कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

कृषिक

kṛṣikaपुं · masc.

In 11 kośas: 12 synonym verses, 1 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.741 · p. 36
कुटुम्बी कर्षकः क्षेत्री हली कृषिककार्षिकौ ।कृषीवलोऽपि जित्या तु हलिः सीरस्तु लाङ्गलम् ॥ ८९० ॥गोदारणं हलमीषासीते तद्दण्डपद्धती ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ल (wrong syllable)
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वैश्यवर्गः Amarakośa 2.9.8
क्षेत्राजीवः कर्षकश्च कृषिकश्च कृषीवलः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.574 · p. 65
क्षेत्राजीवः कृषिकः कृषीवलः कर्षकः कुटुम्बी च ।सीत्यं सस्यं प्रोक्तं वप्रं क्षेत्रं च केदारम् ॥ ५७४ ॥
आर्या
genderपुंmasc.
कैदारिकं स्यात् कैदार्यं कैदरिकमपीरितम् ।कुषिकः कृषिकश्च स्यात् कोटीपः कोटीशस्तथा ॥ २२१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 2 द (wrong syllable); pāda 4, syllable 5 टी (wrong syllable)
genderपुंmasc.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 71 · p. 7
दुनेदारः सार्वभौमो राहुत्तो मण्डलेश्वरः ।वैश्ये तु कृषिकः पज्जप्रवरो धेनुसारथिः ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.9 · p. 133
कृषीवलः कुटुम्बी स्याद्धली कृषिक इत्यपि ।लोष्टमस्त्र्यस्त्रियां लेष्टुर्दलनी दलिरुभे स्त्रियौ ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 1 र्दल (syllable split)
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.14 · p. 134
कृषिको ना फलं क्लीबे न स्त्रियां हललाङ्गले ।सीरो हालश्च भूम्यर्थदारणोऽथ स्त्रियामिमे ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.414 · p. 78
क्षेत्राजीवे कर्षकः स्यात्कृषिकश्च कृषीवलः ।व्रैहेयं व्रीहिनं यव्यं यवक्यं यावनं तथा ॥ ४१४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.1496 · p. 238
कर्षकः कार्षकः क्षेत्री कृषिकः कृषको हली ।कृषीबलः कुटुम्बी च क्षेत्राजीवोऽपि कथ्यते ॥ १४९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.10 · p. 138
ऋणमुक्तिविगणनं ग्रहणं गणनोत्सवम् ।कृषीबलः कृषिकश्च कार्षकः कर्षकोऽपि च ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 क्ति (wrong syllable); pāda 3, syllable 6 षि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वैश्यवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.7.26 · p. 139
कृषिकं कृषकं फालं (हलं) फालसमाह्वये ।गोदारणञ्च सीरश्च हलं हालञ्च लाङ्गलम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.330 · p. 215
कार्षकः कर्षकस्तद्वत् कृषकः कृषिकोऽपि, च ।क्षेत्राजीवो भवेत् क्षेत्री सीरे हालो हलं हलः ॥ ३३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.572 · p. 96
कूटसंज्ञे लागलाङ्गे भेद्यवत् तु कृषीवले ।कृषिकस्तृणजातौ ना लाङ्गले तु नपुंसकम् ॥ ५७२ ॥
अनुष्टुप्