दम्भ

दम्भ as a meaning in nānārtha verses

• नामलिङ्गानुशासनम् कल्कसाष्टे शते सुवर्णानां हेम्न्युरोभूषणे पले ॥ १३ ॥ दीनारेऽपि च निष्कोऽस्त्री कल्कोऽस्त्री शमलैनसोः । दम्भेऽप्यथ पिनाकोऽस्त्री शूलशङ्करधन्वनोः ॥ १४ ॥ Amarakośa 3.3.14
• हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) गह्वरश्वेतं रजतेऽप्युक्तं रजतं हारे शरेऽपि किंशारुः । दम्भेऽपि गह्वरं स्यादुपह्वरं सन्निधानेऽपि ॥ ७९१ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.791
• धरणिकोश कल्ककल्कः पापाशये दम्भे कल्कं किल्बिषकिट्टयोः । शङ्कुः संख्यान्तरे कामे शम्भौ यादोऽस्त्रभेदयोः ॥ Dharaṇikośa 1.2.3
• धरणिकोश कूर्चचर्चा देवीविशेषः स्याच्चर्चालेपनचिन्तयोः । कूर्चः शीर्षे च दम्भे च भ्रूमध्ये कूर्चमिष्यते ॥ Dharaṇikośa 5.2.5
• धरणिकोश कूटकूटं लोहमये दम्भे निश्चलासत्ययोरपि । राशिमायाद्रिशृङ्गेषु सीरावयवयन्त्रयोः ॥ Dharaṇikośa 10.3.1
• धरणिकोश गह्वरगह्वरं विवरे दम्भे गह्वरं विजनं ? विदुः । जर्जरं तु विशीर्णे स्याज्जर्जरो वासवध्वजः ॥ Dharaṇikośa 26.2.38
• कोषकल्पतरु कल्ककल्कोऽस्त्रियां तैलघृतादिशेषे दम्भे च पापे च बिभीतके च । विट्किट्टयोः पापहृदि त्रिलिङ्ग्यां वल्कं तु शल्केन समार्थमुक्तम् ॥ ९ ॥ Koṣakalpataru 6.1.9
• कोषकल्पतरु जालकवर्तको हयखुरे द्वितयस्मि- न्नेष पक्षिणि मतोऽथ कुलाये । जालिनीफलककोरकदम्भा- नायवाचि किल जालकमन्त्ये ॥ ४६ ॥ Koṣakalpataru 6.1.46
• कोषकल्पतरु काकरूकनदीप्रभेदेऽपि च वर्तरूकं स्यात्काकनीडे च जलावटे च । दम्भे पुनः स्त्रीजितनिःस्वयोश्च । स्यात्काकरूकश्चकिते च भीरौ ॥ ५२ ॥ Koṣakalpataru 6.1.52
• कोषकल्पतरु मायमायस्तु पीताम्बरदेवयोः स्यात् स्त्री शाम्बरीबुद्धिदयासु दम्भे । न पुंसि वीर्याऽतिशयप्रभावे शुक्रे तथा तेजसि संप्रदिष्टा ॥ १४ ॥ Koṣakalpataru 6.26.14
• कोषकल्पतरु गुह्यतथार[36a]भट्यां मदने तु वर्यः पतिंवरायां तु भवेत्स्त्रियां सः । त्रय्यां वरेण्ये कमठे तु दम्भे गुह्योऽप्युपस्थे रहसि द्वयोनः ॥ १६ ॥ Koṣakalpataru 6.26.16
• नानार्थार्णवसंक्षेप कल्कदम्भे पापाशये पापे स्याद्विष्ठौषधपिष्टयोः । किट्टेऽप्यथ पलोन्मानचतुर्भागे नृशण्डयोः ॥ १४१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.141
• नानार्थार्णवसंक्षेप कूटअयः शलाकासंज्ञाके सीराङ्गे फालसंज्ञके । अयोघनेऽनृते दम्भे व्योम्नि निश्चलयन्त्रयोः ॥ २५३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.253
• नानार्थार्णवसंक्षेप चक्रदद्रुसंज्ञव्याधिभेदे व्यूहदम्भप्रभेदयोः । धर्मचक्रादिके शस्त्रभेदे च द्वे तु पक्षिणि ॥ ३९९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.399
• नानार्थार्णवसंक्षेप गह्वरगहनं क्ली जलेऽरण्ये दुःखगह्वरयोस्त्रि तु । दुष्प्रवेशे गह्वरं तु क्ली गुहादम्भवारिषु ॥ ६३४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.634
