सार्वभौम
sārvabhaumaपुं · masc.In 20 kośas: 28 synonym verses, 5 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
ऐरावतः पुण्डरीको वामनः कुमुदोऽञ्जनः ।पुष्पदन्तः सार्वभौमः सुप्रतीकश्च दिग्गजाः ॥ १७० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यः सर्वमण्डलस्येशो राजसूयं च योऽजयत् ।चक्रवर्ती सार्वभौमस्ते तु द्वादश भारते ॥ ६९१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऐरावतः पुण्डरीको वामनः कुमुदोऽञ्जनः ॥ ३ ॥पुष्पदन्तः सार्वभौमः सुप्रतीकश्च दिग्गजाः ।करिण्योऽभ्रमुकपिलापिङ्गलानुपमाः क्रमात् ॥ ४ ॥ताम्रकर्णी शुभ्रदन्ती चाङ्गना चाञ्जनावती ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 4 भ्र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
ऐरावतः पुण्डरीकः कुमुदाञ्जनवामनाः ।पुष्पदन्तः सार्वभौमः सुप्रतीकश्च दिग्गजाः ॥ १०४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
येनेष्टं राजसूयेन स सम्राट् परिकीर्तितः ।चक्रवर्ती सार्वभौमो मध्यमो मण्डलेश्वरः ॥ ४२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुष्पदन्तः सार्वभौमः सुप्रतीकस्तु दिग्गजाः ।करिण्योभ्रमुकपिलापिङ्गलानुपमाः क्रमात् ॥ ३७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 4 भ्र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
दुनेदारः सार्वभौमो राहुत्तो मण्डलेश्वरः ।वैश्ये तु कृषिकः पज्जप्रवरो धेनुसारथिः ॥ ७१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
एकजन्मा सार्वभौ मोप्यतोऽन्ये मध्यमवर्त्तिनः ।सत्वप्रतिरथो यस्य नास्ति प्रतिरथो युधि ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुष्पदन्तः सार्वभौमः सुप्रतीकश्च दिग्गजाः ।करिण्योऽभ्रमुः कपिला पिङ्गलानुपमा क्रमात् ॥ ५२ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 4 भ्र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पीलुमूलेनैकदिग्यात्राव्ययं पीलुमूलतः ।ऐरावतः पुण्डरीको वामनः कुमु[19b]दोऽञ्जनः ।पुष्पदन्तः सार्वभौमः सुप्रतीकश्च दिग्गजाः ॥ २६ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
अधीश्वरोऽप्रतिरथो यं नमन्त्यखिला नृपाः ।चक्रवर्त्ती सार्वभौमस्ते तु स्युर्भरतादयः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
राजा तु पार्थिवो भूभृद्भूपो नरपतिर्नृपः ।सार्वभौमश्चक्रवर्ती नृपोऽन्यो मण्डलेश्वरः ॥ १५४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सहरक्षा दवाग्नौ ना दैत्यानामपि पावके ।सरक्षसि पुनस्त्रिः स्यात् सार्वभौमः पुनः पुमान् ॥ ६५७ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
सार्वभौमः सुप्रतीकः पुष्पदन्तोऽष्टमस्तथा ।हस्तिन्योऽष्टौ तु तेषां स्युरभ्रमुप्रमुखाः स्त्रियः ॥ १६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पार्थिवो राड्नृपो मूर्धाभिषिक्तो भूप इत्यपि ।सार्वभौमश्चक्रवर्ती सर्वमण्डलनायकः ॥ ३३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सार्वभौमश्चक्रवर्ती सर्वभूमीश्वरे स्मृतौ ।एकदेशाधिनाथे तु मण्डलेश्वर इष्यते ॥ २४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुष्पदन्तः सार्वभौमः सुप्रतीको हरिद्गजाः ।यमः कृतान्तः शमनः समवर्त्ता परेतराट् ॥ ३४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सार्वभौमश्चक्रवर्ती नृपोन्यो मण्डलेश्वरः ।मन्त्र्यमात्यौ सुधीः कर्मसहायो राजकीयकः ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नरेन्द्रो भूपतिर्भूभुक् सम्राट् तु शास्ति यो नृपः ।चक्रवर्ती सार्वभौमः सर्वदेशाधिपो हि यः ॥ ९ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कुमुदश्वाऽञ्जनश्चैव पुष्पदन्तस्तदन्तरम् ।सप्तमः सार्वभौमोऽस्ति सुप्रतीकोऽष्टमस्तथा ॥ १८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चक्रवर्ती सार्वभौमः सैवाधीश्वर उच्यते ।अस्यामवसर्पिण्यां ते द्वादश भारतेऽजनि ॥ ११२५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 1 अ (syllables merged); pāda 4, syllable 3 दश (syllable split)
genderपुंmasc.
