श्वापद
śvāpadaपुं · masc.In 13 kośas: 12 synonym verses, 8 as a meaning of another word.
पशुस्तिर्यङ्चरिहिंस्रेऽस्मिन्व्यालः श्वापदोऽपि च ॥ १२१६ ॥
genderपुंmasc.
शललः शल्लकः श्वावित्तत्सूची शललं शलम् ।व्याघ्रादयो वनचराः पशवः श्वापदाः स्मृताः ॥ २३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रक्तजिह्वो महावीरो दशमीस्थः सुगन्धिकः ।तथैव श्वेतपिङ्गश्च श्वापदो गर्जितासहः ॥ ७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तेऽपि स्युः श्वापदाः सर्वे कोकस्त्वीहामृगो वृकः ।स्याद्गोवत्सहुडच्छागनाशनोऽपि जलाश्रयः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वृन्दं [श्वा]पदमत्थ(?)दं च विरुदं चाच्छोद-तुन्दाङ्गदंगोर्दं गोद-कुसीद-मेद-कुसिदं तद्वत्ककुत्स्या*तम् ।आनद्धं मुरजादिकेषु तिमिरेऽन्धं वृद्धमप्यद्रिजे-ऽवष्टब्धं च महौषधं निगदितं तुल्यें ऽशकेऽर्धं तथा ॥ १ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every linenearly शार्दूलविक्रीडितम्
genderक्लीneut.
हिंस्रो व्याघ्रादिको व्यालः श्वापदो मरुलः शिरिः ।मनुष्या मानवा मर्त्या मनुजा मानुषा नराः ॥ १०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पशुस्तिर्यङ्चरि हिंस्रेऽस्मिन् व्यालः श्वापदश्च वै ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 रि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
व्याघ्रो द्वीपी च शार्दूलो हिंसारुः श्वापदोऽपि च ।अथ तक्षुस्तरक्षुश्च मृगादनतरक्षकौ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्वापदा हिंस्रपशवः सिंहः पारीन्द्र इत्यपि ।व्याघ्रो वरोत्कटस्तुल्यौ वराहस्तु बहुव्रजः ॥ १८०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ हिंस्रपशुर्व्याडः श्वापदः शिबिरित्यपि ।बाघ्नीणसस्त्वेकचरो गणोत्साहश्च गण्डकः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हिंसारुः श्वापदो व्याघ्रे महिषस्तु रजस्वलः ।दंशभीरुर्जरन्तश्च लालिको यमवाहनः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बाले तु बर्करः सूता तूबरः शृंगवर्जितः ।हिंस्रो व्याघ्रादिको व्यालः श्वापदो मरुलः शरिः ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्वापद as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् व्यालभेद्यलिङ्गः शठे व्यालः पुंसि श्वापदसर्पयोः । Amarakośa 3.3.369
- धरणिकोश व्यालशालः सर्जतरौ मत्स्ये शाला स्कन्धलता कुटी । व्यालः स्याच्छ्वापदे क्रोधे भुजगे दुष्टदन्तिनि ॥ Dharaṇikośa 27.2.12
- कोषकल्पतरु व्यालक्रूरे गजे श्वापदवाचकश्च व्यालोऽथ नालं त्रिषु पद्मदण्डे । काण्डे पुमाञ्शाककदम्बके स्त्री पुमांस्तथा स्याज्जलनिर्गमेऽपि ॥ ६२ ॥ Koṣakalpataru 6.28.62
- नानार्थार्णवसंक्षेप द्वीपिक्ली तु स्यादुभयोः साम्नोः ससुन्वेवर्गगीतयोः । द्वीपिर्द्वे श्वापदे काले पुमान् दुग्धं तु नप्यदः ॥ ६०५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.605
- नानार्थार्णवसंक्षेप व्यालव्यालो दुष्टगजे द्वे तु श्वापदे भुजगे तथा । अजयस्त्वपठद्व्याघ्रे स एव त्रिः खलेऽपठीत् ॥ १२२० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1220
- शब्दरत्नावली व्याललीला स्त्री रसनालक्ष्म्योर्लोलञ्चलसतृष्णयोः । व्यालो दुष्टे गजे सर्पे खलश्वापदयोरपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.34
- शब्दरत्नाकर व्यालत्रिषु प्राग्रहरे क्लीबे मनागिष्टेऽथ पन्नगे । दुष्टद्विपे श्वापदे च व्यालः पुंसि शठे त्रिषु ॥ २००१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2001
- वैजयन्ती व्यालव्यालो दुष्टगजे सर्पे श्वापदे च पुमांस्त्रिषु । शठेऽथ वित्तमर्थे क्ली त्रिषु ख्याते विचारिते ॥ ७४ ॥ Vaijayantī 6.5.74