गोदारण
godāraṇaक्ली · neut.In 12 kośas: 14 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 2 as a meaning of another word.
कुटुम्बी कर्षकः क्षेत्री हली कृषिककार्षिकौ ।कृषीवलोऽपि जित्या तु हलिः सीरस्तु लाङ्गलम् ॥ ८९० ॥गोदारणं हलमीषासीते तद्दण्डपद्धती ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ल (wrong syllable)
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
दात्रं लवित्रमाबन्धो योत्रं योक्त्रमथो फलम् ।निरीशं कुटकं फालः कृषको लाङ्गलं हलम् ॥ १३ ॥गोदारणं च शीरोऽथ शम्या स्त्री युगकीलकः ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गोदारणं च कुद्दालं लवित्रं दात्रमुच्यते ।प्रतोदः प्राजनं तोत्रं लूनं दातमिति स्मृतम् ॥ ५७७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गोदारणं चाथ महद्धलं जित्या हलिर्द्वयोः ।अहलस्त्वहलिस्तुल्यौ सुहलः सुहलिः समौ ॥[127a] दुर्हलिर्दुर्हलस्त्रय्यां हल्या तु हलसंहतिः ।हलिं गृह्णाति यस्तस्मिन्हलयत्स्याद्विशेष्यवत् ॥कुशी स्त्री फाल-कृषकौ निरीषं कुटकं फलम् ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सीरस्तु लाङ्गलं प्रोक्तं हलं गोदारणं समे ।दात्रं लवित्रमप्युक्तं खनित्रं त्ववदारणम् ॥ ४१७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
एतत्सामग्रिसंयुक्ते लाङ्गलं सीर इत्यपि ।हलं फलकरं चापि गोदारणमितीष्यते ॥ ४२६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
जित्या हलिश्च नामाऽस्ति महाहलं हि मन्यते ।गोदारणं हलं सीरस्तथा लघुश्च लाङ्गलम् ॥ १४९७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 ह (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 ल (wrong syllable)
genderक्लीneut.
मत्यं ख्यातं कृषेः कर्म्महलकृष्टसमीकृतौ ।गोदारणञ्च कुद्दालः खनित्रं त्ववदारणम् ॥ १५०१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कृषिकं कृषकं फालं (हलं) फालसमाह्वये ।गोदारणञ्च सीरश्च हलं हालञ्च लाङ्गलम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
गोदारणे प्रवयणे तोत्रं प्रतोद-तोदने ।आबन्धे तु योत्र-योक्त्रे कोटीशो लोष्ठभेदने ॥ ३३३ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्र (wrong syllable); pāda 3, syllable 4 तु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
सीरगोदारणहललाङ्गलेष्वादिमं द्वयोः ।युगकीले स्त्रियां शम्या सीता तु हलपद्धतिः ॥ १४१० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
क्षेत्रमध्ये कृता साल्पा स्थाला स्यादथ लांगलम् ।हलं गोदारणं सीरमीषा सीरादिदण्डकः ॥ २७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गोदारणं तु कुन्दालमभ्रिः स्त्री क्ष्णुस्तु तन्मुखे ।प्रतोदः प्राजनं तोत्रं कोटिशो लोष्टभञ्जनः ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कुद्दाले लाङ्गले चाथ चामीकरमिति ध्वनिः ।चामरे कनके चाथ च्युतादानमिति ध्वनिः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
गोदारण as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप कुद्दालअस्त्री तु कर्णवेष्टे स्यात् त्रिलिङ्ग्यां च परोऽवदत् । कुद्दालस्तु पुमान् गोदारणाख्ये खानसाधने ॥ ५५२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.552
- शब्दरत्नावली लाङ्गललाङ्गलं तृणराजे स्यात्पुष्पभिद्गृहदारुणोः । गोदारणेऽपि च क्लीबं पिप्पल्यामपि लाङ्गली ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.87