कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

खर्जू

kharjūस्त्री · fem.

In 15 kośas: 15 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 3.157 · p. 22
कण्डूः कण्डूयनं खर्जूः कण्डूयाथ क्षतं व्रणः ॥ ४६४ ॥अरुरीर्मं क्षणतुश्च रूढव्रणपदं किणः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ण (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ Abhidhānacintāmaśiloñcha · जिनदेवमुनीश्वर मर्त्यकाण्डः Abhidhānacintāmaśiloñcha 3.33 · p. 2
कण्डूतिरपि खर्जूः स्याद्विस्फोटः पिटके स्मृतः ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह मनुष्यवर्गः Amarakośa 2.6.53
कण्डूः खर्जूश्च कण्डूया विस्फोटः पिटकस्त्रिषु ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध भूमिकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 2.603 · p. 68
कण्डूतिः कण्डूया कण्डूः कण्डूयनं तथा खर्जूः ।जागर्या जागरणं प्रजागरो जागरा च विज्ञेया ॥ ६०३ ॥
गीतिः
genderस्त्रीfem.
गीर्वाणभाषाभूषण Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa · त्रिविक्रम Gīrvāṇabhāṣābhūṣaṇa 31 · p. 3
तृणराजस्तलस्तालस्तद्भेदे तु वराङ्गना ।खर्जूरस्तु महासारः खर्जूः स्यादल्पवृक्षके ॥ ३१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नरादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.4.340 · p. 58
कच्छूः कण्डूश्च कण्डूतिः खर्जूः कण्डूयनं च षण् ।पीतस्फोटे पाम पामा सूक्ष्मस्फोटे विचर्चिका ॥ ३४० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.34 · p. 146
खर्जुरः पुंसि खर्जूः स्त्री निःश्रेणिर्दृढकण्टका ।सिंहिश्रेणी खरस्कन्धा कषायमधुराग्रजा ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ आतङ्कवर्गः Koṣakalpataru 3.3.52 · p. 311
खर्जूस्तु कण्डूः कण्डूया क्लीबे कण्डूयनं तथा ।दर्दूर्दद्रूस्तथा दद्रूर्दद्रुरुच्छूनमण्डला ॥ ५२ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ स्त्रीलिङ्गाधिकारः Koṣakalpataru 4.2.43 · p. 99
चञ्चा चर्चा सूचि-साच्यौ रुचिश्चवीचिश्चञ्चुस्त्वगृचौ स्रुग्वदर्वाक् ।कच्छा पिच्छा किं च कच्छू[श्च] राजि-र्मर्जूः खर्जूर्जूश्च सर्जूः प्रजोर्जौ ॥ ४३ ॥
शालिनीmetre not read in every linenearly शालिनी: pāda 2, syllable 5 स्त्व (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
पल्लवशब्दः पुंसि भवति । अयं पल्लवः । इदं किशलयं प्रवालम् । लाक्षा स्त्रियां स्यात् । इयं लाक्षा जतु । ऋगादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयमृक् वेदावयवः । रोचना गोपित्त[त]म् । पि[पिं]डका शरायगम्? । कण्डूः खर्जूः । क्षपा रात्रिः ।कललकफपूयकुल्माषकल्ककल्पगेहमखलौहित्याः ।झर्झरपुङ्खचषालाश्च पुंसि कटाहमत्स्यौ च ॥ ५८ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास चतुर्थः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 4.127 · p. 117
यक्ष्मशोषावथ प्रोक्तं क्षुतं क्षुत्क्षव इत्यपि ।पामा विचर्चिका कण्डूः कच्छूः खर्जूः समे उभे ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि मर्त्यविभागः Suśīlanāmamālā 4.712 · p. 98
कण्डूः खर्जूश्च खर्जूतिः कण्डूतिश्च पुनर्भवेत् ॥ ७१२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सिंहादिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.5.225 · p. 98
खर्जूः कण्डूश्च कण्डूया कण्डूतिः कण्डुरित्यपि ।विस्फोटकस्तु विस्फोटः विटकः पिटकोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण मनुष्याध्यायः Śabdaratnākara 3.1.1097 · p. 135
क्लीबे किलाससिध्मे द्वे श्वित्रं कुष्ठं पिचुः पुमान् ।कण्डूः खर्जूश्च कण्डूया पामा पामा विचर्चिका ॥ १०९७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश भूताध्यायः Vaijayantī 4.4.124 · p. 183
कण्डूकण्डूतिकण्डूयाः खर्जूः कण्डूयने स्त्रियः ।यक्ष्मा यक्ष्मः क्षयः शोषः कोठः कुष्ठं च मण्डलम् ॥ १२४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ जान्ताः Koṣakalpataru 6.7.30 · p. 175
मन्थे प्रहस्ते च खजाऽथ पिञ्जोवधे **ण्यां च गुणैः प्रदिष्टः ।खर्जूः स्त्री खर्जूरेकण्ड्वां कीटेऽथ मर्जूः स्त्री ।रजके शुद्धौ सर्जूरुद्रे स्वर्गे च वाणिजे तडिति ॥ ३० ॥
metre not recognised
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् स्त्रीलिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.29 · p. 12
आयुर्वेदप्रसिद्धे च व्रणबन्धनयन्त्रके ।खर्जूर्विद्युति कण्ड्वां च गतिर्नाडीव्रणे पथि ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश जान्ताः Śabdaratnāvalī 7.8.8 · p. 197
खर्जूः स्त्रियान्तु कण्डूतौ खर्जूरी द्रुमकीटयोः ।गञ्जा खनौ स्वरागे(?) स्यात् तथा पामरसद्मनि ॥
अनुष्टुप्

खर्जू as a meaning in nānārtha verses

  • शिवकोष पिण्डपिण्डं लोहे बले पिण्डो जयापुष्पे च सिल्हके । पिण्ड्यलाबूतगरयोः पिण्डा खर्जूवरानिशि ॥ १४८ ॥ Śivakoṣa 10.1.148