पारावार
pārāvāraपुं · masc.In 19 kośas: 20 synonym verses, 4 as a nānārtha head word.
पारावारः सागरोऽवारपारोऽकूपारोदध्यंर्णवा वीचिमाली ।यादः स्रोतोवार्नदीशः सरस्वान्सिन्धुदन्वन्तौ मितद्रुः समुद्रः ॥ १०७३ ॥आकरो मकराद्रत्नाज्जलान्निधिधिराशयः ।द्वीपान्तरा असंख्यास्ते सप्तैवेति तु लौकिकाः ॥ १०७४ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
समुद्रोऽब्धिरकूपारः पारावारः सरित्पतिः ।उदन्वानुदधिः सिन्धुः सरस्वान्सागरोऽर्णवः ॥ १ ॥रत्नाकरो जलनिधिर्यादःपतिरपाम्पतिः ।तस्य प्रभेदाः क्षीरोदो लवणोदस्तथापरे ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रत्नाकरः सरस्वानुदधिरुदन्वान्सरित्पतिरकूपारः ।पारावारस्तोयनिधिरर्णवजलराशिसागरसमुद्राः ॥ ६५२ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
पारावारो विनिर्दिष्टः पारापारश्च सागरे ।जलं जडं स्यादुदकं दकमत्राप्युदीरितम् ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समुद्रः सागरः सिन्धुस्तरिषस्तारिषोऽर्णवः ।लौहित्यस्तरणिर्धेनः पारावारो महाशयः ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जलपर्यायराशिर्धिर्निधिर्नदनदीपतिः ।पारावारोप्यकूपारो महीप्रावरणार्थकः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पारावारातिखरयोस्तद्वद्वस्त्रोपवस्त्रयोः ।कूटालिंजरवेराणां मेढ्रहिञ्जीरयोरपि ॥ १७५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
प्रसन्नमच्छं विमलं कलुषेऽनच्छमाविलम् ।पिच्छिलं स्याद्विजयिनं द्राग्भृतं तत्क्षणोद्धृतम् ॥ऋक्षरं वारिधारा स्याद्घर्घरो वारिनिःस्वनः ।देशं विनाद्भिरन्वीतमन्वीपं भेद्यलिङ्गकम् ॥पारावारः समुद्रो जलनिधिरुदधिर्वीचिमाली समीचःपारापारश्च पारीस्तिमिरपि पुरणः स्यात्सरस्वानुदन्वान् ।गङ्गानाथो नदीनोदरथि-कधि-महाकच्छ-शीतांशुताता-कूपारावारपारा भुविरविष-पयो एगप्से(?)पांपतिश्च ॥ १५ ॥
स्रग्धराmetre not read in every linenearly स्रग्धरा: pāda 2, syllable 16 ग (wrong syllable)
genderपुंmasc.
अभिधानशब्दः प्रत्येकमभिसम्बध्यते । संवत्सराभिधायिनां शब्दानां संवत्सरपर्यायाणां च । गिर्यादिपर्यायाणां च । पुंयोगः स्यादित्यर्थः । तद्यथा अयं संवत्सरः हायनोऽब्द इत्यादि । अयं गिरिः पर्वतः धरः शैल इत्यादि । मासाभिधायिनाम् । अयं मासः द्विपक्षः । मासविशेषोऽपि अयं चैत्रः वैशाखः ज्येष्ठः आषाढ इत्यादि । अर्णववाचिनाम् । अयमर्णवः समुद्रः सागरः पारावारः सरित्पतिरित्यादि । अयमृतुः वसन्तः ग्रीष्मः ।देववाचिनाम् । देवः सुरः । असुरवाचिनाम् । असुरः दैत्यः । शराभिधायिनाम् । शरः काण्डः । अयमसिः खड्गः मण्डलाग्रः । अयं पङ्कः कर्दमः जम्बालः । अयमरिः शत्रुः वैरी रिपुः विपक्ष इत्यादि ।भाष्कच्छुकशारज्ज्विष्टकाश्च नित्यं स्त्रि[स्त्री]यामीषिका च ।विद्युद्दिग्भूम्यभिधानं वल्ली सरितां च विज्ञेयम् ॥ ३१ ॥
metre not recognised
संवत्सरपुंहायनपुंअब्दपुंगिरिपुंपर्वतपुंधरपुंशैलपुंमासपुंचैत्रपुंवैशाखपुंज्येष्ठपुंआषाधपुंअर्णवपुंसमुद्रपुंसागरपुंपारावारपुंसरित्पतिपुंऋतुपुंवसन्तपुंग्रीष्मपुंदेवपुंसुरपुंअसुरपुंदैत्यपुंशरपुंकाण्डपुंअसिपुंखड्गपुंमण्डलाग्रपुंपङ्कपुंकर्दमपुंजम्बालपुंअरिपुंशत्रुपुंवैरिन्पुंरिपुपुंविपक्षपुंभास्स्त्रीकच्छुस्त्रीकशास्त्रीरज्जुस्त्रीइष्टकास्त्रीईषिकास्त्रीविद्युत्स्त्रीदिश्स्त्रीभूमिस्त्रीवल्लीस्त्रीसरित्स्त्री
genderपुंmasc.
