महिष
mahiṣaपुं · masc.In 19 kośas: 27 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 30 as a meaning of another word.
वृषो गजोऽश्वः प्लवगः क्रौञ्चोऽब्जं स्वस्तिकः शशी ।मकरः श्रीवत्सः खड्गी महिषः सूकरस्तथा ॥ ४७ ॥श्येनो वज्रं मृगश्छागो नन्द्यावर्तो घटोऽपि च ।कूर्मो नीलोत्पलं शङ्खः फणी सिंहोऽर्हतां ध्वजाः ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 व (wrong syllable)
genderपुंmasc.
विट्चरः शूकरो ग्राम्ये महिषो यमवाहनः ॥ १२८१ ॥रजस्वलो वाहरिपुर्लुलायः सैरिभो महः ।धीरस्कन्धः कृष्णशृङ्गो जरन्तो दंशभीरुकः ॥ १२८२ ॥रक्ताक्षः कासरो हंसकालीतनयलालिकौ ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
महिषः सैरिभ उक्तो रक्ताक्षः कासरो लुलायश्च ।वाध्रीणसश्च खड्गी गण्डक इति कथ्यते सद्भिः ॥ २२७ ॥
आर्या
genderपुंmasc.
महिषी तु चिरस्कन्धो … न्तस्तु रजस्वलः ।निरञ्जनः कृष्णसारो पृषतस्तु सबिन्दुकः ॥ ३१० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खड्गस्तु गण्डकमृगः पवित्रपद इत्यपि ।महिषो भद्रदेहश्च गद्गदस्वर इत्यपि ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अच्छभल्लस्तु भल्लाटो वराहः स्याज्जलप्रियः ।खड्गस्तु गण्डकी खड्गी महिषो गद्गदस्वरः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गोविन्दो गोष्वधिकृते महिषस्तु रजस्वलः ।स्याद्धंसकालीतनयो दंशपर्यायभीरुकः ॥ ४३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खड्गो वाध्रीणसः क्रोडी मालशृङ्गो वलीत्यपि ।खड्गी शूरोऽप्यथोष्ट्रोग्रे प्रोक्तो गौर्महिषोऽपि च ॥ २२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ध्वजोऽतिभारगो मिश्रशब्दोऽप्यथ महामृगाः ।वराहमहिषन्यङ्कुरुरुरोहितवारणाः ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समरश्चमरः खड्गो महिषो हरिणस्तु सः ।चारुनेत्रस्ताम्रमृगः सारङ्गः प्रियकः पुनः ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्ता (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नातिस्थूलः स गोमेदोऽप्यथ स्यान्महिषः पुनः ।स्थूलाङ्गो महिषाकारः स्थूलशल्कः स तालुनि ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एकयोक्त्या पुनर्दैत्या महिषाद्यास्तथैव च ।अनन्ताः सर्व एवैते सर्वे देवविरोधिनः ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वार्द्धापिकोत्साहिका च क्लीबे वर्द्धापनं हि तत् ।नाट्योक्तौ महिषो मार्ष आर्यो विद्वांश्च भावुकः ॥ ८३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खड्गी वाध्रीणसोऽपि स्याद्गण्डको महिषः पुनः ।कृष्णशृङ्गो दंशभीरुः शृङ्गी च यमवाहनः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रजताद्रिश्च कैलासो हराद्रिर्महिषश्च सः ।वेङ्कटो वृषभः सिंहः केसरः केशवप्रियः ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
लुलायुर्महिषो वाहरिपुः सैरिभ एव च ।धीरस्कन्धो महः कृष्णशृङ्गश्च यमवाहनः ॥ १८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गण्डकः खड्गकः खड्गी सैरिभो महिषोऽश्वहा ।ईहामृगो वृकः कोकः श्वा कौलेयकुक्कुरौ ॥ १३१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महिषः स्कन्धशृङ्गश्च धीरस्कन्धश्च सैरिभः ।रक्ताक्षः कृष्णशृङ्गश्च कलुषः कासरः पुनः ॥ २३१४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महिषः कासरो वाहो लुलापो यमवाहनः ।द्विषज्जरद्दंशभीरुसौरिभाश्च रजस्वलः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्वानकर्णे शुनस्कर्णः श्वकर्णोऽपि निगद्यते ।सैरिभे मह-महिषौ लुलायश्च लुलायुयुक् ॥ ३१८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 म (wrong syllable)
genderपुंmasc.
