व्रीहि

व्रीहि as a meaning in nānārtha verses

• हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) अणुआर्यः स्यात्सौविदल्लेऽपि व्रीहावप्यणुरिष्यते । चण्डालेऽपि दिवाकीर्तिर्विवस्वान् देवतास्वपि ॥ ८१४ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.814
• धरणिकोश हायनहायनास्तु समाख्याता व्रीहिसंवत्सरार्चिषः । गोस्तनो हारभेदे च द्राक्षा तु गोस्तनी मता ॥ Dharaṇikośa 19.2.34
• धरणिकोश धान्यधान्यं व्रीहिषु धन्याके प्रियं हृद्ये धवे प्रियः । शय्या तल्पे ग्रन्थगुम्फे व्रज्या त्वटनरङ्गयोः ॥ Dharaṇikośa 25.1.9
• धरणिकोश लौहित्यअपत्ये दुहितृसुतौ लौहित्यौ व्रीहिसागरौ । श्वशुर्यौ देवरश्यालौ विस्मयाऽद्भुतगर्वयोः ॥ Dharaṇikośa 25.1.12
• धरणिकोश मसूरमसूरश्च मसूरी च व्रीहौ पापरुजि क्रमात् । करीरस्तरुभेदः स्यात्कलशे वैणवाङ्कुरे ॥ Dharaṇikośa 26.2.62
• धरणिकोश आशुस्पशौ प्रणिधिसंग्रामावाशू च व्रीहिसत्वरौ । निस्त्रिंशौ क्रूरखड्गौ तु बालिशो मूर्खशावकौ ॥ Dharaṇikośa 29.1.2
• कोषकल्पतरु मकुष्ठस्थाने प्रतिष्ठा मखनिर्वृतौ च यागस्य सिद्धावपि वृत्तभेदे । व्रीहौ मकुष्ठः त्रिषु मन्थरे स्या- दंबष्ठ उक्तो नरि देशभेदे ॥ ६३ ॥ Koṣakalpataru 6.11.63
• कोषकल्पतरु कुरुविन्दमुनिदैत्यद्रुमभेदे मुचुकुन्दो मुस्तके व्रीहौ । कुरुविन्दः कुल्माषे माणिक्ये हिङ्गुले मुकुरे ॥ ४६ ॥ Koṣakalpataru 6.19.46
• कोषकल्पतरु हायनस्याद्धायनोऽस्त्री किरणे च वर्षे व्रीहौ तु ना फल्गुनफाल्गुनौ तु । तपस्यमासे हरिसारथौ च नद्यर्जुने स्त्री तु स पौर्णमास्याम् ॥ ४८ ॥ Koṣakalpataru 6.21.48
• कोषकल्पतरु धान्यजीवन्तिकायामथ मूल्यमाहुः वस्ने भृतौ चाथ विलेपभित्त्योः । कुड्यं च धान्यं तु किलाल्लकायां ( ? ) व्रीहौ सुपुण्ये तु परत्र धन्यः ॥ ३२ ॥ Koṣakalpataru 6.26.32
• कोषकल्पतरु लौहित्यआकल्पेऽपि च रङ्गभुव्यतिथिषु त्वातिथ्य उक्तोऽन्तिमे स्यादर्थेऽतिथये सुते दुहितरि प्राज्ञैरपत्यं स्मृतम् । सामर्थ्यं किल योग्यतातिबलयोर्व्रीहौ पुनः सागरे लौहित्यश्चरमे पुनर्निगदितो ज्ञैर्लोहितत्वार्थकः ॥ ७२ ॥ Koṣakalpataru 6.26.72
• नानार्थार्णवसंक्षेप मूतयः पटादिरुपादानद्रव्यतुल्यप्रयोजनः । तत्रापि मूतशब्दस्तु व्रीहावातञ्चने च ना ॥ १०१५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1015
• नानार्थार्णवसंक्षेप लोहित्यवीहौ च नदभेदे च वञ्चुलस्तु द्रुमान्तरे । तिमिशाख्येऽप्यशोके च वेतसेऽथ वरूथवाक् ॥ १८२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.182
• शब्दरत्नावली चीनत्रिषु सान्द्रे दृढे पूर्णे निबिडे सम्पुटेऽपि च । चीनो व्रीहिमृगभिदोस्तन्तौ देशेंऽशुके पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.5
• शब्दरत्नावली धान्यभेषजे द्रुविकारे च भव्ये भाविनि वाच्यवत् । दस्युश्चौरे रिपौ पुंसि महासाहसिकेऽपि च ॥ दायः सोल्लुण्ठभाषायां भक्तव्यपितृवस्तुति । दाने च हरणे स्थाने खण्डनेऽपि च कुत्रचित् ॥ दिव्यं लवङ्गे स्त्रीधात्र्यां चारौ दिविभवे त्रिषु । दूष्यं वस्त्रगृहे क्लीबं दूषणीये तु वाच्यवत् ॥ दूत्यं दूतस्वभावे च भावे कर्मणि न द्वयोः । दैत्योऽसुरे स्त्रियां गन्धकूट्यां चण्डौषधावपि ॥ धन्याधात्र्यामामलक्यां धन्यं पुत्रवति त्रिषु । धान्यं त व्रीहिधन्याकनीवारादिषु द द्वयो ॥ धिष्ट्यं स्थाने गृहे शक्तावृक्षे च न द्वयोः । नाट्यं तौर्यत्रिके लास्ये ताण्डवेऽपि च न द्वयोः । नित्यन्तु सतते क्लीबं शाश्वते त्रिषु कीर्त्यते ॥ पथ्या स्त्रियां हरीतक्यां हिते पथभवे त्रिषु । पद्यं श्लोके तु शूद्रे ना स्त्रियां पद्या तु वर्त्मनि ॥ पाक्यं विड्लवणे क्लीबं यवक्षारे भवेत्पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.18
• शब्दरत्नावली मसूरमसूरा मसुरा वेश्यास्वथ व्रीहौ पुमानयम् । पापरोगे मसूरी स्यात्तथा मसुरिकेत्यपि ॥ मर्मरः पीतकाष्ठे स्याद्वस्त्रपर्णादिनिस्वने । मञ्जरं मञ्जरी च स्यान्मुक्तातिलकवल्लीषु ॥ मदिरा तु सुरायां स्त्री मदिरो मत्तखञ्जने । मुकुरः कुलवृक्षे स्याद्दर्पणे दण्डभिद्यपि ॥ मार्जार ओतौ खट्टासे मिहिरो वृद्धसूर्ययोः । मुदिरः कामुके मेघे मुहिरो मूर्खकामयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.96
• वैजयन्ती मूतमार्गो मृगपदे मासि सौम्यर्क्षेऽन्वेषणेऽध्वनि । मूत आतञ्चने व्रीहौ व्रीह्यादेर्बन्धने तृणैः ॥ ४६ ॥ Vaijayantī 6.1.46
• वैजयन्ती हायनहर्यक्षो धनदे सिंहे व्रीह्यब्दार्चिः षु हायनः । महोदरेपि हेरंबो हरिमा मृत्युरोगयोः ॥ ८४ ॥ Vaijayantī 7.1.84
• वैजयन्ती पारावतनीचे व्रीहाविन्द्रनीले प्राणनाथो यमे प्रिये । पुण्डरीकं सितच्छत्रे कुष्ठभेदे सितांबुजे ॥ १६ ॥ Vaijayantī 8.5.16