कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

ज्येष्ठा

jyeṣṭhāस्त्री · fem.

In 17 kośas: 29 synonym verses, 8 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.23 · p. 9
राधानुराधा तु मैत्त्री ज्येष्ठैन्द्री मूल आस्रपः ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 7 त्त (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.326 · p. 26
ज्येष्ठा तु मध्यमा मध्या सावित्री स्यादनामिका ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 क (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.257 · p. 31
पतङ्गः शलभः प्रोक्तः खद्योतो द्योतिरिङ्गणः ।हालाहलश्चाञ्जनिका ज्येष्ठा स्याद्गृहगोधिका ॥ २५७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गणितनाममाला Gaṇitanāmamālā · हरदत्त नक्षत्रनामानि Gaṇitanāmamālā 1.11 · p. 1
शक्राग्निभद्विदैवं च मैत्रं मित्रानुराधकम् ।ज्येष्ठा शाक्रं चशक्रर्क्षं पौरुहूतं तथेंद्रभम् ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम स्वर्गाधिकारो दिक्पालाधिकारश्च प्रथमस्तरङ्गः Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 1.84 · p. 15
अभाग्या निर्ऋतिज्येष्ठा त्वलक्ष्मीर्लोहभूषणे ।दशास्यो विंशतिभुजो रावणस्तु हरन्नतः ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.174 · p. 39
प्रदेशिनी तर्जनी स्यान्मध्या ज्येष्ठा च मध्यमा ।आनामिका स्यात्सावित्री कनिष्ठा तु कनीनिका ॥ १७४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सरभादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.12.67 · p. 325
माणिक्या भित्तिका ज्येष्ठा गृहोली च विसंवरा ।द्वयोः कुड्याच्च मत्स्यार्था गृहगोधा गृहान्तिका ॥ ६७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ व्योमवर्गः Koṣakalpataru 1.3.92 · p. 36
मैत्री स्यादनुराधायामनुराधस्तु तज्जनिः ।ऐन्द्री ज्येष्ठाऽथ तज्जातो ज्यैष्ठो ज्येष्ठश्च गद्यते ॥ ९२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.43 · p. 192
स्यादञ्जनाधिका चाञ्जनिका स्थूलाञ्जना पुनः ।ब्राह्मणी रक्तपुच्छा च ज्येष्ठाथ सरटोऽण्डजः ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.23 · p. 204
ज्येष्ठा तु ज्यायसी नारी कनिष्ठा तु यवीयसी ।प्रवत्स्यत्पतिका सा स्यात्प्रवत्स्यति यदीश्वरः ॥ २३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.2 · p. 210
;l[4945}सा ननान्दा ननन्दा च नन्दिनी च स्त्रियास्त्वसौ ।[80a]ज्येष्ठश्वश्रूः कुली ज्येष्ठा श्यालिका तु कनीयसी ॥ २ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every lineLatin letters: l
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.84 · p. 127
करशाखाथाङ्गुलिभ्यो निर्गते स्यान्निरङ्गुलम् ।प्रमाणे द्ब्यङ्गुलादि स्यात्त्रिरङ्गुलमथास्त्रिषु ॥अस्त्री स्यादङ्गुलोऽङ्गुष्ठस्तर्जनी तु प्रदेशिनी ।प्रदेशनी मध्यमा तु ज्येष्ठा मध्या च सा भवेत् ॥अनामिका तु सावित्री कनिष्ठा स्यात्कनीनिका ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.109 · p. 18
स्वातिस्तु वायुभं ख्यातं विशाखेन्द्राग्निभं मतम् ।अनुराधाप्यनूराधा राधा ज्येष्ठा च मित्रभम् ॥ १०९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.255 · p. 132
अङ्गुली करशाखाङ्गुरी चाङ्गुष्ठाङ्गुलौ समौ ।प्रदेशिनी तु तर्जन्यां मध्या ज्येष्ठा तु मध्यमा ॥ २५५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट ऊर्ध्वलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 1.127 · p. 17
अनूराधा चानुराधा ज्येष्ठा ज्येष्ठश्च चिन्तितः ।मूला मूलं मूलिका च पूर्वाषाढा तु पूर्ववत् ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दचन्द्रिका Śabdacandrikā · वामनभट्टबाण स्वर्गादिलोकपालाधिकारः प्रथमस्सर्गः Śabdacandrikā 1.9 · p. 34
नैर्ऋती राक्षसस्वामी कोणपः कुणपायुधः ।ज्येष्ठास्यात्तस्य जाया तु सुतस्तस्य त्वभाग्यकः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.99 · p. 15
इन्द्राग्निदेवता राधा विशाखा तदनन्तरम् ।अनुराधा च मैत्री स्थात् ज्येष्ठन्द्री मूल आश्रपः ॥ ९९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.954 · p. 145
अङ्गुष्ठोऽङ्गगुल इत्यस्ति तर्जनी च प्रदेशिनी ।मध्या च मध्यमा ज्येष्ठा सावित्री स्यादनामिका ॥ ९५४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि द्वितीयः काण्डः Śabdaratnākara 2.17 · p. 178