समा लुलायमहिषकासराश्वारिसैरिभाः ।गवलं माहिषं शृङ्गं द्वैपं वैयाघ्रचर्मणि ॥ ६७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वृकधूर्तस्तु भल्लूको भल्लाटो दीर्घरोमकः ।अथ खड्गी गणोत्साहो महिषस्तु रजस्वलः ॥ १८०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हिंसारुः श्वापदो व्याघ्रे महिषस्तु रजस्वलः ।दंशभीरुर्जरन्तश्च लालिको यमवाहनः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वार्ध्राणसो गणोत्साहः कोकस्त्वीहामृगो वृकः ।महिषः सैरिभोऽश्वारिर्जलात्मा गद्गदस्वरः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गवलश्च परस्वांश्च महिषः स्यादरण्यजः ।मृगः प्लावी भीरुचेता वननो मरुको लिगुः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उग्रमूढा निषादी तु वेणुकं कुक्कुटी कुटम् ।तीवरी महिषं वेनी रट्टासं पुल्कसी बकम् ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वाहद्विषि[86a]स्यान्महिषस्तथैवमहत्यसौ स्त्री नृपतेः स्त्रियां च ।स्यात्ताविषाभस्तविषः समुद्रेनाके च भेले व्यवसायकेऽपि ॥ ५७ ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every linenearly इन्द्रवज्रा: pāda 1, syllable 4 षि (wrong syllable); pāda 2, syllable 1 म (wrong syllable)
महिष as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश हेरम्बश्रुबः श्रुबा च श्रुग्भेदे मूर्वायां शल्लकी श्रुबा । हेरम्बो महिषः ख्यातो हेरम्बो विघ्ननायकः ॥ Dharaṇikośa 22.2.6
- धरणिकोश हंसहंसो लोभपराङ्मुखेऽवनिपतौ हंसो विहङ्गान्तरे हंसौ विष्णुदिवाकरावपि हयश्रेष्ठौ च हंसौ स्मृतौ । हंसाः पर्वतमन्त्रयोगिमरुतां भेदास्तु तेऽपि स्मृता हंसः स्यान्महिषे परात्मनि गुरौ ? पुंसां वरे पर्वते ॥ Dharaṇikośa 31.3.3
- कोषकल्पतरु अनूपअर्केऽनले स्यादुषपोऽथ मान- भेदे मुनौ ना कुटपस्तथैव । स्यान्निष्कुटेऽथो कुतपः स्त्रियां न दिनाष्टमांशे च[26b]कुशे च वाद्ये । स्यात्कम्बलेऽजस्य पुमांस्तु सूर्ये स्वसुश्च पुत्रेऽ प्युलपस्तु न स्त्री । वीरुद्गतो ना तु मृदौ तृणे स्या- च्चन्द्रे पुमान्स्यादुडुपः प्लवेऽस्त्री । विटाधिपे ना विटपोऽस्त्रियां तु स्कन्धोर्ध्वशाखासु तरोस्ततौ च । स्यात्पल्लवे चाथ निशाचरे ना स्याद्रक्तपः स्त्री नुवि( ? )पादपस्तु । स्यात्पादपीठे च तरौ च पुंसि स्त्री पादुकायां महिषे त्वनूपो ऽम्बुप्रायदेशे तु विशेष्यलिङ्गः । स्यात्पूतिगन्धे कुणपः शवेऽस्त्री न स्त्री तथावाप इहालवाले ॥ १३ ॥ Koṣakalpataru 6.22.13
- कोषकल्पतरु रजस्वलमहिषे रजस्वलः स्यात्स्त्रीधर्मिण्यां तथा नार्याम् । एकाष्ठीला तु स्याच्छिवमल्ल्यां स्याच्च पाठायाम् ॥ ८२ ॥ Koṣakalpataru 6.28.82
- कोषकल्पतरु कक्षध्वाङ्क्षो भवेत्तर्कुकके गृहे च काकोलिकावाचक एष योषित् । द्वयोस्तु दोर्मूलगतश्च कक्षः पुमांस्तु कच्छे महिषे वने च ॥ ५२ ॥ Koṣakalpataru 6.30.52
