स्थाणु
sthāṇuपुं · masc.In 20 kośas: 37 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 9 as a meaning of another word.
शंभुः शर्वः स्थाणुरीशान ईशो रुद्रोड्डीशौ वामदेवो वृषाङ्कः ।कण्ठेकालः शंकरो नीलकण्ठः श्रीकण्ठोग्रौ धूर्जटिर्भीमभर्गौ ॥ १९५ ॥मृत्युंजयः पञ्चमुखोऽष्टमूर्तिः श्मशानवेश्मा गिरिशो गिरीशः ।षण्ढः कपर्दीश्वर ऊर्ध्वलिङ्ग एकत्रिदृग्भालदृगेकपादः ॥ १९६ ॥मृडोऽट्टहासी घनवाहनोऽहिर्बुध्नो विरूपाक्षविषान्तकौ च ।महाव्रती वह्निहिरण्यरेताः शिवोऽस्थिधन्वा पुरुषास्थिमाली ॥ १९७ ॥स्याव्द्योमकेशः शिपिविष्टभैरवौ दिक्कृत्तिवासा भवनीललोहितौ ।सर्वज्ञनाट्यप्रियखण्डपर्शवो महापरा देवनटेश्वरा हरः ॥ १९८ ॥पशुप्रमथभूतोमापतिः पिङ्गजटेक्षणः ।पिनाकशूलखट्वाङ्गगङ्गाहीन्दुकपालभृत् ॥ १९९ ॥गजपूषपुरानङ्गकालान्धकमखासुहृत् ।
शालिनी
शम्भुपुंशर्वपुंस्थाणुपुंईशानपुंईशपुंरुद्रपुंउड्डीशपुंवामदेवपुंवृषाङ्कपुंकण्ठेकालपुंशंकरपुंनीलकण्ठपुंश्रीकण्ठपुंउग्रपुंधूर्जटिपुंभीमपुंभर्गपुंमृत्युंजयपुंपञ्चमुखपुंअष्टमूर्तिपुंश्मशानवेश्मन्पुंगिरिशपुंगिरीशपुंषण्ढपुंकपर्दिन्पुंईश्वरपुंऊर्ध्वलिङ्गपुंएकदृश्पुंत्रिदृश्पुंभालदृश्पुंएकपादपुंमृडपुंअट्टहासिन्पुंघनवाहनपुंअहिर्बुध्नपुंविरूपाक्षपुंविषान्तकपुंमहाव्रतिन्पुंवह्निरेतस्पुंहिरण्यरेतस्पुंशिवपुंअस्थिधन्वन्पुंपुरुषास्थिमालिन्पुंव्योमकेशपुंशिपिविष्ठपुंभैरवपुंदिग्वासस्पुंकृत्तिवासस्पुंभवपुंनीललोहितपुंसर्वज्ञपुंनाट्यप्रियपुंखण्डपर्शुपुंमहादेवपुंमहानटपुंमहेश्वरपुंहरपुंपशुपतिपुंप्रमथपतिपुंभूतपतिपुंउमापतिपुंपिङ्गजटपुंपिङ्गेक्षणपुंपिनाकभृत्पुंशूलभृत्पुंखट्वाङ्गभृत्पुंगङ्गाभृत्पुंअहिभृत्पुंइन्दुभृत्पुंकपालभृत्पुंगजासुहृद्पुंपूषासुहृद्पुंपुरासुहृद्पुंअनङ्गासुहृद्पुंकालासुहृद्पुंअन्धकासुहृद्पुंमखासुहृद्पुं
genderपुंmasc.
