अमल
amalaक्ली · neut.In 12 kośas: 13 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
अभ्रकं स्वच्छपत्त्रं खं मेघाख्यं गिरिजामले ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शुक्लः शुभ्रः शुचिः श्वेतो विशदः शितिपाण्डुरौ ।अमलो धवलः शुक्रो बलक्षो रजतः पुनः ॥ १६० ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अभ्रं स्यादभ्रकं व्योमाभिधं विमलमद्रिजम् ।गिरिजामलमच्छं तदमलं गिरिजं समे ॥ ४६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
ताम्बूलकेवल-दलामलयुक्तमालंस्युश्चक्रवालहरितालमहाबलानि ।नाभीलवद्बिदलजाङ्गुलजङ्गलोल-माभीलवद्दलशले च महाबलं च ॥ १३ ॥
वसन्ततिलका
genderक्लीneut.
साधीयोऽत्यर्थमत्यन्तं नितान्तं सुष्टु वै भृशम् ।स्फुटं साधु खलु स्पष्टं विशदं पुष्कलामलौ ॥ १७३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
खर्जूरं पीतनं वंशपत्रकं चालपीतके ।अभ्रकं गगनं स्वच्छपत्रं च गिरिजामले ॥ ३३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
रुद्राक्षस्तु नमेरुः स्यादमलः पुष्पचामरः ।केतकः पुष्पमूचिः स्याद् जम्बालः कृकरच्छदः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गिरिजामलञ्च गिरिजममलञ्च तथाभ्रकम् ।कपोताञ्जनसौवीरस्रोतोञ्जनानि यामुनम् ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 ञ्ज (wrong syllable)
genderक्लीneut.
पारतः पारदः सूते चलश्च चपलोऽभ्रके ।अभ्रं गिरिजामलं स्याद् गिरिजं चामलं तथा ॥ ८० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 रि (wrong syllable)
genderक्लीneut.
गन्धाश्मा गन्धकः पीतः पामशत्रुः सुगन्धिकः ।अभ्रकं व्योममेघाख्यं गिरिजामलमित्यपि ॥ ४२८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
गिरिजं गिरिजाबीजममलं गवलध्वजम् ॥ १७८ ॥
genderक्लीneut.
-----------------------------------नागलोकोऽमलाख्यश्च शिवः शान्तिदसंज्ञकः ॥ ५८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
अमल as a meaning in nānārtha verses
- शिवकोष गिरिजगिरिजं त्वमले लोहे शिलाजतुनि गैरिके । गिरिजा मातुलुङ्ग्यां च जलजं शङ्खपद्मयोः ॥ १११ ॥ Śivakoṣa 7.2.111
- शब्दरत्नावली गुडागुडा स्रुहीद्रुमे स्त्री स्याद् गुडिकामलयोरपि । गोण्डः स्याद्वृद्धनामौ च नीके पामरजातिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.13.12
- शब्दरत्नावली प्रसन्नतोदनं व्यथने तोत्रे दंशनं वर्मदंशयोः । दर्शनं दर्पणे शास्त्रे नयनस्वप्नबुद्धिषु ॥ दमनः कुसुमे वीरे उपशान्तेऽपि कुत्रचित् । दशनः शिखरे दन्ते कवचे तु नपुंसकम् ॥ दहनो दुष्टचेष्टाग्निभल्लाते चित्रकेऽपि च । दृशानं तेजसि क्लीबं स्यात्पुमांस्तु विरोचने ॥ देवनन्तु जिगीषायां स्यात्क्रीडाव्यवहारयोः । अक्षेषु देवनः पुंसि सेवायामपि देवना ॥ ध्वजी रथे च भूदेवे भये सर्पे धराधरे । धन्वी ककुभवृक्षे स्यादर्जुने च धनुर्धरे ॥ धन्व क्लीबे स्थले चापे धन्वा ना मरुदेशके । धमनो नालभेदे भस्त्राध्मापकक्रूरयोस्त्रिषु ॥ धमनी च शिराहट्टविलासिन्योरपि स्त्रियाम् । धावनन्तु गतौ शुद्धै पृश्नीपर्ण्यान्तु धावनी ॥ धाम गेहे तनौ रश्मौ स्थाने प्रभावजन्मनोः । नन्दनं वासवोद्यानं पुमानात्यजहर्षयोः ॥ नन्दी हरद्वारपाले कन्दवाले वटद्रुमे । नन्दिन्युमाधेनुभेदगङ्गाननान्दृषु स्त्रियाम् ॥ नलिन्याकाशगङ्गायां पद्मिन्यां कमलाकरे । अम्भोरुहे तु न पुमान् नीलिकायां नपुंसकम् ॥ निदानं वत्सदामादिकारणे क्षयकारणे । निधनं नाशकुलयोः प्रधनं युधि दारुणे ॥ पवनं स्यात्कुम्भकारपाकस्थाने नपुंसकम् । स्यात्पुमांस्तु जगत्प्राणे निष्पावे प्रयतेऽपि च ॥ प्रधानं प्रकृतिप्रज्ञामहामात्यपरात्मसु । एकत्वे चोत्तमे क्लीबं वाच्यलिङ्गन्तु कुत्रचित् ॥ पद्मिनी स्त्रीविशेषे स्यात्पद्मसङ्घे सरोऽम्बुजे । प्रसन्ना स्त्री सुरायां स्यात्सन्तुष्टामलयोस्त्रिषु ॥ प्रसूनं पुष्पफलयोः क्लीबं जाते तु वाच्यवत् । पत्री पत्ररथे श्येनेऽत्रिकाण्डे रथिके त्रिषु ॥ पर्व स्यादुत्सवे ग्रन्थौ प्रस्तावचिह्नभेदयोः । स्याद्दर्शप्रतिपत्सन्धौ विषुवत्प्रभृतिष्वपि ॥ पक्ष्मसूत्रांशमुद्रादिकिञ्जल्कनेत्ररोमसु । पाठीनः पाठके मीनभेदे च गुग्गुलुद्रुमे ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.57
- तन्त्राभिधान हहः शिवो गगनं हंसो नागलोकोऽम्बिकापतिः । नकुलीशो जगत्प्राणः प्राणेशः कपिलाऽमलः ॥ १६३ ॥ Tantrābhidhāna 2.50.163