All kośas › Dharaṇikośa

धरणिकोश Dharaṇikośa

धरणिदास · Dharaṇikośa of Dharaṇidāsa Part I · Published by S. M. Katre, for the Deccan College Post-graduate and Research Institute, Yervada, Poona - 6 · 1968 A.D. · Ekanath Dattatreya Kulkarni

1,382 verses · 11,274 words tagged · 1,895 marked doubtful (dashed)

चान्ताः · चार्धश्लोकः

॥ चार्धश्लोकः ॥

त्वक्त्वचाचोचशब्दाः स्युः वल्के चर्मणि पत्रके ।रुग्रुचावपि रश्मिः स्याच्छोभाभिलाषयो रुचा ॥

5.2.1 · p. 28

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 भि (wrong syllable)

त्वच्=वल्क चर्मन्पत्रकत्वचा=चोच=रुच्=रश्मिरुचा=शोभा अभिलाष

रुचिर्दीप्तौ च शोभायामभिष्वङ्गाभिलाषयोः ।कचः केशे च विख्यातो ह्रीबेरासुरभेदयोः ॥

5.2.2 · p. 29

अनुष्टुप्

रुचि=दीप्ति शोभा अभिष्वङ्ग अभिलाषकच=केश ह्रीबेर असुरभेद

चञ्चुस्त्रोट्यां तथैवाण्डे गोनाडी चैव कीर्तितः ।मोचः शोभाञ्जने मोचा शाल्म[18]ली कदली तथा ॥

5.2.3 · p. 29

अनुष्टुप्

चञ्चु=त्रोटि अण्ड गोनाडीमोच=शोभाञ्जनमोचा=शाल्मली कदली

चञ्चो नलादिनिर्माणे चञ्चा तु तृणपूरुषः ।काचः शिक्येऽक्षिरोगे च मृत्प्रभेदे च दृश्यते ॥

5.2.4 · p. 29

अनुष्टुप्

चञ्च=नलादिनिर्माणचञ्चा=तृणपूरुषकाच=शिक्य अक्षिरोग मृत्प्रभेद

चर्चा देवीविशेषः स्याच्चर्चालेपनचिन्तयोः ।कूर्चः शीर्षे च दम्भे च भ्रूमध्ये कूर्चमिष्यते ॥

5.2.5 · p. 29

अनुष्टुप्

चर्चा=देवीविशेष आलेपन चिन्ताकूर्च=शीर्ष दम्भ भ्रूमध्य

विकचः स्फुटितेऽकेशे विकचोऽचरमग्रहः ।क्रकचः करपत्रे स्याद्ग्रन्थिलाख्यो द्रुमस्तथा ॥

5.2.6 · p. 29

अनुष्टुप्

विकच=स्फुटित अकेश अचरमग्रहक्रकच=करपत्र ग्रन्थिल

नाराचा लौहबाणा स्यु [र्नाराचो जलहस्तिनि?] ।संकोचं कुङ्कुमं प्रोक्तं संकोचो मीनबन्धयोः ॥

5.2.7 · p. 29

अनुष्टुप्

नाराच=लौहबाण जलहस्तिन्संकोच=कुङ्कुम मीन बन्ध

प्रपञ्चो विस्तरे ख्यातः प्रपञ्चश्च प्रतारणम् ।मारीची देवता काचिन्मारीचो राक्षसान्तरम् ॥

5.2.8 · p. 30

अनुष्टुप्

प्रपञ्च=विस्तर प्रतारणमारीची=देवतामारीच=राक्षसान्तर