शम्भुरीशः पशुपतिः शिवः शूली महेश्वरः ।ईश्वरः शर्व ईशानः शङ्करश्चन्द्रशेखरः ॥ ३० ॥भूतेशः खण्डपरशुर्गिरीशो गिरिशो मृडः ।मृत्युञ्जयः कृत्तिवासाः पिनाकी प्रमथाधिपः ॥ ३१ ॥उग्रः कपर्दी श्रीकण्ठः शितिकण्ठः कपालभृत् ।वामदेवो महादेवो विरूपाक्षस्त्रिलोचनः ॥ ३२ ॥कृशानुरेताः सर्वज्ञो धूर्जटिर्नीललोहितः ।हरः स्मरहरो भर्गस्त्र्यम्बकस्त्रिपुरान्तकः ॥ ३३ ॥गङ्गाधरोऽन्धकरिपुः क्रतुध्वंसी वृषध्वजः ।व्योमकेशो भवो भीमः स्थाणू रुद्र उमापतिः ।अहिर्बुध्न्योऽष्टमूर्तिश्च गजारिश्च महानटः ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
शम्भुपुंईशपुंपशुपतिपुंशिवपुंशूलिन्पुंमहेश्वरपुंईश्वरपुंशर्वपुंईशानपुंशङ्करपुंचन्द्रशेखरपुंभूतेशपुंखण्डपरशुपुंगिरीशपुंगिरिशपुंमृडपुंमृत्युञ्जयपुंकृत्तिवासस्पुंपिनाकिन्पुंप्रमथाधिपपुंउग्रपुंकपर्दिन्पुंश्रीकण्ठपुंशितिकण्ठपुंकपालभृत्पुंवामदेवपुंमहादेवपुंविरूपाक्षपुंत्रिलोचनपुंकृशानुरेतस्पुंसर्वज्ञपुंधूर्जटिपुंनीललोहितपुंहरपुंस्मरहरपुंभर्गपुंत्र्यम्बकपुंत्रिपुरान्तकपुंगङ्गाधरपुंअन्धकरिपुपुंक्रतुध्वंसिन्पुंवृषध्वजपुंव्योमकेशपुंभवपुंभीमपुंस्थाणुपुंरुद्रपुंउमापतिपुंअहिर्बुध्न्यपुंअष्टमूर्तिपुंगजारिपुंमहानटपुं
genderपुंmasc.
स्थाणुर्वा ना ध्रुवः शङ्कुर्ह्रस्वशाखाशिफः क्षुपः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
स्थाणुः स्रष्टा धूर्जटिर्वामदेवः,कामध्वंसी व्योमकेशः कपाली ।नीलग्रीवो वह्निरेताः पिनाकी,भीमो भर्गः कृत्तिवासा वृषाङ्कः ॥ १२ ॥
शालिनी
genderपुंmasc.
खट्वाङ्गश्च कपर्दिश्च झाण्डटाण्डो युगान्तकः ।आषाढभूतिदमनो रुद्रः स्थाणुरुमापतिः ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
फलपुष्पैर्विरहित एते वन्ध्यादयस्त्रिषु ।स्थाणुरस्त्री ध्रुवः शङ्कुर्ह्रस्वशाखार्थकः क्षुपः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कपर्दी भुवनाधीशो भगः स्थाणुर्वृषाकपिः ।गिरिशो वीरभद्रोऽयं रुद्रैकादशको गणः ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भवो बुद्धः कृतकरोऽक्षत उत्सर्वतोमुखः ।सुप्रसादो महाकालः स्थाणू रुद्रश्च भौतिकः ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
[10b] शंभुः शूली भगाली गिरिश-पशुपति-स्थाणु-सर्वज्ञ-सर्व-श्रीकण्ठ-श्यामकण्ठ-स्मरहर-मखभिद्-भर्ग-भालेक्षणेशाः ।कण्ठेकालः कपर्द्दि-त्रिपुरहर-हरेशान-शर्वाम्बिकेशाभूतेश-व्योमकेशान्धकरिपु-शमिर-त्र्यक्ष-गङ्गाधराह्वः ॥ ६४ ॥
स्रग्धरा
genderपुंmasc.
छायातरुः स्थिरच्छायो ह्रस्वशाखाशिफः क्षुपः ।स्थाणुरस्त्री ध्रुवः शङ्कुः शाखापत्रविवर्जितः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
स्थाणुः स्थिरतरः स्थेयान्स्थविष्ठश्च निगद्यते ।स्थेमा तु स्थिरभावे स्यात्स्थापकः स्थैर्यकारकः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
स्थाणुर्द्रोणः श्रवण-श्चरण-रणौ तोरणो भाणः ।प्रवणव्रणापराह्णाःकिणं तृणं दूषणं वृषणम् ॥ ४५ ॥
metre not recognised
genderपुंक्लीm. n.
