मोक्ष

मोक्ष as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् अक्षरचक्रं राष्ट्रेऽप्यक्षरं तु मोक्षेऽपि क्षीरमप्सु च ॥ १८२ ॥ Amarakośa 3.3.182
• धरणिकोश अपवर्गअपवर्गः फलप्राप्तौ क्रियान्ते त्यागमोक्षयोः । उपसर्गो भवेद्व्याधिरुपसर्ग उपप्लवः ॥ Dharaṇikośa 3.2.11
• धरणिकोश निर्याणकल्याणं मङ्गलं विद्यात्काञ्चनं यदक्षयम् । निर्याणं द्विरदापाङ्गे मोक्षे निर्गमनेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 14.2.13
• धरणिकोश मुक्तिमुक्तिः स्यान्मोचने मोक्षे युक्तिर्न्याये नियोजने । चिता छन्ने चुल्लिकायां त्रेता वह्नित्रये युगे ॥ Dharaṇikośa 15.1.5
• धरणिकोश निःश्रेयसवायसी काकमाची स्यादभ्यासो निकटेऽपि च । उदर्चिरुत्प्रभे वह्नौ दिवौकाश्चातके सुरे । निःश्रेयसं शिवो मोक्षः श्वःश्रेयसं शिवं सुखम् ॥ Dharaṇikośa 31.1.9
• कोषकल्पतरु निर्वातिउपसर्गे कालहत्यां प्रतितः पलतिर्णिचि । निरो वातिः शमानन्दप्राप्ति-मोक्षेभमज्जने ॥ २३ ॥ Koṣakalpataru 3.5.23
• कोषकल्पतरु निर्यातिनिरो मोक्षे निर्गमे तु स्यादुदोऽपात्त्वपक्रमे । स्याद्दृश्येऽनोः कलयतिस्तूद उत्क्षेपणार्थकः ॥ २२ ॥ Koṣakalpataru 3.5.22
• कोषकल्पतरु अप-वृज्स्युर्वर्जनेऽपात्तु वृजिर्दानमोक्षक्रियाक्षये । साफल्य आङस्त्वानत्यां परेर्मृत्यां प्रकीर्तितः ॥ ६६ ॥ Koṣakalpataru 3.5.66
• कोषकल्पतरु निर्मोकमोक्षेऽन्तरिक्षे कवचेऽहिकृत्तौ निर्मोक आद्ये चरकस्तु चारे । मुनौ कुषाकुस्तु कृशानुभानु- कीशेष्वथातापिनि वाच्यलिङ्गः ॥ १ ॥ Koṣakalpataru 6.1.1
• कोषकल्पतरु अपवर्गत्यागे मोक्षे कर्मसमाप्तावपवर्गः साफल्येऽथ प्रादिषु रोगेऽप्युपसर्गः । संघे संयोगे च समायोग इहार्थे शापाक्रोशस्याभिभवेष्व[प्य]भिषङ्गः ॥ २९ ॥ Koṣakalpataru 6.3.29
• कोषकल्पतरु निर्याणसमञ्जसे निर्मितिसारयोश्च दैवेऽपि निर्माणमुशन्ति विज्ञाः । अपाङ्गदेशे करिणां च मोक्षे निर्याणमुक्तं किल निर्गमेऽपि ॥ ३१ ॥ Koṣakalpataru 6.15.31
• कोषकल्पतरु महोदयचन्द्रोदयस्त्वौषधिभिद्विताने फलोदयः स्यात्त्रिदिवे च लाभे । महोदयं पुंसि न कन्यकुब्जे मोक्षे पुमान्स्याच्च तथाधिपत्ये ॥ ८७ ॥ Koṣakalpataru 6.26.87
• कोषकल्पतरु स्थिरस्थिरा तु मह्यामपि शालपर्ण्यां स्थिर[51a]स्तु मोक्षे त्रिषु निश्चले स्यात् । धारा तु सैन्याग्रिमभागवाजि- गतिप्रभेदद्रववस्तुपाते ॥ ७८ ॥ Koṣakalpataru 6.27.78
• कोषकल्पतरु शिवशम्यामलक्योरभयाशृगाल्यो- र्गौर्यां द्वयोनस्तु शुभे सुखे च । मोक्षे जले चाथ दिवं च नाके जीवः पुमान्प्राणिनि वृक्षभेदे ॥ ९६ ॥ Koṣakalpataru 6.29.96
• कोषकल्पतरु श्रेयस्श्रेयस्तु धर्मे कुशले च मोक्षे- ऽन्यवत्प्रशस्येऽप्यथ योषिति स्यात् । रास्नाभयावारणपिप्पलीषु स्रोतोऽम्बुवेगेन्द्रिययोर्द्वयोने ॥ ३ ॥ Koṣakalpataru 6.31.3
• कोषकल्पतरु निःश्रेयसनिःश्रेयसं तु मोक्षे कल्याणे चन्द्र[91a]खण्डे च । कुम्भीनसस्तु[भुजगे]सविषज्वालादृशि प्रोक्तः ॥ २० ॥ Koṣakalpataru 6.31.20
• नानार्थार्णवसंक्षेप अर्थहृदये साधने मोक्षे कार्यैश्वर्यनिवृत्तिषु । वाच्ये हेतावभिप्राये याचने च हलायुधः ॥ ५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.5
• नानार्थार्णवसंक्षेप क्षेममङ्गले प्राप्तरक्षायां मोक्षे त्रिषु तु निर्भये । ना चण्डासंज्ञभैषज्ये केशी तु स्त्रीत्यभाषत ॥ २८० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.280
