कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

उद्वेग

udvegaक्ली · neut.

In 16 kośas: 19 synonym verses, 7 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य वनस्पतिकायः Abhidhānacintāmaṇi 4.5.1154 · p. 45
पूगे क्रमुकगूवाकौ तस्योद्वेगं पुनः फलम् ॥ ११५४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह वनौषधिवर्गः Amarakośa 2.4.169
फलमुद्वेगमेते च हिन्तालसहितास्त्रयः ॥ १६९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह सङ्कीर्णवर्गः Amarakośa 3.2.12
निगादो निगदे मादो मद उद्वेग उद्भ्रमे ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर षष्ठोपदेशः Bālaprabodhikā 6.91 · p. 74
वैराग्य… मर्थमुद्वेगो निर्वेदविरागवत् ।पुण्यं तु सुकृतं धर्मं पापोऽधर्मस्तु दुष्कृतिः ॥ ९१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम भूम्यधिकारस्तृतीयस्तरङ्गः Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 3.21 · p. 23
खण्डितं तु तदुद्वेगमवेलाचूर्णितं तु तत् ।अबला चर्व्यमाणस्य ताम्बूलस्य रसः स्मृतः ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव वैश्यादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.7.333 · p. 169
रसभेदा दोषभेदा उन्नेया एवमेव तु ।उद्वेगः क्रमुकः पूगश्चिक्का स्त्री चिक्कणी न ना ॥ ३३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सङ्कीर्णकाण्डः Kalpadrukośa 1.10.46 · p. 239
निगादो निगदे मादो मद उद्वेग उद्भ्रमे ।विमर्दनं परिमलेऽभ्युपपत्तिरनुग्रहे ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ नाट्यवर्गः Koṣakalpataru 1.6.201 · p. 97
प्रेप्सा च तृष्णापि च दोहदोऽस्त्रीस्याल्लालसात्यर्थमसौ न षण्ढे ।लोभस्तु गर्द्धामिथुना(?) धनाया-ऽथोद्वेग उक्तो विषयेष्वनिच्छा ॥ २०१ ॥
इन्द्रवज्रा
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.37 · p. 146
गुवाकश्च गुवाकुः स्यात्खपुरः फलपुष्पकः ।घोटा(ण्टा?) चाथ फलं तस्या उद्वेगं चिक्क-चिक्कणे ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ प्रकीर्णवर्गः Koṣakalpataru 3.4.37 · p. 33
अर्थापुष्टिस्त्ववकरो विनाशः स्याददर्शनम् ।लोपोऽथोद्वेग उन्मोहः प्रसरस्तु विसर्पणम् ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निघण्टुशेष Nighaṇṭuśeṣa · हेमचन्द्र वृक्षकाण्डः Nighaṇṭuśeṣa 1.181 · p. 100
घोण्टाऽस्य फलमुद्वेगं चिक्के तत्त्र तु चिक्कणम् ।हिन्ताले तु तृणराजो राजवृक्षो लताङ्कुरः ॥ १८१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ण (wrong syllable)
genderक्लीneut.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास तृतीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 3.77 · p. 61
गूवाकक्रमुकौ पूग उद्वेगं तत्फलं स्मृतम् ।वंशक्षीरी तुकाक्षीरी त्वक्क्षीरी वंशरोचना ॥ ७७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति संयोगादिवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 2.2.96 · p. 28
शोकः शुक् शोचनं खेदः पश्चात्तापोऽप्यनिर्वृतिः ।विषाद आधिरुद्वेगश्चिन्ता कम्पश्च वेपथुः ॥ ९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि वनस्पतिकायनामानि Suśīlanāmamālā 5.5.2069 · p. 343
उद्वेगं नाम प्रख्यातं पूगफलस्य मन्यते ॥ २०६९ ॥
genderक्लीneut.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश वनौषधिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.4.319 · p. 80
करमट्टो राजतालो घोण्टा पूगी च पूगवत् ।उद्वेगः स्यात्तथोद्वेगं क्लीबे पूगफले द्वयम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सङ्कीर्णवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 6.22 · p. 172
गीर्णिर्गिरश्च गिरणे ज्ञाने तून्नाय उन्नयः ।उद्वेग उद्भ्रमेऽपि स्यात् श्रायस्तु श्रयणो मतः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश ब्राह्मणाध्यायः Vaijayantī 3.6.167 · p. 96
यत्नोत्साहोद्यमायामास्तरीषोऽध्यवसायवत् ।वैराग्यं मर्दमुद्वेगो निर्वेदश्च विरागवत् ॥ १६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.106 · p. 167
करंबः सेकमिश्रान्ने फेला पिण्डेऽधिकोज्झिते ।खण्डपर्कटमुद्वेगं तांबूलं मुखभूषणम् ॥ १०६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश धर्मकर्माध्यायः Vaijayantī 5.2.33 · p. 194
उद्वेग उद्भ्रमः श्रायः श्रयणं प्रमितिः प्रमा ।स्फातिस्तु वृद्धिः स्फुरणं स्फुलनं क्षेपणं क्षिपा ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास गार्धश्लोकः Dharaṇikośa 3.2.8 · p. 23
उद्वेगोऽप्यु[द्बाहुलकेऽ]प्युद्वेगं क्रमुकीफलम् ।[15] पुन्नागः पुरुषज्येष्ठः पुन्नागश्च द्रुमान्तरम् ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ गान्ताः Koṣakalpataru 6.3.12 · p. 166
उद्वेगो बाहुलको-द्विजनोद्गमने गुवाकुफलकेऽन्त्ये ।कठिनोद्यते च कूटेविश्लेषेऽयोग आम्नातः ॥ १२ ॥
metre not recognised
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.261 · p. 69
उन्मत्तः पुंसि धुर्धूरे तत्फले क्ली त्रिषु त्वयम् ।उन्माद(स्त्रिषु?वति) पूगस्य पुनः क्लीबं फले भवेत् ॥ २६१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.262 · p. 69
उद्वेगमिति सिंहोक्तं वैजयन्त्यां तु खण्डिते ।पूगस्य फल इत्युक्तः पुमांस्तूद्वेजने त्रि तु ॥ २६२ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.263 · p. 69
भवेदुद्गतवेगादावुष्णिका तु स्त्रियामियम् ।यवाग्वामुष्णकस्तु त्रिर्दक्षे क्लीबं तु चेतसि ॥ २६३ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शब्दार्णव Śabdārṇava · वाचस्पति Śabdārṇava 191 · p. 541
उद्वेगः स्तिमिते क्लेशे भयेऽमन्थरगामिनि ॥ १९१ ॥
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.56 · p. 111
जङ्गमेङ्गितयोरिङ्गो नाड्य ईहामृगो वृके ।फलं पूगस्य चोद्वेगमुत्सर्गो न्यायदानयोः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्