सीता
sītāस्त्री · fem.In 20 kośas: 29 synonym verses, 7 as a nānārtha head word, 13 as a meaning of another word.
कौशल्यानन्दनो दाशरथी रामोऽस्य तु प्रिया ।वैदेही मैथिली सीता जानकी धरणीसुता ॥ ७०३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कुटुम्बी कर्षकः क्षेत्री हली कृषिककार्षिकौ ।कृषीवलोऽपि जित्या तु हलिः सीरस्तु लाङ्गलम् ॥ ८९० ॥गोदारणं हलमीषासीते तद्दण्डपद्धती ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ल (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
ईषा लाङ्गलदण्डः स्यात्सीता लाङ्गलपद्धतिः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कथितो लोष्टको लोष्टः कोटीशं लोष्टभेदनम् ।शम्बाकृतं द्विसीत्यं स्यात्सीता लाङ्गलपद्धतिः ॥ ५७६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शीता सीता च कथिता कैकेयी केकयी अपि ।जटायुर्वा जटायुः स्याद्धनूमान् हनुमानपि ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ईशेपे सीरदण्डो ना सीता शीतास्य पद्धतौ ।सीरपर्यायपद्यर्थानिरीशं कूटकं च षण् ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
नियन्ता राघवः कौसल्यायनिः शान्तानुजश्च सः ।मैथिली जानकी सीता वैदेही भूसुतापि च ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
त्रिवृता तृणता त्रेता मार्जिता सह मुक्तया ।लूता लता च लिखिता वार्ता सीता सिता तथा ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कौशल्या रामजननी कैकेयी केकयी तथा ।[9a]पार्थिवा पार्थिवी सीता शीता जनकनन्दिनी ।वैदेही मैथिला च स्यादस्याः पुत्रः कुशो लवः ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मन्दाकिनी सोमधारा स्वर्णदी सुरदीर्घिका ।रन्तुः कपिलधारा जूः सीतासीता च सा मता ॥ ११३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कुशिकश्च स्त्रियां त्वीषापीषो लाङ्गलदण्डकः ।स्त्रियौ सीता च शीता च भवेल्लाङ्गलपद्धतिः ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
त्रेता गीता सीता लूतामुक्ता वार्ता वर्ती रीतिः ।शुक्तिः पङ्क्तिर्जातिर्गुप्तिःप्रातिः स्यूतिः कृत्तिर्भित्तिः ॥ ५२ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
कौशल्यानन्दनो रामस्तथा दाशरथिः स्मृतः ।मैथिली जान[78]की सीता वैदेही धरणीसुता ॥ ३३३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सीता गीता लता त्रेता लूतानन्तामृता मता ।प्रसृता मार्जिता मुक्ता वार्ता कन्था कथा प्रथा ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रोधोवक्रा निर्झरिणी रङ्गिणी शैलिनी तथा ।गंगायां कमला सीता त्रिस्रोता भीष्मसूरपि ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वलायुधं हलं कुट्टं सीता लाङ्गलपद्धतिः ।लाङ्गलाग्रं फलं फालः क्षेत्रं धान्याकरक्षितिः ॥ २६१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हालः फालवहः सीता ॥ २१ ॥
genderस्त्रीfem.
