पृषत
pṛṣataपुं · masc.In 20 kośas: 36 synonym verses, 6 as a nānārtha head word.
सिकता वालुका बिन्दौ पृषत्पृषतविप्रुषः ॥ १०८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मृगभेदा रुरुन्यङ्कुरङ्कुगोकर्णशम्बराः ॥ १२९३ ॥चमूरुचीनचमराः समूरैणर्श्यरौहिषाः ।कदली कन्दली कृष्णसारः पृषतरोहितौ ॥ १२९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पृषन्ति बिन्दुपृषताः पुमांसो विप्रुषः स्त्रियाम् ॥ ६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कृष्णसाररुरुन्यङ्कुरङ्कुशम्बररौहिषाः ।गोकर्णपृषतैणर्श्यरोहिताश्चमरो मृगाः ॥ १० ॥गन्धर्वः शरभो रामः सृमरो गवयः शशः ।इत्यादयो मृगेन्द्राद्या गवाद्याः पशुजातयः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एणः कुरङ्गो हरिणो मृगः स्यात्सारङ्ग ऋष्यः पृषतो रुरुश्च ।न्यङ्कुस्तथा रङ्कुरिति प्रसिद्धा,वातप्रमीशम्बरकृष्णसाराः ॥ २३० ॥
इन्द्रवज्रा
genderपुंmasc.
परीवाहो जलोच्छ्वास उत्सः प्रस्रवणं स्मृतम् ।विप्रुषो बिन्दवः प्रोक्ताः पृषतः पृषतास्तथा ॥ ६७७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पूषस्तु बिन्दुः पृषतस्तोकोद्र … धूसरः ।अनावृष्टिरवग्राहो मेघछन्नेऽह्नि दुर्दिनम् ॥ ५७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
महिषी तु चिरस्कन्धो … न्तस्तु रजस्वलः ।निरञ्जनः कृष्णसारो पृषतस्तु सबिन्दुकः ॥ ३१० ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्रुपदो यज्ञसेनः स्यात् पृषतः कम्पिलापतिः ।धृष्टद्युम्नो द्रोणरिपुरपि याजाभिचारजः ॥ ५२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हर्षणो हर्षुकस्तुल्यौ श्वेतविन्दुयुते द्वयम् ।स्यात्पृषत् पृषतस्तद्वत् कान्दिशीको भयद्रुते ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
रुरुचीनैणहरिणपृषताः शंवरः पुनः ।सृमरश्च चमूरुश्चेत्येते स्युरजिनाकराः ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पृषन्ति विन्दु पृषतः पुमांसो विप्रुषः स्त्रियाम् ।तीर्थोऽस्त्रियां पुंसि घट्टः स्नानपानावतारके ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाडीव्रणोत्पातपोतव्रातानां पृषतस्य च ।कुन्तालक्तकपिष्ठातार्षानां जनपदस्य च ॥ ५५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ फेनायमानः स्यात्फेनमुद्वमति त्रिषु ।फेनिलः फेनलः फेनी फेनवांस्तद्युतो भवेत् ।पुमांसौ बिन्दु-पृषतौ विप्रुट् स्त्री तद्द्वयोः पृषत् ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चारुष्कः स्याच्चारुतनुः पृषतश्चित्रबिन्दुकः ।छिक्कारः कालपुच्छः स्याद्गोकर्णो दीर्घशृङ्गकः ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वरटा वारली हंसी कोक ईहामृगो वृकः ।हरिणो मृगश्च पृषतः तदङ्कः शर्वरीकरः ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
[सिकता?] वालुकाः प्रोक्ता बिन्दवः पृषतः प्रषत् ।विप्रुषोऽप्यथ जम्बालचिकिलौ कर्दमः पुमान् ॥ ३६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अलक्तकुन्तौ पृषताः कपर्दोगदागदौ बुद्बुदपोतगन्धाः ।अगाधपिष्टातसुदर्शनाश्चशम्बाम्बतिष्याः सिचयोल्लपुण्ड्राः ॥ १९ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
गोकर्णः पीलुकर्णश्च पृषतोऽप्येण ऋश्यकः ।रोहितः कुण्डपालाद्या मृगभेदा इतीरिताः ॥ ४७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बिन्दौ कणश्च लेशश्च बिन्दुकं शीकरोऽपि च ।विप्रुट् च विपृषश्चैव पृषच्च पृषतस्तथा ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्वर्णबाहुर्गुप्तकरः शोणो वेलाप्रवाहकः ।जलबिन्दुर्जलकणो विप्रुषः पृषतः पृषत् ॥ २८८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 र्गु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
निर्घोषो गर्जनं गर्जा घनघोष इतीर्यते ।हिमस्तुषारः पृषतः संवालज इतीयते ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पृषत् च पृषतो विप्रुट् बिन्दुश्च मन्यतेऽपि वै ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
ऋष्यसमूरुगोकर्णाः प्रियकः पृषतस्तथा ।शम्बरः शंवरश्चैव संवरः कदली पुनः ॥ २३३९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 स (wrong syllable)
genderपुंmasc.