- कोषकल्पतरु रक्ताक्षआरक्षं गजमौलेर्मर्मणि तद्वच्च रक्षणीयेऽपि । पारापते चकोरे महि[86b]षे क्रूरे च रक्ताक्षः ॥ ६३ ॥ Koṣakalpataru 6.30.63
- नानार्थार्णवसंक्षेप कोणाशनैश्चरेऽश्रौ लगुडे शब्दे कोणा तु नृस्त्रियोः । वाद्यवादनदण्डे द्वे महिषे क्षोमवाक् पुनः ॥ २९२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.292
- नानार्थार्णवसंक्षेप पिङ्गपिङ्गो मण्डलिसर्पाणां प्रभेदे महिषे द्वयोः । ना पिशङ्गाह्वये वर्ण ऋषिभेदे च सर्षपे ॥ ७६८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.768
- नानार्थार्णवसंक्षेप शृङ्गिन्महिषे तु द्वयोः शृङ्गवति तु त्रिः पुमान् पुनः । शेषोऽप्रधानेऽनन्ताख्यसर्पराजेऽथ शार्ङ्गिणः ॥ १४१५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1415
- नानार्थार्णवसंक्षेप अनूपगते जन्मनि नाथ स्यादन्पो महिषे द्वयोः । जलप्राये तु देशे त्रिरथाहीनो नृलिङ्गकः ॥ ५१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.51
- नानार्थार्णवसंक्षेप अत्वरअत्वरस्तु त्वराहीने त्रि द्वे तु महिषे स्मृतः । अधृष्या तु नदीभेदे स्त्री त्रिषु त्वप्रधृष्यके ॥ ५५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.55
- नानार्थार्णवसंक्षेप कलुषमहिषे तु द्वयोर्ना तु कृष्णे वर्णेऽन्यकीर्तितः । तद्युक्ते भेद्यवदथो कल्माषः कृष्णपाण्डरे ॥ ३३४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.334
- नानार्थार्णवसंक्षेप कटाहकटाहो ना कर्णवति विशाले लोहभाजने । द्वीपभेदे च महिषे पुनर्द्वे अथ भेद्यवत् ॥ ३५१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.351
- नानार्थार्णवसंक्षेप गर्वरउग्रीवैदेहजे मर्त्यजातिभेदे झषेऽपि च । गर्वरः पुंस्यहङ्कारे महिषे तु द्वयोरथ ॥ ६३७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.637
- नानार्थार्णवसंक्षेप जरन्तस्थविरे भेद्यलिङ्गं स्यान्महिषे तु द्वयोरयम् । जर्जरस्त्वस्त्रियामिन्द्रध्वजे वाद्यान्तरे तु ना ॥ ७७३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.773
- नानार्थार्णवसंक्षेप जलात्मन्आरण्यके सामभेदे जलात्मा तु द्वयोरयम् । महिषे त्रि तु तत्र स्याद् यस्यात्मा जडतां गतः ॥ ७८६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.786
- नानार्थार्णवसंक्षेप रक्ताक्षरसहीने पुनस्त्रि स्याद् रक्ताक्षस्तु द्वयोरयम् । राक्षसे महिषे चापि रभसस्त्वाह शब्दवित् ॥ १४९३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1493
- नानार्थार्णवसंक्षेप हेरम्बहेमलस्तु ( ? ) द्भेदे नाथ द्वे कृकलासके । त्रिस्तु स्वर्णहृ? द्वे तु हेरम्बो म?षेऽथ ना ॥ २०४४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.2044
- नानार्थार्णवसंक्षेप अश्वरिपुपुरोहितेऽप्यथर्वज्ञेऽन्यथाश्वरिपुरित्ययम् । महिषे करवीरे चा(प्य ? प्या)वसथ्यध्वनिः पुनः ॥ ३३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.33