• नानार्थार्णवसंक्षेप ब्रह्मन्क्लीबं तु वेदे मन्त्रेऽन्ने खेऽध्यात्मात्मतपःसु च । मोक्षे जपे धने चाथ बलभद्रे व(ले?ली) पुमान् ॥ ८४६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.846
• नानार्थार्णवसंक्षेप श्रेयस्तथा मोक्षे च धर्मे च मङ्गले त्रि तु तद्वति । स्यात् प्रशस्यतरे चाथ स्त्र्यर्थे वृत्तिर्यदा तदा ॥ १४२७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1427
• नानार्थार्णवसंक्षेप निर्वृतिनिर्वृतिर्मनसस्तोषे मोक्षेऽस्तमयबाढयोः । नियतिः सयमे दैवे निकृतिः शठशाठ्ययोः ॥ ४० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.40
• नानार्थार्णवसंक्षेप कैवल्यकेतनं स्यादकार्ये च चापे कृत्येऽथ कैतवम् । द्यूते च कपटे चाथ कैवल्यं मोक्ष एव च ॥ २५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.25
• नानार्थार्णवसंक्षेप निर्याणखण्डनेऽप्यवदाने च निर्याणं त्वपि हस्तिनः । नेत्रान्ते निर्गमे मोक्षे मरणे च प्रकीर्तितम् ॥ ४४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.44
• नानार्थार्णवसंक्षेप अमृतअमृतं व्योम्नि देवान्ने यज्ञशेषे रसायने । अयाचिते जले जग्धौ मोक्षेऽन्ने हेम्नि गोरस ॥ १ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1
• नानार्थार्णवसंक्षेप अक्षरक्ली तु वाचि विधौ धर्मे वर्णेऽम्बुतमसो क्रतौ । अक्षराख्ये सामभेदे खे मोक्षे मूलकारणे ॥ ६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.6
• नानार्थार्णवसंक्षेप निर्वाणनिर्वाणं निर्वृतौ मोक्षे विनाशे गजमज्जने । क्ली त्रिस्तु मुनिवह्न्यादौ शब्दविद्भिर्निरूपितम् ॥ १०२९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1029
• नानार्थार्णवसंक्षेप अपवर्गअथो चतुःस्वराः शब्दाः कीर्त्यन्तेऽत्र नृलिङ्गकाः । अपवर्गः क्रियासाध्यफलाप्तौ त्यागमोक्षयोः ॥ १ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.1
• नानार्थार्णवसंक्षेप निःश्रेयसदेवधान्यं यावनाले देवानामपि धान्यके । निःश्रेयसं तु कल्याणे मोक्षे निःसरणं पुनः ॥ २० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.20
• परमानन्दीयनाममाला उईर्लक्ष्मीधरयोरुश्च शम्भौ मोक्षोर्ध्वशक्तिषु । भावे स्यादुत्प्रकाशे च निपातः क्रोधलोभयोः ॥ ६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 1.6
• परमानन्दीयनाममाला तेजस्राहौ गुणान्तरे चाथ तोकं संतानपुत्रयोः । तापः कष्टे च संतापे तेजो मोक्षप्रभावयोः ॥ २२२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.15.222
• परमानन्दीयनाममाला निर्वृतिनिर्वृतिर्मोक्षमृत्योः स्यात्स्वास्थ्येऽपि परिकीर्तितम् । [27] नागवारिक आख्यातो खगेशे चित्रमेखले ॥ २७७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.18.277
• परमानन्दीयनाममाला सिद्धिदिव्यौषध्यां कपौ विष्णौ शक्रसूर्यशिवेषु च । सिद्धिर्मोक्षे च योगस्य निष्पत्तावपि कथ्यते ॥ ३६७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.27.367
• परमानन्दीयनाममाला क्षेममोक्षे च मङ्गले क्षारो रसे काचे गुडादिके । क्षुद्रा वेश्या नटी व्यङ्गी क्षरो मेघे क्षरं जले ॥ ३८१ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.29.381
