पूरण

pūraṇaक्ली · neut.

In 6 kośas: 5 synonym verses, 9 as a nānārtha head word, 18 as a meaning of another word.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.124 · p. 146

सच्छिद्राः कीचकास्ते स्युर्ये स्वनन्त्यनिलेरिताः ।भोरटं पूरणं वंशात्तन्मूलेथ तदङ्कुरे ॥ १२४ ॥

अनुष्टुप्

कीचकपुं भोरटक्ली पूरणक्ली

genderक्लीneut.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव विशेष्यनिघ्नकाण्डः Kalpadrukośa 1.9.108 · p. 226

मुख्यं वर्यं वरेण्यं च प्रबर्हं च प्रबर्हणम् ।परार्ध्यानवरार्ध्यौ द्वे पूरणः पूरकः समौ ॥ १०८ ॥

अनुष्टुप्

मुख्यवि वर्यवि वरेण्यवि प्रबर्हवि प्रबर्हणवि परार्ध्यवि अनवरार्ध्यवि पूरणवि पूरकवि

genderविadj.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.7 · p. 282

पूपल्यथेषत्पक्वासावभ्यूषोऽभ्योष आदिमे ।पौलिः स्त्रियां पूरणं तु सगुडस्विन्नपिष्टकम् ॥ ७ ॥

अनुष्टुप्

पूपलीस्त्री अभ्यूषपुं अभ्योषपुं पौलिस्त्री पूरणक्ली

genderक्लीneut.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नपुंसकाधिकारः Koṣakalpataru 4.3.99 · p. 106

घ्राणं कार्मण-कारणोष्ण-लवण-श्रीपर्ण-पारायणंशिङ्घाणं शरण-प्रमाण-करणक्षुस्माणदौर्वीणवत् ।श्राणं कौङ्कण-पूरणे च हरिणं स्याद्धोरणं बृंहणंप्रादेशान्तनितान्तवृत्तसुरतामन्तानि भूतं तथा ॥ ९९ ॥

शार्दूलविक्रीडितम्

genderक्लीneut.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश प्राणिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 4.1.51 · p. 162

हर्षणो हर्षकोऽपि स्यात् पूरणः पूरकोऽपि च ।प्रतिवेशी प्रतीवेशी चासन्नगृहमेधिनि ॥

अनुष्टुप्

हर्षणवि हर्षकवि पूरणवि पूरकवि प्रतिवेशिन्वि प्रतीवेशिन्वि

genderविadj.

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास णश्लोकः Dharaṇikośa 14.3.16 · p. 58

पूरणः पूरके प्रोक्तो विष्णुतैले च पूरणः ।पटारम्भकसत्रेषु पूरणी शाल्मली मता ॥

अनुष्टुप्

meaningsपूरक विष्णुतैल

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धातुवर्गः Koṣakalpataru 3.5.67 · p. 82

पिपर्ति पूर्वति प्राति पर्वत्यपि च मर्वति ।प्रुष्णाति च पृणाति स्यादुभत्युम्भति पूरति ॥ ६७ ॥

अनुष्टुप्

meaningsपिपर्ति पूर्वति प्राति पर्वति मर्वति प्रुष्णाति पृणाति उभति उम्भति पूरति

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धातुवर्गः Koṣakalpataru 3.5.68 · p. 82

परति स्यात्पारयति भवेत्पारयतेऽपि च ।स्याच्च तूणयते वर्धयति प्लुष्णाति पूरणे ॥ ६८ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त्पा (wrong syllable)

meaningsपरति पारयति पारयते तूणयते वर्धयति प्लुष्णाति

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ णान्ताः Koṣakalpataru 6.15.34 · p. 199

सर्पे शाखिनि धर्मणोऽथ करगे सूत्रेऽस्त्रियां शेखरेभूषाभिद्यपि कङ्कणोऽथ पुरणश्चन्द्रे समुद्रे नरि ।स्यात्पिष्टान्तरवाचि पूरणमथ त्रय्यां भवेत्पूरितेशा[ल्म]ल्यां पटसूत्रके च वनितालिङ्गे भवेत्पूरणी ॥ ३४ ॥

शार्दूलविक्रीडितम्

meaningsपिष्टान्तर पूरित शाल्मली पटसूत्रक

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1203 · p. 152

रजस्वलायां क्लीबं तु पूरणं पूर्तिकर्मणि ।अना तु पूरयत्यर्थे पूरणा स्त्री तु पूरणी ॥ १२०३ ॥

अनुष्टुप्

meaningsपूर्तिकर्मन्पूरयत्

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1204 · p. 152

पुनर्नवाजातिभेदे स्वल्पेऽथो शल्मलावपि ।पुनर्नवायां तु पुमान् पूरणः पूर्यते पुनः ॥ १२०४ ॥

अनुष्टुप्

meaningsपुनर्नवा

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1205 · p. 152

येन त्रि तत्र ना तु स्यात् कलायाह्वयधान्यके ।पूरकोऽपूपभेदे तु पूरिका स्त्री त्रिषु त्वदः ॥ १२०५ ॥

अनुष्टुप्

meaningsकलाय

शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र णत्रिः Śivakoṣa 11.2.160 · p. 15

पूरणं पिष्टभेदे च पूरणी शाल्मलीद्रुमे ।वारुणी गण्डदूर्वायां विशालाश्वेतयोरपि ॥ १६० ॥