- नानार्थार्णवसंक्षेप यवफलमहिषे स्याद्यमरथो यमस्य स्यन्दनेऽपि च । यादःपतिस्तु वरुणे समुद्रेऽथ युधिष्ठिरः ॥ १०१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.101
- नानार्थार्णवसंक्षेप रजस्वलमहिषे स्यादुदक्यायां स्त्रियामेव रजस्वला । रजस्वति तु तत् त्रि स्याद् रजःपूता तु सा स्त्रियाम् ॥ ५२२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.522
- नानार्थार्णवसंक्षेप गद्गदस्वरवल्लभे केशवस्यापि स्यात् तु द्वे गद्गदस्वरः । महिषे त्रि तु यस्यास्ति तत्र स्याद्गद्गदः स्वरः ॥ ४७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 7.47
- शब्दरत्नावली पृष्ठशृङ्गिन्अमेरुद्रुमभिदो(?)र्ना जम्बुमाली निगद्यते । स्यात्क्लीबं दन्तशुद्धौ ना खदिरे दन्तधावनः ॥ केतुग्रहे हुताशे च स्यात्पुमान् धूमकेतनः । शिवे सुते च पक्षान्ते मित्रे ना नन्दिवर्द्धनः ॥ दाने च प्रतिपत्तौ च बोधने प्रतिपादनम् । भुजङ्गे च मयूरे च प्रचलाकी भवेत्पुमान् ॥ धनदे भास्करे विष्णौ विधौ च पद्मलाञ्छनः । वाग्देवतायां तारायां पद्मायां पद्मलाञ्छना ॥ कालीयके हरिद्रायां न द्वयोः पीतचन्दनम् । भीमे षेष्ठे च महिष पृष्ठशृङ्गी भवेत्पुमान् ॥ देवदारुणि कालीये न द्वयोर्वरचन्दनम् । स्त्रीरत्नरोचनालाक्षाहरिद्राफलिनीषु च ॥ साध्व्यां गौरीसरस्वत्योः पद्यायां वरवर्णिनी । वासुदेवे मधुकरे स्यात्पुंसि मधुसूदनः ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.134
- शब्दरत्नावली हेरम्बहेरम्बो महिषे लम्बोदरे च शौर्यगर्विते । Śabdaratnāvalī 7.23.15
- शब्दरत्नावली रजस्वलभद्रकाली च गन्धोल्यां कात्यायन्यामपि स्त्रियाम् । महाकालो महादेवे किम्पाके प्रथमान्तरे ॥ भवेन्मदकलो पचगजेऽव्यक्तप्रलापिनि । महाबलो बृहद्वीर्ये सीसकेऽपि च न द्वयोः ॥ महानीलो भृङ्गराजे मणिनागविशेषयोः । मणिमाला स्त्रियां हारे लक्ष्म्यां दन्तक्षतान्तरे ॥ मुक्ताफलञ्च कर्पूरे मौक्तिके लवलीफले । भवेद्यवफलो मांसकूटजप्लक्षवेणुषु ॥ रजस्वला पुष्पवत्यां महिषे तु रजस्वलः ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.112
- शब्दरत्नावली न्यक्षदोषा भुजे रजन्याञ्च दोषो दूषणपापयोः । ध्याङ्क्षो भिक्षुकमत्स्याशिपक्षिणोः काककर्कयोः ॥ ध्याङ्क्षी कक्कोलिकायान्तु पिशाचीराक्षसीभिदोः । न्यक्षं साकल्यतृणयोर्महिषे नाऽधमे त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.9
- शब्दरत्नाकर रजस्वलरजस्वलस्तु महिषे पुष्पवत्यां रजस्वला । लोकपालो नृपेन्द्राद्योः राज्ञि लक्ष्मीपतिर्हरौ ॥ २२२२ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2222
- त्रिकाण्डशेष अनूपसजले महिषेऽनूपोऽवलेपः सङ्गगर्वयोः ॥ २७३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.273
- त्रिकाण्डशेष हेरम्बकल्याणवति वज्रे च हेरम्बो महिषेऽपि च । Trikāṇḍaśeṣa 3.3.294
- वैजयन्ती रक्ताक्षयुञ्जानः सारथौ विप्रे रभसो विषवेगयोः । रक्ताक्षौ रक्षोमहिषौ रमती स्वर्गमन्मथौ ॥ ६३ ॥ Vaijayantī 7.1.63