वैदेही मैथिली सीता जानकी पृथिवीसुता ।पौलस्त्यो रावणो रक्षो लङ्केशो दशकन्धरः ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मैथिली जानकी सीता प्रख्याता पृथिवीतले ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 सु (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
ईषा नाम तथेषाऽपि हलदण्डो हि कथ्यते ।सीता शीता च क्षेत्रे हि हलरेखा निगद्यते ॥ १४९८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 च (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
वैदेही मैथिली भौमी जानकी जनकात्मजा ।सीता शीता च भूपुत्री सत्या लक्ष्मीसमाह्वया ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ईशा लाङ्गलदण्डः स्यादीषापि परिकीर्तिता ।बृहत् हलं हलिः सीता शीता लाङ्गलपद्धतिः ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
विषाणी वीरणीपूगी चज्जूरी च नदादिषु ।पुटिकेन्मालिकाद्यास्तु स्त्रियामादादिषु स्मृता ।लक्ष्मीर्वाणी भवानी रजनिजविरतिकान्तिसीता जुगुप्सा ।चिन्ताऽसूयाविभूतिद्युतितरणिमतिक्षेपणीविष्टि पीडा ।तन्त्रीस्तन्द्री विपञ्चिद्रुणिविपणिकृपावेदनामुक्तिविद्या ।ज्योत्स्ना वेश्या कलावाक्सरणिविषहरीहूतिकाकूप्रपाश्च ।…वदितिकथादेवताद्योदिवौ च ।ढक्काव्रीडावहित्थासुरभिकुमुदिनीपद्मिनीपूर्णिमाश्च ।ताराश्रेणी च वीथीद्युतिरवनि नदीपुष्करिण्यम्बिकोम्रा ।निद्राहेला च लीलायुवतिरनुमतिर्दिक्कुहुः पक्षतिश्च ॥
अनुष्टुप्two metres in one verse
विषाणीस्त्रीवीरणीस्त्रीपूगीस्त्रीखर्जूरीस्त्रीपुटिकास्त्रीमालिकास्त्रीलक्ष्मीस्त्रीवाणीस्त्रीभवानीस्त्रीरजनिस्त्रीविरतिस्त्रीकान्तिस्त्रीसीतास्त्रीजुगुप्सास्त्रीचिन्तास्त्रीअसूयास्त्रीविभूतिस्त्रीद्युतिस्त्रीतरणिस्त्रीमतिस्त्रीक्षेपणीस्त्रीविष्टिस्त्रीपीडास्त्रीतन्त्रीस्त्रीतन्द्रीस्त्रीविपञ्चिस्त्रीद्रुणिस्त्रीविपणिस्त्रीकृपास्त्रीवेदनास्त्रीमुक्तिस्त्रीविद्यास्त्रीज्योत्स्नास्त्रीवेश्यास्त्रीकलास्त्रीवाच्स्त्रीसरणिस्त्रीविषहरीस्त्रीहूतिस्त्रीकाकूस्त्रीप्रपास्त्रीकथास्त्रीदेवतास्त्रीद्योस्त्रीदिव्स्त्रीढक्कास्त्रीव्रीडास्त्रीअवहित्थास्त्रीसुरभिस्त्रीकुमुदिनीस्त्रीपद्मिनीस्त्रीपूर्णिमास्त्रीतारास्त्रीश्रेणीस्त्रीवीथीस्त्रीअवनिस्त्रीनदीस्त्रीपुष्करिणीस्त्रीअम्बिकास्त्रीनिद्रास्त्रीहेलास्त्रीलीलास्त्रीयुवतिस्त्रीअनुमतिस्त्रीदिश्स्त्रीकुहूस्त्रीपक्षतिस्त्री
genderस्त्रीfem.
कैकेयी कैकयी चास्याः पुत्रे तु भरतो मतः ।भरथोऽप्यथ जानक्यां शीता तालव्य-दन्त्ययुक् ॥ २४१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.doubtful
लाङ्गलदण्डे ईषेशे, प्रोक्ता लाङ्गलपद्धतौ ।शीता तालव्य-दन्त्यादिर्नदीभेदेऽपि लाङ्गले ॥ ३३१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 ङ्ग (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.doubtful
सीरगोदारणहललाङ्गलेष्वादिमं द्वयोः ।युगकीले स्त्रियां शम्या सीता तु हलपद्धतिः ॥ १४१० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
स्वर्गे सुखं च वेगः स्यात्सीता तु सुरदीर्घिका ।अर्कः सुरेश्वरश्चापि सुधायां कञ्जमित्यपि ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
मैथिली जानकी सीता वैदेही भूमिजा च सा ।रामपुत्रौ कुशलवावेकयोक्त्या कुशीलवौ ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
