मर्त्य
martyaपुं · masc.In 21 kośas: 19 synonym verses, 7 as a meaning of another word.
मर्त्यः पञ्चजनो भूस्पृक्पुरुषः पूरुषो नरः ।मनुष्यो मानुषो ना विट् मनुजो मानवः पुमान् ॥ ३३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मनुष्या मानुषा मर्त्या मनुजा मानवा नराः ।स्युः पुमांसः पञ्चजनाः पुरुषाः पूरुषा नरः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 प (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मनुष्यो मानुषो मर्त्यो मनुजो मानवो नरः ।पुमान्पञ्चजनो ना च पुरुषः पूरुषश्च विट् ॥ ३३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मनुष्या मानवा मर्त्याः पुरुषाः पूरुषा नराः ।प्रातः पञ्चजनो गोधा द्विपादो नहुषो नरः ॥ ३२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मनुष्या मनुजा मर्त्या द्विपादो नहुषो नरः ।ब्रह्मक्षत्रियविट्छूद्रा इति वर्णचतुष्टये ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भूपर्यायस्पृशो मर्त्त्या मानवा मनुजा विशः ।मनुष्याः पृतना मर्ताः क्षितयो मानुषा अपि ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
हिंस्रो व्याघ्रादिको व्यालः श्वापदो मरुलः शिरिः ।मनुष्या मानवा मर्त्या मनुजा मानुषा नराः ॥ १०३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मनुष्यो मानुषो मर्त्यो मनुजो मानवो नरः ।ना पुमान् पुरुषो गोधा धवः स्यात्तत्पतिर्नृपः ॥ २८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मनुष्यो मानवो मर्त्यो मनुजः पुरुषो नरः ।भूस्पृक्पूरुषो विट् स्यात्पुमानन्पञ्चजनो नरि ॥ २ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 षो (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मनुष्यो मानुषो मर्त्यो मनुजो मानवो नरः ।ना पुमान् पुरुषो गोध्मः पाञ्चजन्यजपूरुषौ? ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निलिम्पा मरुतो मर्त्याः गुरुशिष्या दिवौकसः ।इन्द्रो विद्याधरस्वामी परमन्युर्युधिष्ठिरः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मनुष्यो मानवो मर्त्यो मनुजो मानुषो नरः ।ना विट् पञ्चजनो भूस्पृक् पुरुषः पूरुषः पुमान् ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मनुष्यो मानुषो मर्त्यो मनुजो मानवो नरः ।भूस्पृक् पञ्चजनो ना विट् पूरुषः पुरुषः पुमान् ॥ ४९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मनुष्यो मानवो मर्त्यो नरो ना मानुषः पुमान् ।मनुर्मन्तुः पञ्चजनः पूरुषः पुरुषोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुंसि पूरुष-पुरुषौ पुलषो ना नरोऽपि च ।मुनुष्यो मानुषो मर्त्यो मर्तोऽपि बालिशः शिशौ ॥ १ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 रु (wrong syllable); pāda 4, syllable 3 पि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मानवा मनुजा मर्त्या मनुष्या मानुषा नराः ।पुरुषाः स्युः पञ्चजनाः पुमांसः पूरुषा नरः ॥ १०३१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 प (wrong syllable)
genderपुंmasc.
भूर्भूतधात्री गिरिकर्णिकाब्धिद्वीपा समुद्राम्बरमेखला कुः ।क्षमाऽद्रिकीला च जगद्वहा च पुंसि स्मृतौ मध्यमलोकमर्त्यौ ॥ १ ॥
उपजातिः
genderपुंmasc.
मनुष्या मानुषा मर्त्या मनुजा मानवा नरः ।द्विपादो नहुषा गोधा व्राताः पञ्चजना नराः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मर्त्य as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश नरनरः स्यादर्जुने मर्त्ये भरो निर्भरभारयोः । ताम्नं शुल्बे वर्णभेदे चरुर्हव्यार्थभाण्डयोः ॥ Dharaṇikośa 26.1.2
- कोषकल्पतरु नरद्यूतान्तरे चाथ नरस्तु मर्त्ये ऽर्जुने तथाजेऽवरसारकेऽन्त्ये । खरो भवेद्रासभदेवताडे तिग्मेऽन्यवच्चाथ गरो गदे स्यात् ॥ ९८ ॥ Koṣakalpataru 6.27.98
- नानार्थार्णवसंक्षेप अनुसूक्ष्मेषु त्रिषु तत्रापि स्त्र्यर्थे वाण्वीत्यथाङ्गुलौ । रश्मौ चाण्वी स्त्र्यथानुर्ना प्राणे मर्त्ये तु स द्वयोः ॥ ५६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.56
- नानार्थार्णवसंक्षेप द्विपाद्स्त्री दानोक्तिसुखेषु स्यादथामित्रे द्विषत् पुमान् । त्रिस्तु द्वेष्टरि मर्त्ये तु द्विपाद्द्वे द्व्यङ्घ्रिके त्रिषु ॥ ६०० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.600
- नानार्थार्णवसंक्षेप पुरुषपुरुषस्तु द्वयोर्मर्त्ये ना तु जन्तौ सशेफके । पुन्नागवृक्षे द्रुहिणे क्षेत्रज्ञे साङ्ख्यवेदिनि ॥ ११९५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1195
- नानार्थार्णवसंक्षेप भूमिस्पृश्भूतानाममनुष्येऽथ भूमिस्पृग्वैश्यमर्त्ययोः । द्वयोःप् --- तु त्रि स्याद्भूमेरथ नृलिङ्गकः ॥ १३०९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1309
- परमानन्दीयनाममाला नरनिभो दम्भे समाने च नरः कर्पूररामयोः । अर्जुने केशवे मर्त्ये नूनं निश्चयतर्कयोः ॥ २६८ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.18.268