हेरम्ब
herambaपुं · masc.In 17 kośas: 20 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
हेरम्बो गणविघ्नेशः पर्शुपाणिर्विनायकः ।द्वैमातुरो गजास्यैकदन्तौ लम्बोदराखुगौ ॥ २०७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महिषे कलुषः पिङ्गः कटाहो गद्गदस्वरः ।हेरम्बः स्कन्धशृङ्गश्च सिंहे तु स्यात्पलंकषः ॥ १८१ ॥शैगाटो वनराजश्च नभःक्रान्तो गणेश्वरः ।शृङ्गोष्णीषो रक्तजिह्वो व्यादीर्णास्यः सुगन्धिकः ॥ १८२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विनायको विघ्नराजद्वैमातुरगणाधिपाः ।अप्येकदन्तहेरम्बलम्बोदरगजाननाः ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हेरम्बो लम्बोदर आखुरथो गणपतिश्च गजवदनः ।परशुधर एकदन्तो विनायको विघ्नराजश्च ॥ १८ ॥
आर्याmetre not read in every line
genderपुंmasc.
विनायकः पृश्निशृङ्गो गस्त्रिधातुश्च तुन्दिलः ।द्वैमातुरः स्याद्धेरम्बो विघ्नो लम्बोदरार्थकः ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.doubtful
श्चङ्कः स्कन्धश्च हेरम्बो हाहः स्याद्गद्गदस्वरः ।अश्वपर्यायशत्र्वर्थो लालिकोऽथ वनोद्भवः ॥ ४३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सिंहपर्यायकेलिः स्यादथ स्याच्छशिशेखरः ।हेरम्बो देहको वत्सो निकुम्भी वक्रसञ्चरः ॥ १२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हेरम्ब-लम्बोदर-पर्शुपाणि-द्वैमातुरेभानन-विघ्नराजाः ।शैवैकदन्ताखुग-वक्त्रशुण्ड-चण्डीसुताः पुत्र-विनायकश्च ॥ ८७ ॥
इन्द्रवज्रा
genderपुंmasc.
रजस्वलो जरन्तः स्यात्कासरः सैरिभो महः ।वाहारिर्हेरम्बो धीरस्कन्ध-रक्ताक्ष-लालिकाः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
हेरम्बः कृष्णशृङ्गश्च तुलायः कासरो गुरुः ।कृष्णः स्यात्कृष्णसारे तु निरञ्जननिरञ्जकौ ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
गौरीसुतश्च हेरम्बस्तथा मूषकवाहनः ।कार्यारम्भेषु सर्वेषु सिद्धिबुद्धिप्रदोऽस्तु सः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गणेशश्च गजास्यश्च विषाणान्तो विनायकः ।विघ्नेशो विघ्नराजश्च हेरम्बः प्रमथाधिपः ॥ २६१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कटाहो हंसकालीतनयश्च यमवाहनः ।हेरम्बो दंशभीरुकः जरातो गद्गदस्वरः ॥ २३१५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 रु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
गणनाथो गणपतिर्गणेशो गणनायकः ।लम्बोदरः करिमुखो हेरम्बो मूषिकाञ्चनः ।एकदन्तः पुष्टिकान्तो गजदन्तो गजाननः ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
हेरम्बपञ्चकरषण्मुखपूर्वजन्म-द्वैमातुराः परशुभृद्रणनायकश्च ।कार्तिकेयशरजन्मवह्निभूस्कन्दषण्मुखकलापिवाहनाः ॥ ६२ ॥
वसन्ततिलकाtwo metres in one verse
genderपुंmasc.
हेरम्बः कृष्णशृङ्गश्च मृगस्तु वलनो लिगुः ।वारणः पेचकी कुम्भी मदवाही महामृगः ॥ १८०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्राणनोऽथ हलीशश्च हयानन-सदाशिवौ ।हुताशो हाकिनी द्रावी हेरम्बो हा-र्णको मतः ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उदीच्यां यक्षहेरम्बौ तौ च पिङ्गगजौ क्रमात् ।प्राच्यां तु रुद्ररेवन्तौ तौ दण्डिपुरुषौ क्रमात् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हेमलस्तु ( ? ) द्भेदे नाथ द्वे कृकलासके ।त्रिस्तु स्वर्णहृ? द्वे तु हेरम्बो म?षेऽथ ना ॥ २०४४ ॥
metre not recognised
meaningsमहिष
हेरम्बो महिषे लम्बोदरे च शौर्यगर्विते ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable); pāda 3, syllable 7 म्बु (wrong syllable)
हेरम्ब as a meaning in nānārtha verses
- शब्दरत्नावली विनायकहेरम्बगरुडे विघ्ने जिने पूज्ये विनायकः । मयूरकेऽप्यज्झटायां धन्याके च वितुन्नकम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.196
- शब्दरत्नावली सुमुखसुमुखस्तार्क्ष्यहेरम्बशाकभिद्नागभित्सु च । नखक्षतान्तरे क्लीबं मनोज्ञे सुन्दरानने ॥ Śabdaratnāvalī 7.2.14
- शब्दरत्नावली गणाधिपतिगिरिकर्णी जया दुर्गाशनपर्ण्यपराजिता । विधूपितासन्नमृत्योस्तप्ते स्यादुपधूपितः ॥ शङ्करेऽपिच हेरम्बे गणाधिपतिरित्यपि । पतनेच्छौ विहङ्गे च भवेत्पिपतिषन्निति ॥ ऋषभौषधिभेदे स्यान्नृपतौ पृथिवीपतिः । भूपाले मन्त्रिणि क्षत्रे मूर्धाभिषिक्त इत्यपि ॥ अम्भोनिधौ च वरुणे स्यात्पुमान् यादसांपतिः । रागभेदपिकाम्रेषु वसन्तदूत इत्यपि ॥ पाटलीमाधवीवल्ल्योर्वसन्तदूत्यपि स्त्रियाम् । Śabdaratnāvalī 7.16.178
- शब्दरत्नावली द्वैमातुरदेहयात्रा भोजने स्यात्कृतान्तगगनेऽपि च । द्वैमातुरश्च हेरम्बे जरासन्धे नृपेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.127
- शब्दरत्नाकर हस्तमल्लसांपरायस्तु संपाते(!) आघातागामिकालयोः । हेरम्बे हस्तमल्लः स्यादमराधिपकुञ्जरे ॥ २२३१ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2231