शक्त
śaktaवि · adj.In 15 kośas: 12 synonym verses, 28 as a meaning of another word.
प्रणाय्योऽसम्मतोन्वेष्टानुपद्यथ सहः क्षमः ।शक्तः प्रभूष्णुर्भूतात्तस्त्वाविष्टः शिथिलः श्लथः ॥ ४९१ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
आसीन उपविष्टः स्यादूर्ध्वं ऊर्ध्वन्दमः स्थितः ।क्षीवो मत्तः क्षमः शक्तः प्रगल्भः प्रौढ उच्यते ॥ ३८६ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शक्तस्फुटमयूखश्च विकलोऽस्तगतो ग्रहः ।पीडितः पापसंयुक्तः खलः पापगणे स्थितः ॥ ११९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
क्षमावांश्चापि शक्तः स्यादथ रोचिष्णुरोचनौ ।शरारुर्घातुको हिंस्रो रुष्टेऽमर्षणरोषणौ ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
पदं प्रसिद्धं रूढं स्या[38b]द्योग्यं यौगिकमीरितम् ।शक्तं समर्थं क्लिष्टं तु बह्वर्थप्रतिपादकम् ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderविadj.
द्वयोः पुंस्त्वे तु खलपूरीर्ष्यालुः कुहनः स्मृतः ।दूढ्यस्तु दुर्ध्यानकरे दूणाशो दूर्वधः स्मृतः ॥दूडाशो दुःखदे[162a]यः स्याद्दुर्दभ्यो दूडभः स्मृतः ।सर्वंसहः सर्वसोढा क्षमः शक्तः सहः प्रभुः ॥समर्थः सहिता सोढा प्रभूष्णुरपि तादृशः ।बुभुक्षितः स्यात्क्षुधितो जिघत्सुरशनायितः ॥भक्षको घस्मरो वर्विराशितश्चाद्मराशिनौ ॥ ५९ ॥
metre not recognised
genderविadj.
आशंसितरि चाशंसुर्दुर्मुखे मुखरः स्मृतः ।तथाबद्धमुखश्चापि शक्तः प्रियंवदे मतः ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्रि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
क्षमः सहः समर्थोऽसौ प्रभूष्णुः शक्तनामकः ।भूतगृहीतभूतात्ताविष्टा भूतनिपीडिते ॥ १५५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 गृ (wrong syllable)
genderविadj.
सहः क्षमः समर्थश्च प्रभविष्णुस्तथैव च ।अलम्भूष्णुः प्रभूष्णुश्च शक्तश्चेति समर्थकाः ॥ ७६३ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
कृपणे दृढमुष्टिः स्यात् शक्तः स्यात् प्रबलेऽपि च ।धूर्ते स्थगश्च निर्लज्जः पटुः पाटविकोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्राद्ध-श्रद्धालू च, सहे प्रभविष्णुः प्रभूष्णुयुक् ।शक्त-शक्लावसामर्थ्यजीवके चानवस्थिते ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
दुर्मुखौ मुखराबद्धमुखौ शक्तः प्रियंवदः ।शब्दनो रवणो नान्दीवादी नान्दीकरः समाः(मौ?) ॥ १६६९ ॥
अनुष्टुप्
genderविadj.
