प्रियंवद
priyaṃvadaवि · adj.In 12 kośas: 11 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
दुर्मुखे मुखराबद्धमुखौ शक्लः प्रियंवदः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 व (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderविadj.
genderविadj.
परिहासक्रमो जिह्मकण्ठः शुण्ढः प्रियंवदः ।हंसः सरस्वान् कृष्णाक्षः कलकण्ठः सितासितः ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सूचकोथापि शक्रे तु सुमुखस्तु प्रियंवदः ।श्लक्ष्णः प्रगल्भवचनः कुवादः कुवचोऽपि च ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
वशंवदो वशोक्तिः स्याच्छंवदस्तु शुभब्रुवः ।प्रियंवदस्तु शक्लः स्यात्कुवादः कुचरः कुगीः ।रवणः शब्दनस्तुल्यौ मूको वाचा विवर्जितः ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
तथाऽबद्धमुखो दुष्टवचनः कथ्यते बुधैः ।शुक्लः प्रियंवदः स्याद्वै प्रियवाक् सैव कथ्यते ॥ ५१९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
स तु सार्वजनीनः स्याद्धितः सर्वजनाय यः ।तथा प्रातिजनीनश्च प्रियवादी प्रियंवदः ॥ १६५१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
दुर्मुखौ मुखराबद्धमुखौ शक्तः प्रियंवदः ।शब्दनो रवणो नान्दीवादी नान्दीकरः समाः(मौ?) ॥ १६६९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
अः श्रीकण्ठः सुरेशश्च ललाटकञ्चैकमात्रकः ।पूर्णोदरी सृष्टिमेधौ सारस्वतः प्रियंवदः ॥ ५ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 4, syllable 3 स्व (wrong syllable)
genderपुंmasc.
जागरूको जागरिता श्लक्ष्णवाक् तु प्रियंवदः ।शक्लो मधुरवाक् चाथ रूक्षो लूक्षो विपर्यये ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 जा (wrong syllable)
genderविadj.
प्रियंवदः खेचरे च महामदो गजेऽपि च ।विशारदो बुधेऽत्रस्ते शतह्रदा वज्रविद्युतोः ।अपवादौ तु निन्दाज्ञे जनपदो जनदेशयोः ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 म (wrong syllable)
meaningsखेचर
क्लीबे विष्णुपदं सरोजवियतोः क्षीराम्बुधौ त्वादिमेस्त्रीसंक्रान्तिकुशस्थलीसुरधुनीसंज्ञासु संकीर्तितम् ।स्याद्देशे च जने पुमाञ्जनपदोऽथो पुंस्त्वव( ? )खेचरेरम्योक्तौ परवत्प्रियंवद इति प्रोक्तोऽववादः पुनः ॥ ४२ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every linenearly शार्दूलविक्रीडितम्: pāda 1, syllable 16 व (wrong syllable)
प्रियस्य वक्तरि त्रि स्यादथ पिण्डफला स्त्रियाम् ।अलाबुवल्ल्यामत्रापि समासादिकमुन्नयेत् ॥ ३८७ ॥
अनुष्टुप्
meaningsप्रियवक्तृ
doubtful
प्रियंवद as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप शक्लअरातौ वैरवति च समाम्नाताथ शक्लवाक् । प्रियंवदे च शक्ते च श्लक्ष्णं त्वल्पेऽपि सुन्दरे ॥ २८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.4.28
- नानार्थार्णवसंक्षेप मन्तुवैमनस्येऽपराधे च तथा शोके प्रजापतौ । अजयस्त्वाह विज्ञे त्रिस्तथैव स्यात् प्रियंवदे ॥ ९६२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.962
- नानार्थार्णवसंक्षेप सज्जनपुण्यश्लोकः पुण्यकीर्त्तौ सज्जनस्तु प्रियंवदे । ब्रह्मबन्धुरधिक्षिप्य निर्देश्ये ब्राह्मणाधमे ॥ २३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.23
- नानार्थार्णवसंक्षेप चाटुकारचाटुकारस्तु ना हारभेदे हेमगुडैः कृते । यष्टिमात्रे त्रिषु त्वेष विज्ञेयः स्यात् प्रियंवदे ॥ २२७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.227
- नानार्थार्णवसंक्षेप हर्षयित्नुहर्षयित्नुः पुना रङ्गोपजीविन्यनुवर्तके । प्रियंवदे च त्रिः क्ली तु हिरण्येऽथ हिरण्मयम् ॥ ६९४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.694