युधिष्ठिर
yudhiṣṭhiraपुं · masc.In 17 kośas: 15 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
अजातशत्रुः शल्यारिर्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।कङ्कोऽजमीढो भीमस्तु मरुत्पुत्रो वृकोदरः ॥ ७०७ ॥किर्मीरकीचकबकहिडम्बानां निषूदनः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
ग्रन्थिकस्तु सहदेवो नकुलस्तन्तिपालकः ।मोद्रेयाविमौ कौन्तेया भीमार्जुनयुधिष्ठिराः ॥ १३८ ॥द्वयेऽपि पाण्डवेयाः स्युः पाण्डवाः पाण्डवायनाः ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ह (wrong syllable); pāda 3, syllable 5 मौ (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 प (wrong syllable)
genderपुंmasc.
धाराधराश्वः शत्रुघ्नः परमन्युर्युधिष्ठिरः ।निलिम्पराजः श्रीवर्णश्चिन्तामणिवरासनः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भूरिश्रवाचित्ररथः सुनासीरी युधिष्ठिरः ।परमन्युर्वज्रपाणिः शतमन्युर्विभीषणः ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अजातशत्रुपर्यायः शल्यारिश्च युधिष्ठिरः ।कर्णानुजोजमीढः स्याद्धर्मराजस्तपःसुतः ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कार्त्तिकेयोऽथाजमीढो धार्मिर्ब्राह्मणलिङ्गवान् ।* * * * * * * * ऽजातशत्रुर्युधिष्ठिरः ।धर्मपुत्रस्तपः पुत्रः शल्यारिः कङ्क इत्यपि ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
तदात्मजो जातरिपुः कौन्तेयो भरतान्वयः ।कौरव्यो राजयक्ष्माऽसौ सोमवंशो युधिष्ठिरः ॥ १४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आदित्यपुत्रसुग्रीवौ शक्रजिद्रावणिश्च सः ।मन्दोदरीसुतो मेघनादोऽथ स्याद्युधिष्ठिरः ॥ ३३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निलिम्पा मरुतो मर्त्याः गुरुशिष्या दिवौकसः ।इन्द्रो विद्याधरस्वामी परमन्युर्युधिष्ठिरः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धर्मात्मजोऽजातशत्रुः शल्यारिश्च युधिष्ठिरः ।भीमोऽरिर्बककीचकयोर्वायुपुत्रो वृकोदरः ॥ ४१ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 7 चक (syllable split)
genderपुंmasc.
अजमीढस्तथाऽजातशत्रुर्युधिष्ठिरः पुनः ।धर्मपुत्रश्च शल्यारिः कङ्कश्च कथ्यते किल ॥ ११४८ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 र्यु (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 श्च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
युधिष्ठिरो धर्मराजः कङ्को धर्मसुतोऽपि च ।कर्णानुजोऽजातशत्रुरजमीढः शुचिव्रतः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अजातशत्रुः शल्यारिर्धर्मयुत्रो युधिष्ठिरः ।गुणो वायुसुतो भीमो भीमसीनो वृकोदरः ॥ १८३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धर्मपुत्रोऽजमीढः स्यात्कर्णानुजयुधिष्ठिरौ ।अजातशत्रुः काङ्कोऽथ भीमसेनः कटव्रणः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भूरिश्रवाश्चित्ररथः सुनासीरो युधिष्ठिरः ।परमन्युर्वज्रपाणिः शतमन्युर्विभीषणः ॥ ५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धर्मपुत्रेऽपि शक्रेऽथ रत्नाकर इति ध्वनिः ।रत्नानामाकरेऽम्भोधौ रञ्जसानस्तु वारिदे ॥ १०२ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
युधिष्ठिर as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश कङ्ककङ्को युधिष्ठिरे पक्षिभेदे ब्राह्मणलिङ्गिनि । कोकश्चक्राह्वये ज्येष्ठ्यां पशुवृक्षविशेषयोः ॥ Dharaṇikośa 1.2.5
- धरणिकोश धर्मराज्यक्षराजः कुबेरः स्यान्मल्लानां रङ्गचत्वरे । धर्मराड्धर्मराजाख्यो यमबुद्धयुधिष्ठिराः ॥ Dharaṇikośa 7.2.9
- नानार्थार्णवसंक्षेप धर्मराजधनाध्यक्षो वैश्रवणे धनाधिकृतपूरुषे । वैवस्वते च बुद्वे च धर्मराजो युधिष्ठिरे ॥ ६६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.66
- शब्दरत्नावली धर्मराजधर्मराजो नरपतौ यमे बुद्धे युधिष्ठिरे । भरद्वाजो गुरुसुते मुनौ व्याघ्राटपक्षिणि ॥ Śabdaratnāvalī 7.8.35
- शब्दरत्नावली जयजया जयन्त्यां पार्वत्यां तत्सख्यां तिथिवृक्षयोः । पुमान् जयन्ते विजयेऽप्यग्निमन्थे युधिष्ठिरे ॥ जन्यं युद्धे परीवादे हहेऽपि च नपुंसकम् । जन्या स्त्री मातृसख्याञ्च जनके तु भवेत्पुमान् ॥ वरस्निग्धोत्पाद्यभृत्य नवीदाज्ञातिषु त्रिषु । जन्युः पुमान् वीतिहोत्रे शरीरिणि विधातरि ॥ तार्क्ष्ये शालेह्ये स्वर्णे गरुडे गरुडाग्रजे । पुमान् रसाञ्जने क्लीबं तार्क्ष्यी वनलतादिषु ॥ तिष्यो ना कलिनक्षत्रे तिष्योधात्र्यामपि स्त्रियाम् । द्रव्यं लेपे च पृथ्यादौ क्लीबं पित्तलवित्तयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.17