• नानार्थार्णवसंक्षेप दौन्दुभीकक्ष्याजीवेऽम्बष्ठ एव स्यादुग्राख्ये च जीविनि । मत्स्यघातादथ स्त्री स्याद् दौन्दुभी दम्भ एव च ॥ ९६७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.967
• नानार्थार्णवसंक्षेप वञ्चथमार्गे काले च दम्भे च द्वे तु कारौ च कोकिले । व्रश्चनं छेदने क्लीबं ना पत्रपरशौ त्रि तु ॥ १६१९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1619
• परमानन्दीयनाममाला अपदेशअपदेशो निमित्ते च दम्मे लक्ष्ये निगद्यते । अवध्वस्तं परित्यक्ते निन्दिते चूर्णितेऽपि च ॥ ४५ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.1.45
• परमानन्दीयनाममाला कूर्चकूर्चो भ्रुवोऽन्तरे दम्भे श्मश्रुण्यपि तथोच्यते । कृच्छ्रे च गहने कष्टं कृष्टिः कर्षणधीमतोः ॥ १०६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.106
• परमानन्दीयनाममाला कुथकुथो दर्भे तथा प्रातःस्नानासक्तद्विजे मतः । दम्भास्तरणयोर्हस्तिकम्बले कीटकान्तरे ॥ १०९ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.109
• परमानन्दीयनाममाला काकरूककाकरूकोऽथ दम्भे स्याद्भीते घूके स्त्रिया जिते । कोशातकः कचे घोषे स्त्रीत्वे ज्योत्स्नी पटोल्यपि ॥ १४४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.144
• परमानन्दीयनाममाला गह्वरगर्जितं मेघजे शब्दे गह्वरं दम्भरन्ध्रयोः । [21] गैरिकं धातुभेदेऽपि स्वर्णे स्पाद्गालवो मुनौ ॥ १६६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.9.166
• परमानन्दीयनाममाला नेमनेमः कालेऽवधौ गर्तदम्भयोर्वरणेऽपि च । नेमिर्वृक्षे प्रधौ निन्दापवादे निन्दने स्मृता ॥ २६७ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.18.267
• परमानन्दीयनाममाला निभनिभो दम्भे समाने च नरः कर्पूररामयोः । अर्जुने केशवे मर्त्ये नूनं निश्चयतर्कयोः ॥ २६८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.18.268
• परमानन्दीयनाममाला फटजटामन्थानकुण्डल्योः फटा च फणदम्भयोः । फाल्गुनो मासभेदे स्यादर्जुनाख्ये तरावपि ॥ ३२४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.19.324
• परमानन्दीयनाममाला भङ्गभेको भीरौ प्लवे मेघे भङ्गः कल्लोलदम्भयोः । पराजये भृगुः सानौ शुक्रे मृत्युंजयेऽपि च ॥ ३२८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.20.328
• शब्दरत्नावली कल्ककल्कोऽस्त्रीघृततैलादिशेषे कर्णमले विटे । दन्ते विभीतके दम्भे पापे पापाशये त्रिषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.5
• शब्दरत्नावली जालकजालकं कोरके नीडे दम्भे जाले समूहके । न पुंसि मोचके फले जालिका विधवा स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.76
• शब्दरत्नावली काकरूकपरमर्मज्ञशिष्ये ना शठे कापाटिकस्त्रिषु । काकरूको दम्भनग्नस्त्रीजित्पेचकभीरुषु ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.163
• शब्दरत्नावली कूटकूटोऽस्त्रियां स्थिरे राशौ दम्भे च लोहमुद्गरे । मायायां गिरिशृङ्गेऽपि सीराङ्गेऽनृतयन्त्रयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.8
