लक्ष
lakṣaक्ली · neut.In 15 kośas: 34 synonym verses, 11 as a nānārtha head word, 11 as a meaning of another word.
कपटं कैतवं दम्भः कूटं छद्मोपधिश्छलम् ।व्यपदेशो मिषं लक्षं निभं व्याजोऽथ कुक्कुटिः ॥ ३७८ ॥कुहना दम्भचर्या च वञ्चनं तु प्रतारणम् ।व्यलीकमतिसन्धानं साधौ सभ्यार्यसज्जनाः ॥ ३७९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्थानान्यालीढवैशाखप्रत्यालीढानि मण्डलम् ।समपादं च वेध्यं तु लक्ष्यं लक्षं शरव्यकम् ॥ ७७७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
यथोत्तरं दशगुणं भवेदेको दशामुतः ।शतं सहस्रमयुतं लक्षप्रयुतकोटयः ॥ ८७३ ॥अर्बुदमब्जं खर्वं च निखर्वं च महाम्बुजम् ।शङ्कुर्वार्धिरन्त्यं मध्यं परार्धं चेति नामतः ॥ ८७४ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 र्बु (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 र (wrong syllable)
genderक्लीneut.
genderक्लीneut.
क्लीबे लक्षं शरव्यं स्याल्लक्ष्यं वेध्यमुपासनम् ।शराभ्यासः श्रमो योग्या खलूरी खुरलीति च ॥ २६५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
यथोत्तरं दशगुणमेकं दशशतं पुनः ।सहस्रमयुतं लक्षं प्रयुतं कोटिरर्बुदम् ॥ ४९७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सहस्रमयुतं लक्षा स्त्रियां क्लीबे क्वचिन्मतम् ।स्त्रियां क्लीबे तु नियुतं कोटी कोटिरुभे स्त्रियौ ॥ ५०० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शौक्तिकेयं शीतलं स्यादम्भः सारं च नीरजम् ।अपि स्याच्चन्द्ररत्नं च लक्षहैमवतं शुभम् ॥ ५९६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
व्याजापदेशौ लक्षं षण् भङ्गिर्भङ्गी निमीलिका ।पदं लक्ष्यं कुर्दनं तु क्रीडा खेला च कूर्दनम् ॥ १२५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
खलं भुवि तथा लक्षं वेध्येऽहःसुदिनैकतः ।भूमौ संख्यात एकार्थे पथः संख्याव्ययोत्तरः ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शुक्तौ विश्वं च मधुकमौषधे लक्षमित्यपि ।षष्ठेऽङ्कस्थानके कल्पं क्रोडोऽङ्के तिन्दुकं फले ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीक्लीf. n.
उपासनं शराभ्यासोऽथो शरव्यं च वेध्यकम् ।लक्ष्यं लक्षं निमित्तं च चित्रपुङ्खः शिलीमुखः ॥ २० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
एकं दश त्वलिङ्गं स्याच्छतं त्वस्त्री सहस्रकम् ।अस्त्री स्यादयुतं लक्षं न ना प्रयुतमस्त्रियाम् ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीक्लीf. n.
तनूरुहश्च पुण्या[234b]हो लक्षं तु व्याजवाचकम् ।उकारान्तेषु तितउ एक एव तथाविधः ॥ ७५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
यवाग्वां तरला पुष्पे पाटलं [पटलं] गणे ।भिक्षुपात्रे कपालं च विश्वं शुण्ठ्यां मले च विट् ।लक्षं मान उषः संध्या सदो रोदो विषः सरः ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीक्लीf. n.
लक्षो नक्षत्रतगरपुराभरणनाम च ।
genderपुंस्त्रीक्लीm. f. n.
दम्भः कूटं मिषं व्याजो लक्षं छद्मछले अपि ।कैतवं चोपधिश्चैवं व्यपदेशनिभौ समौ ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
कुस्तुम्बरुः सानुजानू जीवातुः कशिपुः चटुः ।स्थाणुः कमण्डलुर्लक्षपटहावणुसीधुनी ॥ १६४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
लक्षं माने मधौ कल्पं [11] चये तु पटलं तथा ।वसन्ततिलकं काव्ये तिन्दुकं फलवाचकम् ॥ १६८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीक्लीf. n.
