कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

प्रतारण

pratāraṇaक्ली · neut.

In 7 kośas: 5 synonym verses, 5 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.379 · p. 19
कपटं कैतवं दम्भः कूटं छद्मोपधिश्छलम् ।व्यपदेशो मिषं लक्षं निभं व्याजोऽथ कुक्कुटिः ॥ ३७८ ॥कुहना दम्भचर्या च वञ्चनं तु प्रतारणम् ।व्यलीकमतिसन्धानं साधौ सभ्यार्यसज्जनाः ॥ ३७९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.748 · p. 86
वञ्चनं चातिसन्धानं व्यलीकं स्यात्प्रतारणम् ।विप्रलम्भो विसंवादो विप्रलापश्च कीर्तितः ॥ ७४८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.562 · p. 72
अथ स्याद्दम्भचर्या च कुक्कुटिः कुहना तथा ।वञ्चनं च व्यलीकं चाऽतिसन्धानं प्रतारणम् ॥ ५६२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण नाट्याध्यायः Śabdaratnākara 2.8.1018 · p. 127
छलना तु न ना शाठ्यं कुसृतिर्निकृतिः स्त्रियौ ।प्रतारणातिसंधानवञ्चनानि प्रलोभनम् ॥ १०१८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश धर्मकर्माध्यायः Vaijayantī 5.2.35 · p. 194
यत्प्रेषणं समाहूय तस्मिन् स्यात् प्रतिशासनम् ।वंचनं त्वतिसंधानं व्यलीकं च प्रतारणम् ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.

प्रतारण as a meaning in nānārtha verses

  • धरणिकोश प्रपञ्चप्रपञ्चो विस्तरे ख्यातः प्रपञ्चश्च प्रतारणम् । मारीची देवता काचिन्मारीचो राक्षसान्तरम् ॥ Dharaṇikośa 5.2.8
  • कोषकल्पतरु गर्धयतिहृदयप्रीतिनिदानेच्छार्थे स्याद्रोचते तद्वत् । आशंसते तथाशास्ते नाथते च शुभैषणे ॥ इच्छति स्यात्प्रतिज्ञाने प्राकाम्ये मार्गणे परेः । स्यादात्मनेपदे गर्धयतिर्वञ्चयतिस्तथा ॥ प्रतारणेऽर्थेऽन्यत्रोभौ परस्मैप[184a]दिनौ मतौ । चतति चदत्यर्थयते नाथति वनुते च नाधतेऽर्दति च । याचति च याचते स्याद्विथते स्याद्वेथते तद्वत् । स्याद्भिक्षते च याच्ञावाचिन एते च धातवो गदिताः । जिघ्रति शिङ्घति गन्धग्रहणे धमति स्मृतं धमने । आङः स्यादुदरापूरे ध्मातिः शब्देऽप्युपात्परः । प्रादर्थिः प्रार्थनाघातप्रेरणास्वरिसंरुधि ॥ व्रतचारे प्रतेर्विघ्नेऽर्थवैरूप्ये च वै द्विष्ये । समो वनोतिरालो* तथा प्रोक्तो वशीकृतौ ॥ Koṣakalpataru 3.5.25
  • कोषकल्पतरु अपिगृह्णातिअपेः प्रतारणेऽथोदो गीतारम्भे समर्थने । बन्धनग्रहणे स्फता( ? )वतेः स्यादनुबन्धने ॥ ३५ ॥ Koṣakalpataru 3.5.35
  • कोषकल्पतरु विप्रलभतेभवत्यपि च लाभार्थेवेर्लभिर्दानवाचकः । विप्रात्प्रतारणे प्रोक्तो विरहे प्रत्युपात्परः(?) ॥ ८० ॥ Koṣakalpataru 3.5.80
  • कोषकल्पतरु प्रपञ्चनाराचोऽम्भोद्विरदे स्त्र्येषणिकायामथो सम्यक् । त्रिषु संहतहृद्यार्थे प्रतारणे तु प्रपञ्चः स्यात् ॥ १२ ॥ Koṣakalpataru 6.5.12