• शब्दरत्नावली फटापटुः पटोले दक्षे च नीरोगे चतुरेऽन्यवत् । पट्टः पेषणपाषाणव्रणादिवस्त्रपोरपि ॥ राजशासनभेदेऽपि पत्रे पीठे चतुष्पथे । पटिः स्त्री पटभेदे स्याद् वागुलौ कुम्भिकाद्रुमे ॥ पुष्टिः पोषणवृद्धयोः स्त्रीफटादम्भे फणेऽपि च । वटी त्रिषु गुणे ना तु वृक्षनाथकपर्दयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.22
• शब्दरत्नावली गुह्यग्राम्यं क्लीबं स्त्रीकरणे प्राकृताश्लीलयोस्त्रिषु । गुह्यं रहस्युपस्थे च गुह्यो ना दम्भकूर्मयोः । गृह्यं क्लीबं ग्रन्थभेदे स्त्री शाखानगरेऽपि च ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.12
• शब्दरत्नावली चक्रत्रिलिङ्गं दुर्जरेत्यर्थे महत्यलघुनीत्यपि । गोत्रं कुलास्ययोर्गोत्रः शैले कुगव्ययोः स्त्रियाम् ॥ सम्भावनीयबोधे च विपिनच्छत्रवर्त्मसु । गौरं श्वेतेऽरुणे पीते विशुद्धेऽप्यभिधेयवत् ॥ क्लीबं पद्मकेशरे स्याच्चन्द्रसर्षपयोः पुमान् । गौरीभवानीवसुधाप्रियङ्गुरोचनासु च ॥ असञ्जातरजः कन्या वरुणाणी नदीषु च । घोरो भीमे महेशे च घस्त्रो दिवसहिंस्रयोः ॥ चरश्चारे द्यूतभेदे भौमे च जङ्गमे गमे । चन्द्रः सुधांशुकाम्पिल्लकर्पूरे काञ्चने जले ॥ चक्रमस्त्रे व्रजे सैन्ये रथाङ्गे राष्ट्रदम्भयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.10
• शब्दरत्नावली गह्वरखण्डाभ्रं न द्वयोर्दन्तक्षतभेदाभ्रलेशयोः । गणेरुः करिणीवेश्याकर्णिकारेषु च स्त्रियाम् ॥ गर्गरो मीनभेदेऽस्त्री मन्थन्यां न पुमानयम् । गह्वरन्तु गुहादम्भवने कुञ्जे तु पुंस्यपि ॥ गान्धारो रागसिन्दूरदेशभेदेषु पुंस्ययम् । घर्घरो नदभेदे ना स्यादुलूके च निर्झरे ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.71
• शब्दरत्नावली जालजलं गो कलने नीरे ह्रीवेरे च जडेऽन्यवत् । जालमानायदम्भौघगवाक्षक्षारकेष्वपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.14
• शब्दरत्नावली ॠॠ दम्भे भीतिसम्पाने निन्दायामूर्द्ध्वदर्शने । Śabdaratnāvalī 8.1.9
• शब्दरत्नावली हेही विस्मये विषादे च दुःखहेतुशुचोरपि । हे च सम्बोधनाह्वानासूयादम्भादरेषु च ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.62
• शब्दरत्नाकर कूटफाले बाणान्तरे दम्भे भग्नशृङ्गवृषे तु ना । तरक्षौ रक्षसि क्रव्याल्लुब्धके च चितानले ॥ १८८९ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1889
• शब्दरत्नाकर कुहनकुहनो मूषिके दम्भे कुद्दालो युगपत्रके । खनित्रभेदे सिंहादिस्कन्धरोम्णि तु केसरः ॥ २०७९ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2079
• त्रिकाण्डशेष जालजङ्गलो निर्ज्जने देशे त्रिलिङ्गः पिशितेऽस्त्रियाम् । जालं दम्भेऽपि जम्बीरे देवभेदेऽपि जम्भलः ॥ ३९३ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.393
• वैजयन्ती गह्वरगह्वरं कन्दरे दंभे चलनं पादयन्त्रयोः । जघनं स्यात् कटौ पूर्वश्रोणिभागापरांगयोः ॥ १५ ॥ Vaijayantī 7.3.15