अनुष्टुप्

meaningsपिष्टभेद शाल्मलीद्रुम

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश णान्ताः Śabdaratnāvalī 7.15.48 · p. 210

आगामिवर्तमानाहर्युक्तायां रजनावपि ।प्रवेणी च कुथावेण्योः पूरणं पूरपिण्डयोः ॥

अनुष्टुप्

meaningsपूर पिण्ड

पूरण as a meaning in nānārtha verses

धरणिकोश पञ्चमपञ्चमो रागभेदे स्यात्पञ्चानां पूरणोऽपि यः । व्यायामः पौरुषे माने व्यायामश्च परिश्रमः ॥ Dharaṇikośa 24.2.19
धरणिकोश हिहि हेतौ स्याद्विशेषार्थे एकार्थे पूरणेऽपि च । ही विषादे विस्मये स्याद्दुःखहेत्वोरपि स्मृतः ॥ Dharaṇikośa 34.21.3
कोषकल्पतरु वैव स्यादपूर्तावुपमार्थके च विकल्पसादृश्यसमुच्चये वा । वि तु प्रशस्ये विशयेऽप्यतीते प्रसादसंबोधनपूरणे वै ॥ १९ ॥ Koṣakalpataru 5.1.19
कोषकल्पतरु ?आलम्बविज्ञानवियोगसिद्धि- व्याप्ता… …पूरणार्थकं मतम् ॥ २७ ॥ Koṣakalpataru 5.1.27
कोषकल्पतरु पञ्चमउत्कृष्टशोभास्वथ सर्पभेदे पुमान्सुषीमः शिशिरे मनोज्ञे । स्यात्पञ्चमो रागभिदि स्वरे च विशेष्यवत्पूरणवाचकश्च ॥ ८९ ॥ Koṣakalpataru 6.25.89
कोषकल्पतरु द्वितीयाभवेदहल्याप्सरसां विशेषे [42b]स्याद्गोतमस्यापि मुनेः कलत्रे । पत्न्यां द्वितीया तिथिभेदके च द्वयोः पुनः पूरणकेऽन्यवत्स्यात् ॥ ८५ ॥ Koṣakalpataru 6.26.85
नानार्थार्णवसंक्षेप प्राणशशाख्यभेषजेऽथ त्रिः पूर्णे क्लीबं तु पूरणे । त्रयी तु भाजने पात्री क्ली तु योग्ये स्रुगादिके ॥ ७४६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.746
नानार्थार्णवसंक्षेप षष्ठषष्ठं तु पूरणे षण्णां त्रिः षष्ठी तु स्त्रियां तिथौ । स्कान्द्यां षष्ठविभक्तौ च पार्वत्यां चाथ षण्डवाक् ॥ १४३७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1437
नानार्थार्णवसंक्षेप चतुर्थचक्राटो विषवैद्ये द्वे दीनारे तु पुमानयम् । चतुर्थं तु चतुर्णां त्रिः पूरणे च चतुर्थ्यसौ ॥ ७२६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.726
नानार्थार्णवसंक्षेप तृतीयतृफलाथ तृतीयः स्यात् त्रयाणां पूरणे त्रिषु । तृतीया तु तृतीयस्यां विभक्तौ स्त्री तथा तिथौ ॥ ८८६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.886
नानार्थार्णवसंक्षेप दशमदन्ते स्याद्दशनो दंष्टिक्रियायां तु नपुंसकम् । दशमं तु दशानां स्यात् पूरणे त्रि स्त्रियां पुनः ॥ ९१३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.913
नानार्थार्णवसंक्षेप द्वादशद्वादशो द्वादशानां त्रि पूरणे द्वादशी पुनः । स्त्रियां विष्णुतिथौ त्रिस्तु द्वितीयं पूरणे द्वयोः ॥ ९२८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.928
नानार्थार्णवसंक्षेप पञ्चमस्यात् पञ्चमविभक्तौ च स्त्रीलिङ्गा स्याच्छ्रियस्तिथौ । पञ्चानां पूरणे तु त्रि पलितस्त्वस्त्रियामियम् ॥ १०६१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1061
नानार्थार्णवसंक्षेप एकादशपाठायां ना तु विख्याते शिवमल्लीति पादपे । एकादशस्तु त्रिष्वेकादशानां पूरणे भवेत् ॥ १२३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.123
नानार्थार्णवसंक्षेप त्रयोदशस्यात् त्रयोदशतन्त्रीके वीणाभेदेऽप्यथ त्रिषु । त्रयोदशानां वस्तूनां पूरणेऽथाह यादवः ॥ २४९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.249
शब्दरत्नावली षष्ठशोठो मूर्खेऽलसे धूर्ति नीचे पापरतेऽपि च । षष्ठी रेमवतीतिथ्योः षण्णाञ्च पूरणे त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.12.8
शब्दरत्नावली द्वितीयजरायुस्तत्र विहगे भवेद्गर्भाशये पुमान् । तपस्यः फाल्गुणे पुंसि व्रतचर्यास्वपि स्त्रियाम् ॥ द्वितीया तिथिपत्न्योः स्त्री पूरणे तु द्वयोस्त्रिषु । देवयुर्ना सुरे धर्मशीलेऽभिमातृके(?)ऽन्यवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.42
शब्दरत्नावली हीही पूरणाश्चर्ययोः स्याद्धि हेतावनधारणे । Śabdaratnāvalī 7.33.2