पुष्पदन्त-सार्वभौम-सुप्रतीकास्त्वेते दिक्करिणो मताः ।करिण्यभ्रमु-कपिला-पिङ्गलाऽनुपमाः क्रमात् ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
चक्रवर्ती सार्वभौम एकजन्मा नृपाग्रणीः ।तस्मादन्यो मण्डलेशो मण्डलेश्वर इत्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऐरावतः पुण्डरीको वामनः कुमुदोऽञ्जनः ।पुष्पदन्तः सार्वभौमः सुप्रतीकश्च दिग्गजाः ॥ १५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चक्रवर्ती सार्वभौमो यः सर्वपृथिवीश्वरः ।राजसूयेन येनेष्टं शास्ति राज्ञो य आज्ञया ॥ १२६८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ऐरावतः पुण्डरीको वामनः कुमुदोऽञ्जनः ।पुष्पदन्तः सार्वभौमः सुप्रतीकश्च दिग्गजाः ॥ ८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नरेन्द्रो नरदेवश्च वश्यामात्यस्त्वधीश्वरः ।सार्वभौमश्चक्रवर्ती नृपोऽन्यो मण्डलेश्वरः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अभ्यागमोऽभ्यागमनं युद्धमभ्यागमं विदुः ।सार्वभौमोऽपि दिङ्नागे सर्वपृथ्वीधरेऽपि च ॥
अनुष्टुप्
दिङ्नागे सकलक्षितेरधिपतौ स्यात्सार्वभौमस्तथासर्वक्षोणिनिमित्तयोरपि मतः संयोगकोत्पातयोः ।आरम्भेऽथ उपक्रमो गदचिकित्सोत्कोचयोर्विक्रमे-ऽथावर्ते जलगुल्म एव उदितः कूर्मे पयश्चत्वरे ॥ ९४ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
चक्रवर्तिनि कौबेरदिग्गजे विदिते पुनः ।वाच्यलिङ्गाः सार्वभौमा अथ सालावृको द्वयोः ॥ ६५८ ॥
अनुष्टुप्
सार्वभौम as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश विमानविमानं देवयाने स्यात्सार्वभौमे च वेश्मनि । प्रधानं स्यान्महामात्रमनीषापरमात्मसु ॥ Dharaṇikośa 19.2.40
- कोषकल्पतरु राजराजभारद्वाजी वन्यकार्पासिकायां पुंसि त्वश्वत्थाम्न्यथो सार्वभौमे । इन्दौ श्रीदे राजराजोऽथ मल्ल- स्थाने ** यक्षराट् स्यात्कुबेरे ॥ ४३ ॥ Koṣakalpataru 6.7.43
- नानार्थार्णवसंक्षेप चक्रवर्तिन्चतुर्गतिर्द्वयोः कूर्मे समासाद्यत्र पूर्ववत् । चक्रवर्ती तु ना सार्वभौमे स्त्री चक्रवर्तिनी ॥ २२२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.222
- परमानन्दीयनाममाला चक्रिन्चर्चा देव्यां च निन्दायां चिन्तायां स्थासकेऽपि च । चक्री कोके कुलालेऽपि सार्वभौमे रथे हरौ ॥ १७९ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.11.179
- शब्दरत्नावली राजराजयमराट् स्यात् कुवेरेऽपि मञ्चानां रङ्गबन्धने । राजराजः सार्वभौमे धनदे च सुधाकरे ॥ Śabdaratnāvalī 7.8.37