लौहित्य

lauhityaपुं · masc.

In 5 kośas: 4 synonym verses, 3 as a nānārtha head word.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव समुद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.14.1 · p. 343

समुद्रः सागरः सिन्धुस्तरिषस्तारिषोऽर्णवः ।लौहित्यस्तरणिर्धेनः पारावारो महाशयः ॥ १ ॥

अनुष्टुप्

समुद्रपुं सागरपुं सिन्धुपुं तरिषपुं तारिषपुं अर्णवपुं लौहित्यपुं तरणिपुं धेनपुं पारावारपुं महाशयपुं

genderपुंmasc.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.208 · p. 403

इनो भृगुः षोडशार्चिः शतपर्वेश इत्यपि ।शनैश्चरस्तु लौहित्यः सप्तार्चिः क्रूरदृक्पथः ॥ २०८ ॥

अनुष्टुप्

इनपुं भृगुपुं षोडशार्चिस्पुं शतपर्वेशपुं शनैश्चरपुं लौहित्यपुं सप्तार्चिस्पुं क्रूरदृक्पथपुं

genderपुंmasc.

लिङ्गविशेषविधि Liṅgaviśeṣavidhi · वररुचि Liṅgaviśeṣavidhi 58 · p. 16

पल्लवशब्दः पुंसि भवति । अयं पल्लवः । इदं किशलयं प्रवालम् । लाक्षा स्त्रियां स्यात् । इयं लाक्षा जतु । ऋगादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयमृक् वेदावयवः । रोचना गोपित्त[त]म् । पि[पिं]डका शरायगम्? । कण्डूः खर्जूः । क्षपा रात्रिः ।कललकफपूयकुल्माषकल्ककल्पगेहमखलौहित्याः ।झर्झरपुङ्खचषालाश्च पुंसि कटाहमत्स्यौ च ॥ ५८ ॥

metre not recognised

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश भूमिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.2.121 · p. 44

अमोघानन्दनब्रह्मपुत्रलौहित्यलोहिताः ।कुमारो घर्घरः सिन्धुभैरवाद्यास्तथा परे ॥

अनुष्टुप्

अमोघानन्दनपुं ब्रह्मपुत्रपुं लौहित्यपुं लोहितपुं कुमारपुं घर्घरपुं सिन्धुपुं भैरवपुं

genderपुंmasc.

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास यपादः Dharaṇikośa 25.1.12 · p. 149

अपत्ये दुहितृसुतौ लौहित्यौ व्रीहिसागरौ ।श्वशुर्यौ देवरश्यालौ विस्मयाऽद्भुतगर्वयोः ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 दु (wrong syllable)

meaningsव्रीहि सागर

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ यान्ताः Koṣakalpataru 6.26.72 · p. 297

आकल्पेऽपि च रङ्गभुव्यतिथिषु त्वातिथ्य उक्तोऽन्तिमेस्यादर्थेऽतिथये सुते दुहितरि प्राज्ञैरपत्यं स्मृतम् ।सामर्थ्यं किल योग्यतातिबलयोर्व्रीहौ पुनः सागरेलौहित्यश्चरमे पुनर्निगदितो ज्ञैर्लोहितत्वार्थकः ॥ ७२ ॥

शार्दूलविक्रीडितम्

meaningsव्रीहि सागर लोहितत्व

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश यान्ताः Śabdaratnāvalī 7.26.48 · p. 262

लौहित्यं लोहितत्वे स्यात्क्लीबं पुंसि नदान्तरे ।श्वशुर्यो देवरे श्याले श्यालीनन्दिकयोः स्त्रियाम् ॥शाण्डिल्योऽग्निमुनिभिदोः श्रीफले च भवेत्पुमान् ।शालेयः स्यान्मिसौ पुंसि त्रिषु शाल्योद्भवोचिते ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 ग्नि (wrong syllable)

meaningsलोहितत्व नदान्तर