्त्री गन्धमूषिकास्त्री

genderपुंmasc.

द्विरूपध्वनिसङ्ग्रह Dvirūpadhvanisaṅgraha · भरतमल्लिक Dvirūpadhvanisaṅgraha 151 · p. 67

उन्दुरः स्यादुन्दुरुश्च मूषामूषिकमूषिकाः (मूषकाः?) ।तुल्या गोधैव गौधारगौधेयाः परिकीर्तिताः ॥ १५१ ॥

अनुष्टुप्

उन्दुरपुं उन्दुरुपुं मूषपुं मूषिकपुं मूषकपुं गोधास्त्री गौधारपुं गौधेयपुं

genderपुंmasc.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सरभादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.12.50 · p. 323

इति भेदा वानराणामथ पर्णमृगा अमी ।मुद्गादा मूषकाः पूतिघसाः पादपशायकाः ॥ ५० ॥

अनुष्टुप्

पर्णमृगपुं मुद्गादपुं मूषकपुं पूतिघसपुं पादपशायकपुं

genderपुंmasc.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सरभादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.12.54 · p. 323

वभ्रुर्वन्ये पुनर्ग्राम्ये चिक्कः स्यादथ मूषकः ।वृषो दृशोऽप्याखनिको मूषो मूषीकका द्वयोः ॥ ५४ ॥

अनुष्टुप्

वभ्रुपुं चिक्कपुं मूषकपुं वृषपुं दृशपुं आखनिकपुं मूषपुं मूषीकपुंस्त्री

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.44 · p. 192

प्रतिसूर्यः शयानश्च कृकलासो घनोन्मदः ।मूषकोऽस्त्री द्वयोराखुर्मूखिको दहरो वृषः ।पुमांसो अयमियं वा आखुः ।निद्रीरेकारो(?) मूषकशब्दः पुंनपुंसकयोः ।आखुः*वक्र(?)दशना खनिका तुन्दुरून्दुरौ ॥ ४४ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

प्रतिसूर्यपुं शयानपुं कृकलासपुं घनोन्मदपुं मूषकपुंक्ली आखुपुंस्त्री मूखिकपुं दहरपुं वृषपुं वक्रदशनास्त्री खनिकास्त्री तुन्दुरुपुं उन्दुरुपुं

genderपुंक्लीm. n.

निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र वृक्षकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 1.164 · p. 90

मुष्कके मूषको घण्टा झातलो मोक्षमुञ्चकौ ।पाटलिर्गोलिहः क्षारश्रेष्ठः, कृष्णः सितश्च सः ॥ १६४ ॥

अनुष्टुप्

मूषकपुं घण्टास्त्री झातलपुं मोक्षपुं मुञ्चकपुं पाटलिपुं गोलिहपुं क्षारश्रेष्ठपुं

genderपुंmasc.

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.202 · p. 77

उन्दरः खनको वज्रदशनो मूषिकस्तथा ।आखून्दुरू समौ प्रोक्तौ मूषको वृषलोचनः ॥ २०२ ॥

अनुष्टुप्

उन्दरपुं खनकपुं वज्रदशनपुं मूषिकपुं आखुपुं उन्दुरुपुं मूषकपुं वृषलोचनपुं

genderपुंmasc.

पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त चतुःपदमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 1.3.136 · p. 10

उन्दुरुर्मूषको बालमूषिका गिरिकाऽऽखुका ।पल्ली लूताशिनी तुण्डो सरटः कृकलासकः ॥ १३६ ॥

अनुष्टुप्

उन्दुरुपुं मूषकपुं बालमूषिकास्त्री गिरिकास्त्री आखुकास्त्री पल्लीस्त्री लूताशिनीस्त्री तुण्डपुं सरटपुं कृकलासकपुं

genderपुंmasc.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2348 · p. 380

मुषको मूषकश्चैव मूषिको वृषलोचनः ।सूच्यास्यः खनको वज्रदशन उन्दरो वृषः ॥ २३४८ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न (wrong syllable)

मुषकपुं मूषकपुं मूषिकपुं वृषलोचनपुं सूच्यास्यपुं खनकपुं वज्रदशनपुं उन्दरपुं वृषपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.26 · p. 84

मूषीको मूषिको मूषो मूषकश्चाखुरुन्दरुः ।उन्दुरः खणको बभ्रुर्वृष आखनिको वृशः ॥

अनुष्टुप्

मूषीकपुं मूषिकपुं मूषपुं मूषकपुं आखुपुं उन्दरुपुं उन्दुरपुं खणकपुं बभ्रुपुं वृषपुं आखनिकपुं वृशपुं

genderपुंmasc.

शब्दार्णव Śabdārṇava · वाचस्पति Śabdārṇava 131 · p. 538

भद्रमूषिक आसन्दी कुन्दुरुन्दुरुरुन्दुरः ।मूषको वज्रदशनः क्रमः काण्डो बिलेशयः ॥ १३१ ॥

अनुष्टुप्

भद्रमूषिकपुं आसन्दीस्त्री कुन्दुपुं उन्दुरुपुं उन्दुरपुं मूषकपुं वज्रदशनपुं क्रमपुं काण्डपुं बिलेशयपुं

genderपुंmasc.

मूषक as a meaning in nānārtha verses

कोषकल्पतरु शुषिरशीतेऽन्यवत्स्याद्वशिरः किणिह्यां शिन्धूद्भवे चेभकणासु न स्त्री । स्यान्मूषके ना शुषिरोऽन्तिमे तु वंश्यादिवाद्ये विवरेऽपि तद्वत् ॥ १२ ॥ Koṣakalpataru 6.27.12
कोषकल्पतरु कर्ववित्तेऽपि सान्त्वं त्विह दक्षिणत्वे स्यात्साम्न्यथेशे नरि सर्व उक्तः । समस्तवाची परवत्प्रदिष्टः [77a]कर्वस्तु कामे नरि मूषके च ॥ ५०० ॥ Koṣakalpataru 6.29.500
कोषकल्पतरु वृषवृषस्तु धर्मे नरि सौरभेये पुंराशिभेदे वनिताप्रसङ्गे( ? ) । स्यान्मूषके श्रेष्ठगतोऽन्यवत्स्यात् स्याद्वासके द्वंद्वगतो वृषा तु ॥ ३४ ॥ Koṣakalpataru 6.30.34