तल्लाञ्छने तु लक्षं च लक्षणं लक्ष्यमेव च ।संजीवं साकरं मोद्यं सच्छन्नमपि विद्यते ॥ ११८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
लक्षं वेधनकं शक्यं कुठारः परशुः स्वधिः ।करवालो मण्डलाग्रः खड्गोऽसिर्ल्लोहपन्नगः ॥ २२६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
शाठ्यं स्यात् शठता माया कुसृतिर्निकृतिः पुनः ।कपटं कैतवं कूटं मिषं लक्षं तथा छलम् ॥ ५६० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
लक्षं लक्ष्यं निमित्तञ्च वेध्यं स्याच्च शरव्यकम् ।
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
लक्षश्च नियुतञ्च प्रयुतं कोटिरित्यपि ।सर्वं दशगुणं पूर्वात् ज्ञायते गण्यते जनैः ॥ १४५८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्रीडा लीला देवना च केलिर्ना नर्म देवनम् ।तथापदेशो व्याजश्च लक्ष्यं लक्षं निमीलिका ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मण्डलाकारपादाभ्यां मण्डलस्थानमीरितम् ।शरण्यं प्रतिकायः स्याद् वेध्यं लक्ष्यञ्च लक्षवत् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
दशसंख्या हि पंक्तिस्तत् दशबृद्ध्या शतादिकम् ।शतं सहस्रमयुतं लक्षं नियुतमेव च ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
मायावी, दाण्डाजनिको, दण्डाजनिक इत्यपि ।मायायां शठता-शाठ्ये व्याज्ये लक्ष्यं तु लक्षयुक् ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
अपदेशोपधिव्याजदम्भाः कपटमस्त्रियाम् ।छलं लक्षं पदं छद्म कैतवं कृतकं मिषम् ॥ १०१७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
हस्तावापः शरादानं प्रमाथो लस्तकग्रहः ।लक्ष्यलक्षशरव्याणि निमित्तमथ कर्तरी ॥ १३३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पुङ्खो लक्षो(क्षा?)ऽतिगो वेगो दीप्तिः शल्यफले समे ।तूणीषुधिर्द्वयोस्तूण उपासङ्गः कलापकः ॥ १३३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
छागे तु करुणो लक्षो मल्लिकाकुसुमप्रियः ।जम्बीरे जम्भको दन्तशठो जम्भीरजम्भलौ ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
लक्षं तु लक्षणं लक्ष्यमभिसन्धानमासिकम् ।वेध्यं शरव्यं न नरि श्रमस्थानं खलूरिका ॥ १९४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पद्मं महांबुजं चेति क्रमाल्लक्षगुणोत्तरम् ।सहस्राणां शते लक्षा लक्षं च नियुतं च तत् ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
न पुंसि संख्याभिदि गर्दभाण्डेप्लक्षो भवेद्द्वीपविशेषके च ।बोधिद्रुमे स्यात्प्रतिहारपार्श्वेज्ञैः पर्कटीनामसु संप्रदिष्टः ॥ ५० ॥
उपजातिः
meaningsसंख्याभिद्
महीरुहप्रभेदे ना दर्शनाङ्कनयोरपि ।अयुते तु दशाभ्यस्ते लक्षं लक्षा च नप्स्त्रियोः ॥ ११२९ ॥
अनुष्टुप्
इभबिन्दौ पद्ममुक्तं वेध्यार्थे लक्षमेव हि ।पुण्याहं सुदिनाहं च पथः संख्याव्ययोत्तरः ॥ ७९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsवेध्य
रूक्षमप्रेम्णि कठिने रक्षा जतुनि रक्षणे ।लक्षं व्याजे शरव्ये च लक्षसंख्यान्तरेऽपि च ॥
अनुष्टुप्
लक्ष as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश पदपदं स्थानेऽपदेशे च लक्षे स्याद्वाक्यशब्दयोः । व्यवसाये परित्राणे पादतच्चिह्नवस्तुषु ॥ Dharaṇikośa 17.3.1
- धरणिकोश कायकायः शरीरे लक्षे च संघाते ब्रह्मदैवते । प्रायश्चानशने मृत्यौ प्रायो बाहुल्यतुल्ययोः ॥ Dharaṇikośa 25.2.6
- धरणिकोश अपदेशप्रतिस्पर्शः सहाये स्याद्वार्ताहारपुरोगयोः । अपदेशं विदुर्लक्षे निमित्तव्याजयोरपि ॥ Dharaṇikośa 29.2.16
- कोषकल्पतरु निकायआचारे शपथे मतौ च समयः सिद्धान्तनिर्देशयोः भाषायां कृतिकारके निगदितः सङ्केतवाची तथा । काले योषिति [40a]नाथ लक्षगृहयोरेकार्थमाजिव्रजे स्यादेकीकरणे च संहतिमतां तद्वत्परात्मन्यपि ॥ ६२ ॥ Koṣakalpataru 6.26.62
- कोषकल्पतरु अपदेशऽप्यथापदेशः स्मरणे च लक्षे ॥ २६ ॥ Koṣakalpataru 6.30.26
- नानार्थार्णवसंक्षेप निमित्तअजयो नाभिगर्ताण्डे रभसस्त्वाह शब्दवित् । गन्धर्वकृच्छ्रयोः स्यात्तु निमित्तं हेतुलक्षयोः ॥ ४१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.41
- नानार्थार्णवसंक्षेप नियुतशुभादेः सूचके चाथ नियुतं लक्षसंज्ञके । सङ्ख्याभेदे परे त्वाहुर्लक्षाणां दशके तथा ॥ ४२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.3.42
- नानार्थार्णवसंक्षेप अपदेशअपदेशस्तु लक्षे स्यान्निमित्तव्याजयोरपि । अपवादस्तु निन्दायामाज्ञायां च द्वयोरपि ॥ २ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.2
- परमानन्दीयनाममाला निकायवणिङ्मार्गे श्रुतौ मार्गे निकायो गणलक्षयोः । निसर्गस्तु स्वरूपे स्याद्विश्वनिर्माण एव च ॥ २७० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.18.270
- वैजयन्ती निमित्तदुकूलं शुक्लवस्त्रेऽपि द्योतनं दीपनेऽक्ष्णि च । धाराग्रमवतारेऽश्रौ निमित्तं हेतुलक्षयोः ॥ १८ ॥ Vaijayantī 7.3.18
- वैजयन्ती अपदेशअपभ्रंशोऽपशब्दे स्यात् भाषाभेदप्रपातयोः । अपदेशस्तु लक्षे स्यान्निमित्तव्याजयोरपि ॥ ७ ॥ Vaijayantī 8.1.7