• शिवकोष विषघ्नपुंसि मोक्षे शिरीषे च शतघ्नी तु करञ्जके । वृश्चिकायां शङ्खिनी तु श्वेतपुन्नागमेध्ययोः ॥ २६९ ॥ Śivakoṣa 16.1.269
• शब्दरत्नावली भगभगं स्त्रीज्ञानवैराग्ययोनिमाहात्म्यकीर्तिषु । ऐश्वर्यधर्मकामेषु मोक्षे यत्नेऽथ ना रवौ ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.13
• शब्दरत्नावली सर्गशृङ्गी स्वर्णे विषामीनभेदयोर्मृषत्रौषधे । सर्गोऽध्यायनिश्चयात्ममोक्षोत्साहादिसृष्टिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.29
• शब्दरत्नावली अपवर्गअपवगस्तागमोक्षकार्यसमाप्तितत्फले । अभिषङ्गः समाक्रेशे शपथे च पराभवे ॥ Śabdaratnāvalī 7.3.52
• शब्दरत्नावली निर्याणनिर्याणं क्लीबलिङ्गं स्यान्मतङ्गापाङ्गमोक्षयोः । निर्माणं निर्मितौ सारे परिमाणे हमञ्जसे ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.42
• शब्दरत्नावली निर्वाणनिर्वाणं निर्वृतावस्तगमने गजमञ्जने । सङ्गमे निश्चले मोक्षे शून्ये विद्योपदेशने ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.43
• शब्दरत्नावली निःसरणभवेत्रिःसरणं मोक्षमृत्यूपायागमेषु च । निरूपणं विचारे स्यादालोके च निदर्शने ॥ Śabdaratnāvalī 7.15.81
• शब्दरत्नावली मुक्तिमुक्तिर्मोक्षे मोचने च भवेत्सौख्यभिदि स्त्रियाम् । मुक्तः स्यात्प्राप्तमोक्षे च नन्दिते मोचिते त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.38
• शब्दरत्नावली अमृतअमृतं स्यात्तु पीयूषे यज्ञशेषे जले घृते । मोक्षायाचितयोर्ना तु धन्वन्तरिसुधाभुजोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.71
• शब्दरत्नावली सदागतिसदागतिर्ना वातार्कमोक्षेषु च सदीश्वरे । सरस्वान्नदभेदेऽब्धौ पुंसि स्याद्रसिकेऽन्यवत् ॥ सरस्वती च वाग्देवीवाणीस्त्रीरत्नगोषु च । सत्यवती व्यासमातृनारदर्च्चीकयोषिति ॥ समुद्रान्ता तु कार्यासीपृक्कादुरालभासु च । समाहितो निर्विवादे प्रतिज्ञातेऽभिधेयवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.175
• शब्दरत्नावली प्रणयनादेयी भूमिजम्बां स्त्री जरायाम्बुवेतसे । नागरङ्गे जयायाञ्च व्यङ्गुष्ठेऽपि च कुत्रचित् ॥ निकायो निलये लक्ष्ये सधर्मिप्राणिसंहतौ । समुच्चये संहतानां स्यात्पुमान् परमात्मनि ॥ नेपथ्यं रङ्गवाह्ये स्यादलङ्कारेऽपि च द्वयोः । प्रणयः प्रसवे प्रेम्णि मोक्षविश्रम्भयोरपि ॥ प्रत्ययः प्रथिते ज्ञाने स्यादित्यादियनादिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.43
• शब्दरत्नावली शिवशिवः स्वरे हरे योगे कीलके ग्रहवालयोः । मोक्षगुग्गुलयोः पुंसि शिवं भद्रसुखाप्सु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.21
• शब्दरत्नावली विभवविभवो मोक्षसम्पत्त्योर्विद्रवो द्रुतिनिन्दयोः । विभावः स्यात्परिचये मन्मथोद्दीपनादिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.35
• शब्दरत्नावली निःश्रेयसनिःश्रेयसं शुभे मोक्षे विद्यानुभावभक्तिषु । नीलाञ्जसा विद्युति स्त्री नदीविद्याधरीभिदोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.32.47
• शब्दरत्नावली तत्तदप्रकाशे विभागे च शक्तौ प्राधान्यबन्धयोः । भावे मोक्षे च लाभे च स्यादाबद्धोर्द्ध्वकर्मणोः (?) ॥ यद्गर्हायामधृतौ च हेतावपि निगद्यते । यदि स्यात्तु विगर्हायां विकल्पे विस्मयेपि च ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.37
