चक्राङ्ग
cakrāṅgaपुं · masc.In 14 kośas: 13 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
हंसाश्चक्राङ्गवक्राङ्गमानसौकः सितच्छदाः ॥ १३२५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
हंसाः श्वेतच्छदाः प्रोक्ताश्चक्राङ्गा मानसौकसः ।वारला हंसकान्ता स्याद्वरला वरटा तथा ॥ २५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अयोमणिप्रियो मन्दो मङ्गलो ऋणमोचकः ।बुधः पितामहद्वेषी केतुश्चक्राङ्ग इत्यपि ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ हंसस्तु चक्राङ्कश्चक्राङ्गो वरटश्च सः ।श्वेतपक्षो मानसौका मोक्तिकाशन इत्यपि ॥ १२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चक्राङ्गो धवलगरुन्मराल-हंस-चक्राङ्का अपि कलकण्ठ-केरवौ च ।आरक्ताननचरणः स राजहंसःश्वेतान्यैर्मुखचरणैः स धार्तराष्ट्रः ॥ ६९ ॥
प्रहर्षिणी
genderपुंmasc.
ओघो वर्गश्च सन्तानः काव्यमेव कविस्थितिः ।हंसो मरालश्चक्राङ्गः हंसवाहः सनातनः ॥ १२५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
विवृताक्षः कुकवाकुर्हंसा मानससंश्रयाः ।सितपक्षाश्च चक्राङ्गा विशेषास्तत्र केचन ॥ २२७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 क (wrong syllable)
genderपुंmasc.
हंसो मरालश्चक्राङ्गो मानसौकाः शितच्छदः ।हंसभेदा राजहंसाः कादम्बा धार्तराष्ट्रकाः ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हंसाः सितच्छदाः श्वेतगरुतो मानसौकसः ।चक्राङ्गाश्चाथ वक्राङ्गाः मरालाः पुनरत्र वै ॥ २४०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ हंसः श्वेतगरुत् सितपक्षः सितच्छदः ।सरःकाको मानसौकाश्चक्राङ्गः पुरुदंशकः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 श्वे (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कुलालकुक्कुटश्चाथ पुष्कराह्वस्तु सारसः ।हंसो मरालश्चक्राङ्गो जालपादः सितच्छदः ॥ ८०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चक्राङ्गः सारसो हंसः ॥ १३२ ॥
genderपुंmasc.
तुरगी तु वाजिगन्धापुंसि हंसे तु चक्राङ्गः ।चक्राङ्गी कटुकायांकोशागः स्यात्करीरेक्ष्वोः ॥ २७ ॥
metre not recognised
meaningsहंस
चक्राङ्गो हंसविहगे चक्राङ्गी तु स्त्रियामियम् ।उक्ता कटुकरोहिण्यामथाग्नौ चर्षणिः पुमान् ॥ ७३४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsहंस
कालिङ्गो भूमिकर्कारुदन्ताबलफणिष्वपि ।कालिङ्गी राजकर्कय्यां चक्राङ्गो मानसौकसि ॥
अनुष्टुप्
meaningsमानसौकस्
चक्राङ्ग as a meaning in nānārtha verses
- परमानन्दीयनाममाला नाभिनाभिः क्षत्रियचक्राङ्गदेहाङ्गेष्वपि कथ्यते । नदो वाहे ह्रदे वार्धिरावयोर्नेत्रमंशुके ॥ २६४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.18.264
- शब्दरत्नावली अरअराऽन्यवत् शीघ्रगे स्यात्क्लीबं चक्राङ्गशीघ्रयोः । अग्रमालम्बने वृन्दे परिमाणे पलस्य च ॥ पुरस्तादुपरिप्रान्ते एकाग्रे च नपुंसकम् । अतिरिक्ते प्रधाने च प्रमाणे चाभिधेयवत् ॥ अस्त्रं चापे प्रहरणे कृपाणे च नपुंसकम् । अभ्रं धातुभिदि स्वर्णे गगने स्याद्घनेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.3
- शब्दरत्नावली शीघ्रशारीऽनिलाक्षोपकृत्योः शवलेऽपि च वाच्यवत् । शिग्रुः पुंसि शाकमात्रे तथा शोभाञ्जनद्रुमे ॥ शिरा नाड्यां स्त्रियामेव पिप्पलीमूलके पुमान् । शीघ्रं नलद चक्राङ्ग(?) क्लीबं द्रुते गतौ(?) त्रिषु ॥ शुभमम्रे क्लीबलिङ्गमुद्दीप्तशुक्लयोस्त्रिषु । शुक्रो मासि भृगौ वह्नौ ना क्लीबे रोगरेतयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.46