कफ
kaphaपुं · masc.In 14 kośas: 13 synonym verses, 9 as a meaning of another word.
पित्तं मायुः कफः श्लेष्मा बलाशः स्नेहभूः खटः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मायुः पित्तं कफः श्लेष्मा स्त्रियां तु त्वगसृग्धरा ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
केशघ्नमिन्द्रलुप्तं स्यादर्शश्च गुदकीलकः ।मायुः पित्तः कफः श्लेष्मा प्रतिश्यायश्च पीनसः ॥ ६०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कण्डरा*[तु]महास्नायुः किट्टं तु मलमस्त्रियाम् ।कफो रसमलः श्लेष्मा बलासः खटकूटवत् ॥ ४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रतीकार्यस्तु साध्योऽसौ याप्यस्त्वाजीवितस्थितिः ।असाध्यः क्षेत्रिया दोषा वात-पित्त-कफास्त्रयः ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
आत्म-मेघ-तरि-कूप-रिपूणांनिभ( ? )गाङ्गि-किरणासि-कफानाम् ।वृक्ष-तण्डुल-समास-कन्दुक-प्रोन्दुकाशनि-कपर्द-विषाणाम् ॥ ४ ॥
metre not recognisednearly स्वागता: pāda 2, syllable 1 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पल्लवशब्दः पुंसि भवति । अयं पल्लवः । इदं किशलयं प्रवालम् । लाक्षा स्त्रियां स्यात् । इयं लाक्षा जतु । ऋगादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयमृक् वेदावयवः । रोचना गोपित्त[त]म् । पि[पिं]डका शरायगम्? । कण्डूः खर्जूः । क्षपा रात्रिः ।कललकफपूयकुल्माषकल्ककल्पगेहमखलौहित्याः ।झर्झरपुङ्खचषालाश्च पुंसि कटाहमत्स्यौ च ॥ ५८ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
किलासी सिध्मलः पित्ते स्नेहभूः कफसंज्ञकः ।खटः श्लेष्मा बलाशोऽपि रोगातङ्कावपाटवम् ॥ १२५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निधिरश्मिकफा वायुद्रुममानार्थवाचकाः ।देहभृद्विषयाद्याः स्युः सभेदा नरलिङ्गगाः ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मूर्च्छालो मूर्च्छको मूर्च्छः सम्मूर्च्छित इतीरितः ।मायुः पित्तं पित्तरोगे कफः श्लेष्मा च श्लेष्मणि ॥ १२८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कफस्तथा बलाशश्च श्लेष्मा खेटस्तथा खटः ।शिङ्घानकस्तथा स्नेहभूश्चेति कफनामकाः ॥ ७०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
असंस्काराः कचाः श्लिष्टाः व्रतिनस्ते जटा सटा ।दोषा वातादयो वायुः पित्तं श्लेष्मा कफः समौ ॥ १०९२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पित्तं मायुर्नरि श्लेष्मा बलासः खेटकः कफः ।क्षुत् स्त्री क्षुतः क्षवः पुंसि प्रतिश्यायस्तु पीनसः ॥ १२१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कफ as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश खेटकोटिरश्रौ प्रकर्षे च संख्याचापाग्रयोरपि । खेटः कफे ग्रामभेदे कुत्सिते चर्मनन्दके ॥ Dharaṇikośa 10.2.5
- कोषकल्पतरु खेटखेटः संवसथे कफे च फलके निन्द्येऽन्यवन्निन्दके- ऽट्टा तु क्षौमगृहप्रभेदविपुलानार्द्रेषु भक्ते तथा । पट्टस्तु व्रणबन्धनेऽश्मनि नृपप्रत्तक्षितौ पेषणे पीठे मार्गचतुष्टये निगदितो लोध्रेऽलिकालंकृतौ ॥ ९ ॥ Koṣakalpataru 6.10.9
- नानार्थार्णवसंक्षेप श्लेष्मन्अथ शुक्षिर्निदाघे स्यान्मातरिश्वनि चाप्यथ । श्लेष्मा कफे चर्मणश्च विकारे दृढकाह्वये ॥ १२१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.121
- नानार्थार्णवसंक्षेप ऌएटसज्जनस्त्वाह नद्यद्रिमध्यस्थे नगरे तथा । ना तु ग्रामविशेषे स्याद् ग्रामधानाह्वये कफे ॥ ३२१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.321
- परमानन्दीयनाममाला खटखटः कफे तुणे कृपे खर्ज्जू रोगेक्षुभिद्यपि । खण्डोऽर्धे मणिदोषेऽप्यैक्षवे खर्वस्तु वामने ॥ १४६ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.8.146
- शब्दरत्नावली खटखटः प्रहारे भेदान्धकूपटङ्ककफेषु च । खाटिः किणे शवरथे भीषितेऽसद्ग्रहे स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.10
- शब्दरत्नावली खेटखेटोऽस्त्रीचर्मणि ग्रामकफयो घोटके त्रिषु । गृष्टिः सकृत्सूतगव्यां बदरायामपि स्त्रियाम् ॥ Śabdaratnāvalī 7.11.11
- तन्त्राभिधान फपवने पः समाख्यातः पाः पाने पाश्च पातरि । कफे वाते फ-कारः स्यात्तथाह्वाने प्रकीर्त्तितः ॥ २४ ॥ Tantrābhidhāna 3.24
- वैजयन्ती खेटदर्भे कुशोऽस्त्री तोये क्ली कुटिर्वक्रे गृहे नषण् । कृष्टिर्विलेखे प्राज्ञे ना खेटो ग्रामे कफेऽधमे ॥ २४ ॥ Vaijayantī 6.5.24