• शब्दरत्नावली निन निषेधे तूपमायां शिरश्चालन इत्यपि ॥ नि सामीप्ये निवेशेऽतिशये दाने च संशये । नित्यार्थे कोशले क्षेपे बन्धेऽन्तर्भावमोक्षयोः ॥ आश्रये राश्यधोभावविन्यासोयरमेष्वपि । नु प्रश्नातीततर्कानुनयोपमानहेतुषु ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.39
• शब्दरत्नावली पराआलिङ्गने निरसने पूजा सन्तोषभाषणे । परा प्राधान्यमोक्षाभिमुख्यविक्रमहर्षणे ॥ प्रातिलोम्ये भृशार्थे च तथा गतिवधार्थयोः । पुरा पुराणे निकटे प्रबन्धातीतभाविषु ॥ स्वराकाशे शोभने च स्वर्गेऽपि च भावान्तरे ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.53
• शब्दरत्नाकर अर्थनिवृत्तौ याचने मोक्षे विषयव्यवहारयोः । वस्तुन्यथाक्ष आधारे व्यवहारे कलिद्रुमे ॥ १८६३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1863
• शब्दरत्नाकर अमृतअयाचिते जले मोक्षे त्रिषु स्यात् स्वादुनित्ययोः । अप्पती वरुणाम्भोधी अगस्त्यौ मुनिपादपौ ॥ २०३७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2037
• शब्दरत्नाकर निर्वाणनिर्वाणं मरणे मोक्षे निर्वृतौ गजमज्जने । निरस्तः स्यात् त्रिषूत्सृष्टसायके त्वरितोदिते ॥ २११४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2114
• शब्दरत्नाकर अपवर्गत्यागमोक्षक्रियासाध्यफलप्राप्तिषु दिव्यपि । स्याच्चतुर्ष्वपवर्गोऽथ प्रभावे भावसूचके ॥ २१९४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2194
• त्रिकाण्डशेष अपवर्गऽथाऽपवर्गस्त्यागमोक्ष्योः ॥ ५३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.53
• त्रिकाण्डशेष निर्वाणबुद्धमन्त्रे नाडिकायां धारणाऽथ च मज्जने । निर्वाणं निवृतौ मोक्षे प्रघणोऽस्त्रगृहांशयोः ॥ १३२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.132
• त्रिकाण्डशेष अमृतमोक्षः सुधा यज्ञशेषोऽयाचितं वारि चामृतम् । अमृता तु गुडूची स्याद्धरीतक्यामलक्यपि ॥ १४३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.143
• वैजयन्ती अर्थअर्थः स्याद्विषये मोक्षे शब्दवाच्ये प्रयोजने । व्यवहारे धने शास्त्रे वस्तुहेतुनिवृत्तिषु ॥ ३ ॥ Vaijayantī 6.1.3
• वैजयन्ती क्षेमक्षेमो ना प्राप्तरक्षायां मोक्षेऽप्यस्त्री तु मङ्गले । स्वीयेऽन्तःकुक्षि कोष्ठोऽस्त्री कुसूलेऽन्तर्गृहे पदे ॥ २२ ॥ Vaijayantī 6.5.22
• वैजयन्ती निवृत्तिनिवृत्तिस्तु मनस्तोषे मोक्षेऽस्तमयबाढयोः । नालिका चुल्लिकारन्ध्रे विवरे वेणुभाजने ॥ ११ ॥ Vaijayantī 7.2.11
• वैजयन्ती निर्वाणनिर्वाणं निर्वृतौ मोक्षे विनाशे गजमज्जने । निदानमपदाने स्यात् खण्डनेऽप्यादिकारणे ॥ २० ॥ Vaijayantī 7.3.20
• वैजयन्ती अक्षरअक्षरोऽसौ हरौ धातर्यक्षरं प्रणवे विधौ । धर्मे वर्णे तपःक्रत्वोः खे मोक्षे मूलकारणे ॥ ३ ॥ Vaijayantī 7.5.3
• वैजयन्ती अमृतअमृतं व्योम्नि देवान्ने यज्ञशेषे रसायने । अयाचिते जले जग्धौ मोक्षेऽन्ने हेम्नि गोरसे ॥ ७ ॥ Vaijayantī 7.5.7
• वैजयन्ती अपवर्गअधिवासो निवासे स्यात् गन्धधूपादिसंस्कृतौ । अपवर्गः क्रियासाद्ध्ययफलाप्तौ त्यागमोक्षयोः ॥ ६ ॥ Vaijayantī 8.1.6
• वैजयन्ती निश्रेयसनिर्भर्त्सनमलक्तेऽपि मोक्षे निश्रेयसं शुभे । शस्त्रे युद्धे प्रहरणं कार्ये हेतौ प्रयोजनम् ॥ ८ ॥ Vaijayantī 8.3.8
• वैजयन्ती श्रेयस्विहाय महिषीमेकां भोगिन्योऽन्या नृपस्त्रियः । श्रेयोऽत्यन्तं प्रशस्ते स्यात् कल्याणे धर्ममोक्षयोः ॥ ३२ ॥ Vaijayantī 8.5.32