शक्त as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् दृढशक्तस्थूलौ त्रिषु दृढौ व्यूढौ विन्यस्तसंहतौ । Amarakośa 3.3.88
- नामलिङ्गानुशासनम् क्षमक्षितिक्षान्त्योः क्षमायुक्ते क्षमं शक्ते हिते त्रिषु । Amarakośa 3.3.272
- धरणिकोश सोढृसोढा स्यान्मर्षितः शक्तो वोढा भारिकमूढयोः । मूढस्तु मुग्धजडयोः बाढं भृशप्रतिज्ञयोः ॥ Dharaṇikośa 13.1.1
- धरणिकोश पर्याप्तपर्याप्तं च यथेष्टं स्याच्छक्ते तृप्तौ निवारणे । प्रतीतं ज्ञातविख्यातहृष्टेषु त्रिषु विश्रुतम् ॥ Dharaṇikośa 15.2.32
- धरणिकोश समर्थक्वाथः स्याद्द्रवनिष्पाके क्वाथो दुःख उदाहृतः । समर्थः कथितः शक्ते संबद्धार्थे हितेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 16.2.6
- धरणिकोश क्षमसमा वर्षं समं तुल्यं समं साधु समं सदृक् । क्षमा तितिक्षा योग्ये च क्षमं शक्ते हिते क्षमम् ॥ Dharaṇikośa 24.2.8
- धरणिकोश अण्डीरप्रस्तरौ मणिपाषाणौ संस्तरौ प्रस्तराध्वरौ । अण्डीरौ शक्तपुरुषौ प्रवीरौ सुभटोत्तमौ ॥ Dharaṇikośa 26.1.12
- धरणिकोश कुशलकुशलं सुकृतौ क्षेमे कुशलौ शक्त[91]शिक्षितौ । धवलः सुन्दरे श्वेते महोक्षे धवला च गौः ॥ Dharaṇikośa 27.2.17
- धरणिकोश बलबलं शक्तिश्च सैन्यं च रूपे स्थौल्ये बलोऽसुरे । काके हलिनि शक्ते च बला वाट्यालके स्मृता ॥ Dharaṇikośa 27.3.2
- कोषकल्पतरु सोढृषण्ढस्तृतीयाप्रकृतौ च वर्ष- धरे तथा गोपतिवन्ध्ययोश्च । वोढा तु सूते त्रिषु भारिके स्या- त्सोढा तु शक्ते त्रिषु मर्षितेऽपि ॥ ९५ ॥ Koṣakalpataru 6.14.95
- कोषकल्पतरु पर्याप्ततृप्तौ च शक्ते त्रिषु वारणेऽन्त्ये- ऽथेन्द्रे घने भूभृति देवताडे । भृत्ये च जीमूतमुशन्ति सन्तः स्यादेधतुर्विष्णुहुताशपुंस्सु ॥ १५ ॥ Koṣakalpataru 6.16.15
- कोषकल्पतरु योग्यछेकेषु शाखानगरे पुनः स्त्री योग्यः प्रवीणे त्रिषु योगकार्हे । शक्तेऽथ ऋद्ध्यौषधिवाचकः स्त्री व्यासार्कदाराभ्यसनेषु तद्वत् ॥ १८ ॥ Koṣakalpataru 6.26.18
- कोषकल्पतरु मुडीरवङ्गे च वातिके स्यात्तितउनि धाराधरे तद्वत् । केदारवेणुसारे मुडीरः ( ? ) पुंसि शक्ते च ॥ ६१ ॥ Koṣakalpataru 6.27.61
- नानार्थार्णवसंक्षेप शक्लअरातौ वैरवति च समाम्नाताथ शक्लवाक् । प्रियंवदे च शक्ते च श्लक्ष्णं त्वल्पेऽपि सुन्दरे ॥ २८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.4.28
- नानार्थार्णवसंक्षेप समर्थन्याय्ये शक्ते सदस्यस्तु यज्ञानां विधिदर्शिनि । सभ्ये च संस्थितस्तु स्यात् समाप्ते च मृतेऽपि च ॥ ५८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.4.58
- नानार्थार्णवसंक्षेप अण्डीरअण्डीरः पुरुषे पुंसि सज्जने मुष्कवत्पशौ । त्रि तु शक्तेऽथाण्डुको ना मुष्के स्याद्द्वे तु टिट्टिभे ॥ १२८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.128