तत्पतिश्च भवत्यब्धिः पारावारोऽमृतोद्भवः ।अपारवारकूपारौ रत्नमीनाऽभिधाऽकरः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समुद्रः सागरः सिन्धु[27]र्वीचिमाली नदीपतिः ।पारावारो जलनिधिर्मितद्रुश्चार्णवोदधी ॥ ३५१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
समुद्रः सागरः सिन्धुः सरस्वानर्णवोऽम्बुधिः ।अकूपारो जलनिधिः पारावारः पयोनिधिः ॥ २७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दिलीपः पारवारश्च पारावारः सरित्पतिः ।सव्यापसव्यगमनः परिधिस्तु महास्वनः ॥ २ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यादःपतिर्जलनिधिरुदन्वानब्धिरर्णवः ।रत्नाकरो मितद्रुश्च पारावारो नदीश्वरः ॥ ११३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पारावारस्तथाऽवारपारो रत्नाकरोऽर्णवः ।प्रसिद्धो रत्नराशिश्च वीचिमाली किल पुनः ॥ १८६९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 ल (wrong syllable)
genderपुंmasc.
प्राणभास्वान् ऊर्मिमाली पारावारो महाशयः ।अम्भोनिधिः स्यादम्बोधिः तरिष्यो मकरालयः ।कूलङ्कषस्तारिषः स्यात् महीप्राचीर इत्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
अकूवारः पारापारः पारावारोऽपि कथ्यते ।अवारपारस्तरङ्गे भङ्गो भङ्गं महत्पथम् ॥ ९७ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 पा (wrong syllable)
genderपुंmasc.
रत्नाकरः पयोराशिः पारावारः पयोनिधिः ।सरस्वानूर्मिमाली च तत्प्रभेदाः स्युरुत्तरे ॥ ३१६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सरित्पतिरकूपारः पारावारोऽब्धिरर्णवः ।मितद्रुः संवरः पेरुः स्तंभी स्तंभिर्महोदधिः ॥ १२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तीरं कूलं प्रपातश्च प्रान्ते कच्छस्तटी त्रयी ।पारावारे परात्रत्ये कूले पात्रं तदन्तरम् ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पारावारोऽम्भोनिधौ पुंसि तीर-द्वंद्वे त्वन्त्येऽथावतारश्च तीर्थे ।न्यक्संचारे पुष्करिण्यादिकेऽथा-कूपारः स्यात्कूर्मराजे समुद्रे ॥ १८ ॥
शालिनी
व्रतभेदे त्वदः क्लीबं तथा पशुपतेः पुनः ।सम्बन्धिनि त्रिर्ना त्वब्धौ पारावारो नपि त्विमे ॥ ३७८ ॥
अनुष्टुप्
meaningsअब्धि
पारावारे परार्वाचोः कुलयोरसमाहृतौ ।समाहारे त्वेकवचः प्राजापत्यं पुनर्नपि ॥ ३७९ ॥
अनुष्टुप्