कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

रजस्वल

rajasvalaपुं · masc.

In 11 kośas: 11 synonym verses, 4 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य पञ्चेन्द्रियाः Abhidhānacintāmaṇi 4.9.100 · p. 49
विट्चरः शूकरो ग्राम्ये महिषो यमवाहनः ॥ १२८१ ॥रजस्वलो वाहरिपुर्लुलायः सैरिभो महः ।धीरस्कन्धः कृष्णशृङ्गो जरन्तो दंशभीरुकः ॥ १२८२ ॥रक्ताक्षः कासरो हंसकालीतनयलालिकौ ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर पञ्चदशोपदेशः Bālaprabodhikā 15.310 · p. 94
महिषी तु चिरस्कन्धो … न्तस्तु रजस्वलः ।निरञ्जनः कृष्णसारो पृषतस्तु सबिन्दुकः ॥ ३१० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.433 · p. 180
गोविन्दो गोष्वधिकृते महिषस्तु रजस्वलः ।स्याद्धंसकालीतनयो दंशपर्यायभीरुकः ॥ ४३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.14 · p. 190
रजस्वलो जरन्तः स्यात्कासरः सैरिभो महः ।वाहारिर्हेरम्बो धीरस्कन्ध-रक्ताक्ष-लालिकाः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.521 · p. 71
रत्नगर्भा तु भूमौ स्त्री ना तु वैश्रवणे मतः ।पूर्ववत् स्यात् समासादि द्वयोस्तु स्याद्रजस्वलः ॥ ५२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंस्त्रीm. f.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.187 · p. 75
रजस्वलजरन्तौ च रक्ताक्षो दंशभीरुकः ।महीषेऽरण्यजे चास्मन्गवलोऽपि विभाव्यते ॥ १८७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि पञ्चेन्द्रियजीवनामानि Suśīlanāmamālā 5.9.2316 · p. 375
लुलापो लालिकश्चैव लुलायश्च रजस्वलः ।वाहरिपुस्तथा पिङ्गुः पिङ्गश्च यमरथस्तथा ॥ २३१६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.11 · p. 82
महिषः कासरो वाहो लुलापो यमवाहनः ।द्विषज्जरद्दंशभीरुसौरिभाश्च रजस्वलः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तशेषाध्यायः Śabdaratnākara 3.8.1805 · p. 219
वृकधूर्तस्तु भल्लूको भल्लाटो दीर्घरोमकः ।अथ खड्गी गणोत्साहो महिषस्तु रजस्वलः ॥ १८०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव सिंहादिवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.5.4 · p. 43
हिंसारुः श्वापदो व्याघ्रे महिषस्तु रजस्वलः ।दंशभीरुर्जरन्तश्च लालिको यमवाहनः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पशुसङ्ग्रहाध्यायः Vaijayantī 3.4.9 · p. 65
लुलायः कासरः शृंगी हेरंबः कृष्णशृंगकः ।जरन्तः कलुषः पोत्री वीरस्कन्धो रजस्वलः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.82 · p. 356
महिषे रजस्वलः स्यात्स्त्रीधर्मिण्यां तथा नार्याम् ।एकाष्ठीला तु स्याच्छिवमल्ल्यां स्याच्च पाठायाम् ॥ ८२ ॥
metre not recognised
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् चतुरक्षरकाण्डः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.522 · p. 71
महिषे स्यादुदक्यायां स्त्रियामेव रजस्वला ।रजस्वति तु तत् त्रि स्याद् रजःपूता तु सा स्त्रियाम् ॥ ५२२ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश लान्ताः Śabdaratnāvalī 7.28.112 · p. 284
भद्रकाली च गन्धोल्यां कात्यायन्यामपि स्त्रियाम् ।महाकालो महादेवे किम्पाके प्रथमान्तरे ॥भवेन्मदकलो पचगजेऽव्यक्तप्रलापिनि ।महाबलो बृहद्वीर्ये सीसकेऽपि च न द्वयोः ॥महानीलो भृङ्गराजे मणिनागविशेषयोः ।मणिमाला स्त्रियां हारे लक्ष्म्यां दन्तक्षतान्तरे ॥मुक्ताफलञ्च कर्पूरे मौक्तिके लवलीफले ।भवेद्यवफलो मांसकूटजप्लक्षवेणुषु ॥रजस्वला पुष्पवत्यां महिषे तु रजस्वलः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 प (wrong syllable)
meaningsमहिष
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.2222 · p. 269
रजस्वलस्तु महिषे पुष्पवत्यां रजस्वला ।लोकपालो नृपेन्द्राद्योः राज्ञि लक्ष्मीपतिर्हरौ ॥ २२२२ ॥
अनुष्टुप्
meaningsमहिष