- नानार्थार्णवसंक्षेप पर्याप्तपर्याप्तशब्दः स्याच्छक्ते यथेष्टे तु नपुंसकम् । विवारणे च तृप्तौ च पत्त्रलं तु नपुंसकम् ॥ १०७४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1074
- नानार्थार्णवसंक्षेप शकोटआरभ्य पञ्चमे भागे शकुटाथ शकोटवाक् । बाहौ ना भेद्यवच्छक्ते शताङ्गस्तु रथे पुमान् ॥ १७८५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1785
- परमानन्दीयनाममाला दृढदढः शक्ते भृशे मत्ते द्युतिः किरणशोभयोः ॥ २३४ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.16.234
- परमानन्दीयनाममाला क्षमरोहितायाः फले पुष्पे क्षमा क्षान्तिर्धरित्र्यपि । क्षमः क्षमायुते शक्ते क्षेमो लब्धस्य रक्षणे ॥ ३८० ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.29.380
- शब्दरत्नावली समर्थब्राह्मीगुडूचीपश्यासु स्त्रियां स्यात्तरुणे त्रिषु । वमथुर्वमने पुंसि स्यात्कुम्भिकरशीकरे ॥ विदिथः पण्डिते योगे शमथुः शान्तिमन्त्रिणोः । षड्ग्रन्थो ना करञ्जे स्याद्वचायामपि च स्त्रियाम् ॥ समर्थः शक्तहितयोः सम्बन्धे चान्यलिङ्गकः । सिद्धार्थः शाक्यसिंहे च सार्थके श्वेतसर्षपे ॥ Śabdaratnāvalī 7.17.14
- शब्दरत्नावली क्षमक्रमोऽनुक्रमशक्त्योर्ना कल्पाक्रमणयोरपि । क्षमा क्षान्तौ क्षितौ स्त्री तु क्षमं युक्ते नपुंसकम् ॥ वाच्यलिङ्गं हिते शक्ते क्षये क्षीणेऽबले त्रिषु । कामः स्मरेच्छयोः कामं काम्ये वीर्यनिकामयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.25.4
- शब्दरत्नावली योग्ययोग्यः प्रवीणे योगार्हे ह्युपायिशक्तयोस्त्रिषु । योग्यमृद्धौषधे पुष्ये नाऽन्तिकार्कस्त्रियोः स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.26
- शब्दरत्नावली विश्वम्भरवातपुत्रो महाधूर्त्ते भीमसेने हनूमति । विश्वम्भरो हरौ शक्ते पृथिव्यामपि च स्त्रियाम् ॥ विश्वकद्रुः खले ध्वाने खेटकुक्कुरयोरपि । विभावरी तु वक्रस्त्री कुट्टानी यामिनीषु च ॥ विवादवस्त्रमुण्ड्याञ्च मौखर्यनिरतस्त्रियाम् । शतपुत्रो मयूरे स्याद्धार्वाघाटे तु सारसे ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.144
- शब्दरत्नाकर क्षमक्रूरो नृशंसे कुपिते भीषणे कर्कशे त्रिषु । क्षमस्त्रिषु हिते योग्ये युक्ते शक्ते पटावपि ॥ १८९५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1895
- त्रिकाण्डशेष पर्याप्तपलितं कर्दमेऽपि स्याद्विधौ भूपे प्रजापतिः । शक्ते निवारणे वृत्तौ पर्याप्तं स्याद्यथेप्सिते ॥ १६७ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.167
- त्रिकाण्डशेष अण्डीरहविर्वह्नी चाऽग्निहोत्रौ वृक्षे लघुनि चाऽगुरुः । शक्तो निरण्डश्चाण्डीरावङ्घ्रिः स्यात्पादमूलयोः ॥ ३३० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.330
- वैजयन्ती अण्डीरअलसौ पादरुङ्मन्दावण्डीरौ शक्तपूरुषौ । विद्युत्पव्योरक्ल्यशनिरनीकोऽस्त्री चमूयुधोः ॥ १५ ॥ Vaijayantī 7.5.15