एते पुंसि भवन्ति । अयं केदारः क्षेत्रम् । खण्डः इक्षुविकारः । प्रशमो धान्यच्छेदनः । कपाटो द्वाःपिधानम् । एते स्त्रियां भवन्ति । इयं हेला अनादरः । काञ्ची मेखला । लाला श्लेष्मविकारः । सुधाऽमृतम् । युधा युद्धम् । प्रवेणी केशरचना ।हानिग्लानिवा[र्वा]पीविपणीसार्य[र्थ]श्च वै तथा स्वाहा ।लक्ष्मीमनःशिलोपानहः स्त्रियां स्थाण्वणुजराः पुंसि ॥ ७५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 5 ला (wrong syllable)
genderपुंmasc.
तत्पाणिदण्डे तुमुलस्तत्पाशे वलनं स्मृतम् ।तद्दूताः सूतकाः क्ष्वेलाः स्थाणवः प्राणिघातकाः ॥ १९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तत्पिता शङ्करः शम्भुः शिवः स्थाणुर्महेश्वरः ।त्र्यम्बको धूर्जटिः शर्वः पिनाकी प्रमथाधिपः ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
[6] ईश्वरः शंभुरीशानो महादेवो महानटः ।महेश्वरमृडौ शर्वः स्थाणुः शंकरधूर्जटी ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सारो मज्जा पुमान्स्थाणुः शङ्कुर्ध्रुवक इत्यपि ।अंह्रिर्बुध्नः पुमान्मूले शिखरेऽग्रं शिरोऽपि च ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुस्तुम्बरुः सानुजानू जीवातुः कशिपुः चटुः ।स्थाणुः कमण्डलुर्लक्षपटहावणुसीधुनी ॥ १६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
गङ्गाधरस्त्रिनयनः शङ्करश्चन्द्रशेखरः ।रुद्रः स्थाणुः पशुपतिर्भगः शूली पिनाकधृक् ॥ ३८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रुद्रस्त्रिलोचनः शर्वः स्थाणुर्गङ्गाधरो हरः ।ईशान ईशो गिरिशो गिरीशः प्रमथाधिपः ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शैलधन्वाऽट्टहासी च कामध्वंसी च ह्रत्करः ।शङ्कुः पञ्चमुखः स्थाणुः यमजित् च मृत्युञ्जयः ॥ २४२ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 च (wrong syllable); pāda 4, syllable 5 मृ (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शुष्के वृक्षे स्थाणुः शङ्कुर्ध्रुवश्च ध्रवको भवेत् ॥ १९७० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
कृशानुरेता विश्वेशः सर्वज्ञो नीललोहितः ।रुद्रः स्थाणुः स्मरहरो जयन्तस्त्रिपुरान्तकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अस्त्री स्थानुः ध्रुवः शङ्कुश्छिन्नशाखे महीरुहे ।क्षुपच्छापौ निगदितौ ह्रस्वशाखाशिके तरो ॥अविद्यमानशाखे तु बहुपत्रे महीरुहे ।अप्रकाण्डे झिण्टिकादौ स्तम्बगुल्मौ समीरितौ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
शंभुः शंकर ईश्वरः पशुपतिः शर्वः शिवस्त्र्यम्बकोभूतेशः परमेश्वरः पुररिपुः शूली हरो धूर्जटिः ।ईशानः शशिशेखरस्त्रिनयनो भीमः पिनाकी मृडोरुद्रः स्थाणुरुमापतिः स्मरहरो भर्गः कपर्दी भवः ॥ ४३ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
genderपुंmasc.
शर्वभवेशकपालिस्थाणुभगाजैकपादहिर्बुध्न्याः ।कृत्तिवसनः पिनाकी मृगलुब्धक इत्यमी रुद्राः ॥ ५० ॥
आर्या
genderपुंmasc.
