शुषिर
śuṣiraक्ली · neut.In 11 kośas: 14 synonym verses, 6 as a nānārtha head word.
genderक्लीneut.
रन्ध्रं बिलं निर्व्यथनं कुहरं शुषिरं शुषिः ॥ १३६३ ॥छिद्रं रोपं विवरं च निम्नं रोकं वपान्तरम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 व (wrong syllable)
genderक्लीneut.
अधोभुवनं पातालं बलिसद्म रसातलम् ।नागलोकोऽथ कुहरं शुषिरं विवरं बिलम् ॥ १ ॥छिद्रं निर्व्यथनं रोकं रन्ध्रं श्वभ्रं वपा शुषिः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 नं (wrong syllable)
genderक्लीneut.
निम्नमगाधो गर्तः श्वभ्रं शुषिरं वपा बिलं विवरम् ।अन्तरमवटुच्छिद्रं निर्व्यथनं रन्ध्ररोककुहरदराः ॥ ६२४ ॥
गीतिः
genderक्लीneut.
शुषिरं सुषिरं चास्त्री पुंस्यगाधो वपा-शुषी ।द्वयोर्गर्ता दरस्त्रय्यामवटो युजि भूबिले ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
शुषिरं विवरं रन्ध्रं छिद्रं गर्ता च गह्वरम् ।श्वभ्रं रस्यं च पातालं नरकं यान्त्यमेधसः ॥ १९० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अवैदिकास्तु शब्दज्ञम्मन्याः केचिदधीयते ।तालव्योष्मादिरस्त्रीति शु(षु ? षि)रध्वनिरस्य ते ॥ १८४५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.doubtful
ततं वीणादिकं वाद्यं वंशादि शुषिरं विदुः ।घनं तालादिकं चाथानद्धं मुरजमुख्यकम् ॥ २०२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रसातलं बलेर्वेश्माधोजगद्वडवामुखम् ।रोपं छिद्रं तथा रन्ध्रं विवरं शुषिरं शुषिः ॥ २५३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ततं वीणादिवाजिन्त्रं घनं तालादिकं तथा ।शुषिरं चादि वंशादिमानद्धं दर्दरं तथा ॥ ४१५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
निम्नं निर्व्यथनं रन्ध्रं विवरं च वपाऽन्तरम् ।रोकं रोपं बिलं छिद्रं सुषिरं शुषिरं शुषिः ॥ २४७८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
रन्ध्रं निर्व्यथनं श्वभ्रं च्छिद्रं रोकं दरो बिलम् ।विवरं कुहरञ्चैव शुषिरञ्च वपाशुषिः ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गर्तो वटः स्यादवटिस्तथा चावटुरित्यपि ।शुषिरन्तु सरन्ध्रे स्यात् त्रिष्विदं क्लीब इत्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
तालव्यदन्त्यः शुषिरम्, गर्ते गर्ता दरस्त्रिषु ।स्वभ्रं तालव्यदन्त्याद्यमवटोऽवटिरित्युभौ ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शीतेऽन्यवत्स्याद्वशिरः किणिह्यांशिन्धूद्भवे चेभकणासु न स्त्री ।स्यान्मूषके ना शुषिरोऽन्तिमे तुवंश्यादिवाद्ये विवरेऽपि तद्वत् ॥ १२ ॥
इन्द्रवज्रा
नल्यौषधौ स्त्री छिदिरस्तु वह्नौखड्गे कुठारे नरि रज्जुगोऽपि ।ना वालपत्रे खदिरः सुधांशौस्त्रियां तु शाकस्य विशेष एषः [54a] ॥ १३ ॥
उपजातिः
meaningsनल्यौषधि
doubtful
अर्थे वदन्ति विवरं रभसस्तु नखाह्वये ।भेषजेऽप्यपठीद्वाद्यभेदे त्वजय उक्तवान् ॥ १८४६ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
पाशादिके छिद्रयुक्ते पुनस्त्रिरिति चोक्तवान् ।एतच्चासाम्प्रतं यस्मात् (तालव्योष्मादिरेव ?) हि ॥ १८४७ ॥
metre not recognised
doubtful
शुषिरं मूषिके च्छिद्रवंश्यादिवाद्यभेदयोः ।शुविराप्योषधीभेदे भवेद्रन्ध्रान्विते त्रिषु ॥शृङ्गारः सुरते नाट्ये रसे ना गजभूषणे ।क्लीबं चूर्णे च सिन्दुरे लवङ्गेऽपि च कुत्रचित् ॥सम्बरो दैत्यभिच्छैलमृगभिन्मीनभित्सु च ।बुद्धभेदे पुमान् क्लीबं जले बौद्धव्रतेऽपि च ॥सङ्करोऽग्निचटत्कारे समार्जन्यवपुञ्जिते ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 दि (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 न्दु (wrong syllable)