हि

hiअ · indecl.

In 12 kośas: 9 synonym verses, 11 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्ट Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa · हेमचन्द्र सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇipariśiṣṭa 6.197 · p. 8

तु हि च स्म ह वै पादपूरणे पूजने स्वती ॥ १९७ ॥

अनुष्टुप्

तुअ हिअ चअ स्मअ हअ वैअ सुअ अतिअ

genderअindecl.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह अव्ययवर्गः Amarakośa 3.4.5

तु हि च स्म ह वै पादपूरणे पूजने स्वती ॥ ५ ॥

अनुष्टुप्

तुअ हिअ चअ स्मअ हअ वैअ स्वतिअ उअ

genderअindecl.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव अव्ययप्रकाण्डः Kalpadrukośa 3.4.6 · p. 458

उताहो किं किमूताहो विकल्पे किमुतापि च ।मिताक्षरग्रन्थजाते तु हि च स्म ह वै किमीम् ॥ ६ ॥

अनुष्टुप्

उताहोअ किम्अ किमुअ किमुतअ अपिअ हिअ चअ स्मअ हअ वैअ ईम्अ

genderअindecl.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ अव्ययवर्गः Koṣakalpataru 5.1.24 · p. 122

किं भवत्वस्तु पर्याप्तौ तादर्थ्ये तु कृते इति ।यतस्ततो येन तेन हेतौ तद्यद्धि सर्वथा ॥ २४ ॥

अनुष्टुप्

किम्अ भवतुअ अस्तुअ कृतेअ इतिअ यतस्अ ततस्अ येनअ तेनअ तत्अ यत्अ हिअ

genderअindecl.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ अव्ययवर्गः Koṣakalpataru 5.1.34 · p. 123

पादपूर्तौ चापि तथा तु हि च स्महवैद्यकम् ।यथा कथा च रै एतदनादरसमार्थकम् ॥ ३४ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 चा (wrong syllable)

चअ अपिअ तथाअ तुअ हिअ स्मअ हअ वैअ कम्अ यथाकथाचअ रैअ

genderअindecl.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ अव्ययवर्गः Koṣakalpataru 5.1.35 · p. 123

यथा तथा हि दृष्टान्ते सादृश्ये तु यथा तथा ।व वा इव च दम्भं च स्थान एवं सहेति च ॥ ३५ ॥

अनुष्टुप्

यथाअ तथाअ हिअ वअ वाअ इवअ एवम्अ सहअ

genderअindecl.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि अव्ययप्रकरणम् Suśīlanāmamālā 8.2809 · p. 458

प्राध्वं स्यादनुकूलेऽर्थे चित् चन किञ्चिदर्थकम् ।पद्यानां पूरणार्थे स्यात् तु हि च स्म ह वै सदा ॥ २८०९ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 न (wrong syllable)

प्राध्वम्अ चित्अ चनअ तुअ हिअ चअ स्मअ हअ वैअ

genderअindecl.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश एकार्थवर्गः Śabdaratnāvalī 8.2.8 · p. 305

तु हि च स्म हवै षट्कं श्लोकानां पादपूरणे ।अहो आहो उताहो किं किमुत च वितर्कणे ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 मु (wrong syllable)

तुअ हिअ चअ स्मअ हअ वैअ अहोअ आहोअ उताहोअ किम्अ किमुतअ

genderअindecl.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अव्ययाध्यायः Śabdaratnākara 6.2296 · p. 279

अन्तरेणान्तरा मध्येऽप्यहहाद्भुतखेदयोः ।तु हि च स्म ह वै पादपूरणे पूजने स्वति ॥ २२९६ ॥

अनुष्टुप्

अन्तरेणअ अन्तराअ अहहअ तुअ हिअ चअ स्मअ हअ वैअ सुअ अतिअ

genderअindecl.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह नानार्थवर्गः Amarakośa 3.3.502

अहहेत्यद्भुते खेदे हि हेताववधारणे ।

meaningsहेतु अवधारण

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध अनेकार्थकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.881 · p. 100

प्रकाशे सम्भवे प्रादुः प्रधानसदृशोः प्रति ।हि स्याद्विशेषणे हेतौ तु स्याद्भेदेऽवधारणे ॥ ८८१ ॥

अनुष्टुप्

meaningsविशेषण हेतु

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास हान्ताः Dharaṇikośa 34.21.3 · p. 244

हि हेतौ स्याद्विशेषार्थे एकार्थे पूरणेऽपि च ।ही विषादे विस्मये स्याद्दुःखहेत्वोरपि स्मृतः ॥

अनुष्टुप्

meaningsहेतु विशेष एक पूरण

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास प्रथमः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 1.43 · p. 5

हे संबुद्धौ हं च खेदे क्रोधोक्तौ संस्मृतावपि ।हि हेतौ पादपूर्तौ च क्षः क्षेत्रे रक्षसि क्षये ॥ ४३ ॥

अनुष्टुप्

meaningsहेतु पादपूर्ति

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश हान्ताः Śabdaratnāvalī 7.33.2 · p. 297

ही पूरणाश्चर्ययोः स्याद्धि हेतावनधारणे ।

अनुष्टुप्

meaningsहेतु अवधारण

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश नानार्थवर्गः Śabdaratnāvalī 8.1.61 · p. 304

ह पादपूरणे कुत्सानियोगक्षेपनिग्रहे ।हा विषादे शोककुत्सादुःखार्थेषु निगद्यते ।हि सम्भ्रमासूययोः स्यात्पादपूरणशोकयोः ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

meaningsसम्भ्रम असूया

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अव्ययैकाक्षराध्यायः Śabdaratnākara 5.1.2256 · p. 273

समभेदे समीचीने सुष्ठुपूजासुखेषु सु ।स्मृतौ वृत्ते निषेधे स्म स्वः स्वर्गपरलोकयोः ।हि स्याद्विशेषणे हेतौ हिं हेताववधारणे ॥ २२५६ ॥

अनुष्टुप्

meaningsविशेषण हेतु

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अव्ययैकाक्षराध्यायः Śabdaratnākara 5.1.2259 · p. 274

तद्धेतौ त्रिष्वमुष्मिन् स्याद् यद्धेतौ प्रकृते त्रिषु ।ह हि तु स्म च वै पादपूरणेऽपि प्रयुज्यते ॥ २२५९ ॥

अनुष्टुप्

meanings

तन्त्राभिधान Tantrābhidhāna · अज्ञात एकाक्षरकोषः Tantrābhidhāna 3.37 · p. 26

हः कोपे धारणेऽपि स्यात् हः शूलिनि समीरितः ।हिः पद्यपूरणे प्रोक्तो हिः स्याद्धेत्ववधारणे ॥ ३७ ॥

अनुष्टुप्

meaningsपद्यपूरण हेतु अवधारण

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अनेकार्थाव्ययाध्यायः Vaijayantī 8.7.9 · p. 284

हिं स्याद्विशेषणे हेतौ हि हेताववधारणे ।आमन्त्रणे भर्त्सने हुं हूं संप्रश्नवितर्कयोः ॥ ९ ॥

अनुष्टुप्

meaningsअवधारण

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश अनेकार्थाव्ययाध्यायः Vaijayantī 8.7.11 · p. 284

तद्धेतौ त्रिष्वमुष्मिन् स्याद्यद्धेतौ प्रगते त्रिषु ।ह ह्यु तु स्म च वै पादपूरणेऽपि प्रयुंजते ॥ ११ ॥

अनुष्टुप्

meanings