इन्वका मित्रदेवायामनुराधाऽनुराधिका ।तृतीयवर्गद्वितीययुग्ज्येष्ठा मूल आश्रयः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि तृतीयः काण्डः Śabdaratnākara 3.171 · p. 202
प्रदेशिनी प्रदेशिका, ज्येष्ठाङ्गुल्यां तु मध्यमा ।मध्या ज्येष्ठा-कनिष्ठे द्वे टवर्गद्वितीयान्विते ॥ १७१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 शि (wrong syllable); pāda 4, syllable 5 ती (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण आदिदेवाध्यायः Śabdaratnākara 1.2.52 · p. 7
अव्ययाः स्युः सुखा ज्येष्ठा चित्तोन्मादकरी शिवा ।वामा कलेवरा रौद्री कालिका भूतमादिनी ॥ ५२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण दिक्पालाध्यायः Śabdaratnākara 1.3.119 · p. 16
अलक्ष्मीनिर्ऋतिज्येष्ठा विष्टिराजूरथ व्यथा ।पीडा बाधा कारणा स्याद्यातना तीव्रवेदना ॥ ११९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव सिंहादिवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.5.22 · p. 46
सूक्ता मदनशलाका चित्राक्षी शालिकाऽवचण्डा च ।शकुनज्ञा तु ज्येष्ठा गृहोलिकाष्टाट्टनी मूली ॥ २२ ॥
आर्या
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश आदिदेवाध्यायः Vaijayantī 1.1.49 · p. 7
वामा ज्येष्ठा शिवा रौद्री चित्तोन्मादकरी सुखा ।काली कलेबरा भूतदमनी चेशशक्तयः ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश लोकपालाध्यायः Vaijayantī 1.2.42 · p. 12
अलक्ष्मीर्निर्ऋतिर्ज्येष्ठा रावणस्तु हरानतः ।दशास्यो विंशतिभुजश्चतुष्पान्मानमन्दिरः ॥ ४२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश ज्योतिरध्यायः Vaijayantī 2.1.41 · p. 20
मंदागाश्च धनिष्ठाश्च भरण्योऽपभरणीषु योग्याश्च ।ज्येष्ठा ज्येष्ठघ्नी स्यात् प्रोष्ठपदाः पुंस्त्रियोः सभद्रपदाः ॥ ४१ ॥
गीतिः
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश सरीसृपाध्यायः Vaijayantī 4.1.30 · p. 150
सृजया चाथ दैवज्ञा ज्येष्ठा स्याद्गृहगौलिकाटट्टनी मुसली पल्ली माणिक्या गृहगोधिका ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.67 · p. 164
शंबूकास्तु कणाः सूक्ष्मास्तण्डुलस्य तु यो मलः ।शंबूकः कण्डनं चासौ ज्येष्ठां तु तदंबुनि ॥ ६७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.74 · p. 179
अनामिका तु सावित्री कनिष्ठा तु कनीनिका ।ज्येष्ठा तु मध्यमांगुष्ठस्त्वंगुलोऽथांगुलिः स्त्रियाम् ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास ठार्धश्लोकः Dharaṇikośa 11.2.3 · p. 41
ज्येष्ठो वृद्धेऽग्रजे श्रेष्ठे ज्येष्ठा च गृहयोधयोः ।कण्ठो गले गलध्वाने कण्ठः फेणसमीपयोः ॥
अनुष्टुप्
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ ठान्ताः Koṣakalpataru 6.11.57 · p. 186
कुष्ठं तु रोगेऽपि सुगन्धभेदेगोष्ठी ********* ।संलापसंसत्सु चरमे तु गोस्थले-ऽथाधमेऽप्यसारे च दुष्टः स्यात् ।प्रष्ठः पुरोगामिनि च प्रशस्येचण्डालिकासंज्ञक औषधे स्त्री ।ज्येष्ठोऽतिवृद्धे त्रिषु च प्रशस्येमासे तु ना स्त्री तु भभिन्मुसल्योः ॥ ५७ ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every line
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.489 · p. 84
त्रपुह्रीबेरयोस्तु क्ली स्याल्लोहे नीलिकाह्वये ।अपि द्वयोस्तु हंसेऽथ ज्येष्ठा स्त्री शम्भुशक्तिषु ॥ ४८९ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.490 · p. 84
नवस्वेकत्र चालक्ष्मीगृहगोलिकयोरपि ।इन्द्रदैवतनक्षत्रेऽप्यथ ज्यैष्ठी स्त्रियामियम् ॥ ४९० ॥
अनुष्टुप्
doubtful
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास जकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.13.194 · p. 186
ज्येष्ठो मासेऽग्रजे पूज्ये ज्येष्ठा स्थाद्गृहगोधिका ।नक्षत्रेऽप्यौषधीभेदे जनो लोके पृथग्जने ॥ १९४ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण अनेकार्थाधिकाराध्यायः Śabdaratnākara 4.1.1926 · p. 234
ज्येष्ठा त्वलक्ष्मीर्नक्षत्रज्यायसी गृहगोलिका ।जातिर्जन्मनि मालत्यां सामान्ये ब्राह्मणादिके ॥ १९२६ ॥
अनुष्टुप्
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव नानार्थवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.3.107 · p. 127
दात्यूहे कालकण्ठः स्याच्छिवखञ्जनयोरपि ।ज्येष्ठो मासि च वृद्धे च ज्येष्ठा च गृहगोधिका ॥ १०७ ॥
अनुष्टुप्
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश स्त्रीलिङ्गाध्यायः Vaijayantī 6.2.15 · p. 221
अलक्ष्म्यग्रजयोर्ज्येष्ठा गृहगोल्यृक्षभेदयोः ।जिह्वा वाग्रसनार्चिःषु तन्द्रा निद्राप्रमीलयोः ॥ १५ ॥
अनुष्टुप्

ज्येष्ठा as a meaning in nānārtha verses