कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

ताम्बूल

tāmbūlaक्ली · neut.

In 9 kośas: 8 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.545 · p. 62
कर्पूरो घनसारः स्यात्काकतुण्डोऽगरुः स्मृतः ।ताम्बूलं क्रमुकं प्रोक्तमङ्गरागो विलेपनम् ॥ ५४५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.340 · p. 170
शुभवासनश्चापि पुनर्गुरुवासन इत्यपि ।ताम्बूलं मिलितैरेभिर्वीटकं त्रिष्वथापरम् ॥ ३४० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.176 · p. 94
कबरीबन्धो वलयं ताम्बूलं चातुरी चेति ।[61a]षोडश योषाभूषा औपाधिक्यो बुधैः कथिताः ॥ १७६ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.33 · p. 230
तदाधारस्थलं पूषी ताम्बूलं मुखवासनम् ।चर्वितेऽस्मिन्नवेला स्त्री स्यादावेलो नृलिङ्गकः ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नपुंसकाधिकारः Koṣakalpataru 4.3.13 · p. 108
ताम्बूलकेवल-दलामलयुक्तमालंस्युश्चक्रवालहरितालमहाबलानि ।नाभीलवद्बिदलजाङ्गुलजङ्गलोल-माभीलवद्दलशले च महाबलं च ॥ १३ ॥
वसन्ततिलका
genderक्लीneut.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति अङ्गवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.1.48 · p. 24
नासानामग्रतः पुष्पमाभरणं च मौक्तिकम् ।अञ्जनं कज्जलं चैव ताम्बूलं मुखरञ्जनम् ॥ ४८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि चतुर्थः काण्डः Śabdaratnākara 4.193 · p. 234
तम्बुलं च सताम्बूलं तुम्ब्यां तुम्बः सतुम्बकः ।तुम्बी तुम्बिरलाबूवदालाबूरप्यलाबु च ॥ १९३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.106 · p. 167
करंबः सेकमिश्रान्ने फेला पिण्डेऽधिकोज्झिते ।खण्डपर्कटमुद्वेगं तांबूलं मुखभूषणम् ॥ १०६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.doubtful
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ लान्ताः Koṣakalpataru 6.28.63 · p. 354
योषित्त्वम्भः पिप्पलीवाचकं स्या-त्ताम्बूलं स्यान्नागवल्ल्यामथान्त्ये ।पूगेऽथ स्यान्नाकुली चव्यरास्नाख्यायां तद्वत्कुक्कुटीकन्दकेऽपि ॥ ६३ ॥
शालिनी
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.847 · p. 121
पुमांस्तूष्णगुणे त्रिस्तु तद्वत्यथ नपुंसकम् ।ताम्बूलं वृक्षपत्रेऽपि मुखभूषणवस्तुनि ॥ ८४७ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.848 · p. 121
शुक्तिचूर्णं पूगफलं नागवल्लीदलं तथा ।इति त्रयाणां वस्तूनां समाहारात्मके भवेत् ॥ ८४८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पू (wrong syllable)
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.849 · p. 121
रभसस्तूक्तवानेतद् गुवाकफलमात्रके ।ताम्बूली तु स्त्रियां नागवल्ल्यां स्यात् स्त्री तु तामसी ॥ ८४९ ॥
अनुष्टुप्
शिवकोष Śivakoṣa · शिवदत्तमिश्र लत्रिः Śivakoṣa 23.2.460 · p. 42
तण्डुला धान्यनिकरे वेल्ले तण्डुलमस्त्रियाम् ।ताम्बूली नागवल्यां च ताम्बूलं क्रमुकीफले ॥ ४६० ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.396 · p. 231
तमालो वरुणे खड्गे तापिच्छे तिलकेऽपि च ।गुवाकेऽपि च ताम्बूलं विडङ्गेऽपि च तण्डुलः ॥ ३९६ ॥
अनुष्टुप्

ताम्बूल as a meaning in nānārtha verses

  • शिवकोष क्रमुककिंशुके काञ्चनारे च क्रमुको ब्रह्मदारुणि । ताम्बूलमुस्तगूवाकरोध्रभिद्वयनीफले ॥ १७ ॥ Śivakoṣa 1.3.17