दात्रं लवित्रमसिदो योऽस्य मुष्टिस्स वण्टकः ।स्यात्समीकरणं मत्यं सीता लांगलपद्धतिः ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सीता स्त्रियां लाङ्गलपद्धतौ स्यात्रामाङ्गनायां सुरनिम्नगायाम् ।आकाशनद्यां त्रिषु मारिते स्या-च्छीतोऽभ्रपुष्पे बहुवारके च ॥ ४४ ॥
इन्द्रवज्रा
सुमेरुशिरसः प्राग्दिग्गतगङ्गान्तरेऽपि च ।जानक्यामथ सीमा स्यादवधौ भूमिकूलयोः ॥ १२० ॥
अनुष्टुप्
doubtful
सीता तु जानकी देवसिन्धुर्लाङ्गलपद्धतिः ।सालिर्भुजंगमे कीले मूर्खे रोगे युगान्तरे ॥ ३६३ ॥
अनुष्टुप्
स्थितिर्मर्यादावसानसीमास्थानेषु च स्त्रियाम् ।सीता लाङ्गलपद्धत्यां जानकीगङ्गयोरपि ॥
अनुष्टुप्
सम्बन्धेऽपि च संवित्तिर्मर्यादायामपि स्थितिः ।सीता लाङ्गलरेखा स्याद्व्योमगङ्गा च जानकी ॥ १९१ ॥
अनुष्टुप्
सीता as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश वैदेहीवहो वाहे गवां स्कन्धे गृहा दारा गृ[107]हा गृहम् । वैदेही पिप्पली सीता वाराही च महौषधी । निरूहः स्नेहने तर्के कलहः कलियुद्धयोः ॥ Dharaṇikośa 32.1.2
- कोषकल्पतरु भूमिजास्यादग्रजो द्विजातौ प्राग्जे त्रय्यां च भूमिजो नरके । अङ्गारे सीतायां पुनः स्त्रियां स्यादथाभ्रके गिरिजम् ॥ ३७ ॥ Koṣakalpataru 6.7.37
- कोषकल्पतरु योजनगन्धायोजनगन्धा सीताकस्तूर्योर्गन्धकाल्यां च ॥ Koṣakalpataru 6.20.41
- नानार्थार्णवसंक्षेप सीत्यसीतायामपि साधौ स्यात् कृष्टभूमितलेऽपि च । अथ प्रख्यापने स्त्रीप्तिः स्त्री नभःपयसोः (भके ?) ॥ १५२५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1525
- नानार्थार्णवसंक्षेप भूमिजाअङ्गारके च स्त्री तु स्यात् सीतायां भूमिजाथ तत् । यत्किञ्चिद्भूमिसम्भूतं तत्र स्याद्भेद्यलिङ्गकम् ॥ १३०६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1306
- नानार्थार्णवसंक्षेप मैथिलीसीतायां तु स्त्रियां जेया मैथिली शब्दवेदिभिः । मोदकस्त्वस्त्रियां पूपभेदे स्याद्भेद्यवत् पुनः ॥ १४५२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1452
- शब्दरत्नावली भूमिजभूमिजो नरकेऽङ्गारे सीतायामपि भूमिजा । सहजस्तु स्वभावे ना सोदरे पुनरन्यवत् ॥ Śabdaratnāvalī 7.8.27
- शब्दरत्नावली योजनगन्धायोजनगन्धा सीतायां कस्तूर्यां व्यासमातरि ॥ Śabdaratnāvalī 7.19.46
- शब्दरत्नावली पार्थिवीप्रसवोऽस्त्री फलेऽपत्ये कुसुमे गर्भमोचने । पार्थिवो भूपतौ पुंसि पार्थिवी तुत्थसीतयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.29.31
- शब्दरत्नावली वैदेहीविग्रहं समरे देहे विस्तारप्रविभागयोः । विदेहो मिथिलाभूपे देहशून्ये तु वाच्यवत् ॥ वैदेही पिप्पलीसीतारोचवासु वणिक् स्त्रियाम् । संग्रहो ग्राहसंक्षेपबृहदुत्तुङ्गकेषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.33.26
- त्रिकाण्डशेष योजनगन्धासीता योजनगन्धा स्यात्कस्तूरी व्याससूरपि । विधिर्ब्रह्मणि काले च प्रकारे वेधने विधा ॥ २२२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.222
- त्रिकाण्डशेष वैदेहीवैदेही पिप्पलीसीतावणिक्स्त्रीरोचनास्वपि । संक्षेपेऽपि सङ्ग्रहः स्यात् सिंह्यौ वार्त्ताकवासकौ ॥ ४६२ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.462
- वैजयन्ती योजनगन्धाचिलिमीलिकातसी स्यात् खद्योते कण्ठभूषणे चापि । योजनगन्धा सीता कस्तूरी व्यासमाता च ॥ १२ ॥ Vaijayantī 8.2.12