द्वौ पुंसि विन्दुपृषतौ पृषन्तिर्विप्रुषः स्त्रियाम् ।पृषदित्यपि पुंसि स्यादिति केचित् प्रचक्षते ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विन्दुचित्रक-एनर्ष्यपृषताः सृमरः शशः ।गवयश्चैवमाद्याश्च तथान्येऽपि च लोकतः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चमरश्चमरी चैव पृषच्चे पृषतोऽपि च ।उक्तानुक्ताश्च सिंहाद्या गवाद्याः पशुजातयः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पृषत्पुमान्मृगे बिन्दौ न द्वयोः पृषतोऽपि च ।प्रेक्षितं स्याद्विनिहते सिक्ते च संस्कृते त्रिषु ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
genderपुंक्लीm. n.
बिन्दौ पृषतिः पृषतः पृषत्, पङ्के तु कर्दमः ।दमोऽपि, दीर्घिकायां तु वापिर्वापी च कूपके ॥ १०८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ष (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मृगभेदे कृष्णसारकालसारौ सदन्त्यकौ ।सतालव्यौ च, पृषत् पृषतो बिलशायिनी ॥ ३२७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तुषारः शीकरो बिन्दुः पृषतो विप्रुषः स्त्रियः ।पृषन्ति मेघपाषाणे करो ना करकाः स्त्रियाम् ॥ २१६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पृषतो बिन्दुचित्रोङ्गः कन्दली तु महोदरी ।श्यामा हस्तसमायामा कोक ईहामृगो वृकः ॥ ६८७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
विप्रुट् स्त्री पृषतो बिन्दुः स्तोको द्रप्सः पृषन्न पुम् ।अनावृष्टिरवग्राहो मेघच्छन्नेऽह्नि दुर्दिनम् ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
राजीवस्त्वेष राजीमान् सितक्रोडस्स चीनकः ।शंबरः स्वल्पहरिणः पृषतस्तु स बिन्दुमान् ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सान्नाय्यं तु दधिक्षीरं पृषदाज्यं पृषातकः ।पृषतोऽपि च दध्याज्ये पुरोडाशस्तु तृप्रकः ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्रीमांस्तु धनिके रम्ये तिलकाख्ये च पादपे ।पृषन्मृगे पृषद्बिन्दौ पृषतोऽप्यनयोर्मतः ॥
अनुष्टुप्
meanings
पिण्डितं गणितसान्द्रयोर्भवेत्पण्डितस्तु कविसिह्लकार्थकः ।पुंसि बिन्दुषु मृगेऽश्वरोहितेवाच्यवत्तु पृषतोऽब्दबिन्दुनि ॥ ४ ॥
रथोद्धता
परिपूर्णसुखादौ स्याद् बिन्दौ तु पृषतः पुमान् ।देहवैकृतभेदे च पृश्निसंज्ञे त्रिषु त्वमुम् ॥ १२०८ ॥
अनुष्टुप्
श्वेतबिन्दुयुते प्राह रभसोऽथ द्वयोरयम् ।मृगभेदे तस्य चोक्तं लक्षणं प्रकृतं मृगे ॥ १२०९ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
ताम्रस्तु हरिणः प्रोक्त इत्युक्त्वा हरिणः ततः ।शम्बरस्त्वल्पहरिणः पृषतस्तु स बिन्दुमान् ॥ १२१० ॥
अनुष्टुप्
meaningsबिन्दुमत्
प्रेतो मृते प्राणिभेदे पित्सन्पातेच्छुपक्षिणोः ।क्लीबं बिन्दौ पृषन्तेणे पृषतोऽप्यनयोर्नरि ॥ १६८ ॥
अनुष्टुप्
meanings