अस्त्री स्थाणुर्ध्रुवः शङ्कुरङ्कूरोऽङ्कुरमस्त्रियाम् ।स्तम्बः प्रकाण्डमस्त्री स्याद्ध्रस्वशाखाशिफः क्षुपः ॥ ४४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
-----------------------------------श्रीधरश्चामरः(परा) स्थाणुर्दक्षगण्डस्त्रिवेद(देव)कः ।एकाङ्घ्रिर्वज्रदण्डश्च व्योमार्धं ऌ-स्वरः स्मृतः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
वामनासा(ऽ)तिथीशश्च श्रीकण्ठस्त्रिपुरान्तकः ।अमृतेशः स्वरः स्थाणुर्देवजु(कोऽ)ष्टस्वरः स्मृतः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
याम्यगण्डस्थितः स्थाणुर्हृशीकेशस्त्रिदेवकः ।एकाङ्घ्रिर्वज्रदण्डश्च व्योमाद्री ऌ-स्वरः स्मृतः ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऌः स्थाणुर्दक्षगण्डश्च विशेषश्चैव पार्थिवः ।महेन्द्रो लाङ्गलिश्चैव राजा धूम्रो बकस्तथा ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ध-कारो वामजङ्घा च प्रियश्च दर्शनस्तथा ।नेत्रयुग्मञ्च संज्ञा च स्थाणुरस्थानुरीश्वरः ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 श्च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
परा स्थाणुर्दीर्घजिह्वा श्रीधरो दक्षगण्डकः ।त्रिवेदकश्च वामार्धो विभुरेकाङ्घ्रिको ल्वु… ॥ ११ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उः स्थाणुः शिपिविष्टश्च मः कीलो धर्मवाहनः ।विरूपविषमत्र्यक्षाः सन्ध्यानटी वृषाञ्जनः ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पुन्नपुंसकयोर्दारुजीवातुस्थाणुसीधवः ।स्थाद्वास्तु हिङ्गु तितउ सानु कम्बु कमण्डलु ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
भूतेशः खण्डपरशुः स्थाणुरन्धकसूदनः ।भगनेत्रान्तको भीमस्त्रिपुरारिर्दृगायुधः ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स दारुमात्रं स्स्थाण्वस्त्री दारु काष्ठमथ त्रयीं ।छल्ली त्वक् स्त्री त्वचा न क्ली वल्कलं चोलकोऽस्त्रियौ ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
वृजिनः केशेऽप्युक्तः स्थाणुः कीलेऽपि कुञ्जरे नागः ।गञ्जो भाण्डागारे गोमुखमुपलेपनेऽपि स्यात् ॥ ७९७ ॥
metre not recognised
meaningsकील
स्थाणु as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश सरकृच्छ्रं दुःखं प्रायश्चित्तं सरः स्थाणुः सरो गतिः । ऐन्द्रिः काके जयन्ते च पुरुर्भूरिपरागयोः ॥ Dharaṇikośa 26.1.10
- धरणिकोश कीलपीलुर्मतो गजे वृक्षे क्रिमौ काण्डप्रसूनयोः । कीलः कफोणिकाघाते स्थाणौ च ज्वलनार्चिषि ॥ Dharaṇikośa 27.2.5
- परमानन्दीयनाममाला पुष्कलकपरिबर्हः परीवारे राज्ययोग्ये च वस्तुनि । स्मृतः पुष्कलकः स्थाणौ पूतिकाष्ठं सुरद्रुमे ॥ ३१६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.19.316
- तन्त्राभिधान ऌऌः स्थाणुदक्षगुल्फस्थो गण्डाख्यः श्रीधरोऽपि च । ॡ-कारोऽपि हृषीकेशो हरोऽसौ वामगण्डकः ॥ ६ ॥ Tantrābhidhāna 1.6
- तन्त्राभिधान ऌऌः स्थाणुः श्रीधरः शुद्धो मेधा धूम्रो बको वियत् । देवयोनिर्दक्षगण्डो वहेशः कौन्त-रुद्रकौ ॥ २९ ॥ Tantrābhidhāna 2.10.29
- तन्त्राभिधान धधो धनार्थो(ख्यो) रुचिः स्थाणुः शाश्वतो योगिनीप्रियः । मीनेशः शङ्खिनी तोयं नागेशो विश्वपावनी ॥ ११३ ॥ Tantrābhidhāna 2.36.113
- तन्त्राभिधान हपरमात्मात्मजो जीवो यवाकः शान्तिदोऽङ्गनम् । मृगोऽभयाऽरुणा स्थाणुः क्रोष्टुः कूपविरावणः ॥ १६४ ॥ Tantrābhidhāna 2.50.164
- तन्त्राभिधान धवामाङ्गुल्यादिको मीनो जनार्दन-शिरः-कराः । धर्मेशो धरणीशश्च स्थाणुः प्रीतिश्च धा-र्णकः ॥ ३६ ॥ Tantrābhidhāna 6.36
- त्रिकाण्डशेष लिङ्गचक्रे रथाङ्गं कोके ना रक्ताङ्गो मङ्गलेपि च । व्यक्ते साङ्ख्योदिते लिङ्गं स्थाणौ शेफसि लक्षणे ॥ ६९ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.69