पुङ्ख
puṅkhaपुं · masc.In 10 kośas: 10 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
पक्षो वाजः पत्त्रणा तन्न्यासः पुङ्खस्तु कर्तरी ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पत्त्रपाली भवेद्वाजः कर्तरी पुङ्ख उच्यते ।वेध्यं लक्ष्यं शरव्यं च निमित्तं च समं विदुः ॥ ४६८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शरवाणिः स्त्रीषुमुखं कर्तरी पुङ्खमस्त्रियाम् ।पक्षो वाजः पत्रपाली पत्रणा पत्रलं त्रिषु ॥शरसंक्रमणे पुंसि वातरायण उच्यते ।बाणमुक्तिर्व्यवच्छेदो दीप्तिर्वेगस्य तीव्रता ॥ २६ ॥
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 स्त्री (wrong syllable)
genderपुंक्लीm. n.
मताः खान्तेषु चत्वारः शङ्खः पुङ्खो नखं मुखम् ।अधिकाङ्गः पद्मरागः संयुगं च युगं भगम् ॥हिङ्गूद्योगौ टङ्ग-शृङ्गौ निदाघोऽध्यर्घ-वद्भवेत् ।अर्धर्चः क्रकचः कूर्चः कवचः पुच्छ उञ्छवत् ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
पल्लवशब्दः पुंसि भवति । अयं पल्लवः । इदं किशलयं प्रवालम् । लाक्षा स्त्रियां स्यात् । इयं लाक्षा जतु । ऋगादयः शब्दाः स्त्रियां भवन्ति । इयमृक् वेदावयवः । रोचना गोपित्त[त]म् । पि[पिं]डका शरायगम्? । कण्डूः खर्जूः । क्षपा रात्रिः ।कललकफपूयकुल्माषकल्ककल्पगेहमखलौहित्याः ।झर्झरपुङ्खचषालाश्च पुंसि कटाहमत्स्यौ च ॥ ५८ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
पिण्याकझर्झरकहंसकतण्डकानिमस्तिष्कशङ्खमुखपुङ्खनखाधिकाङ्गाः ।उद्योगटङ्गयुग [संयुग?] पद्मरागाःशृङ्गं भगः क्रकचकूर्चनिदाघकुञ्जाः ॥ १३३ ॥
वसन्ततिलका
genderपुंक्लीm. n.
छदःपत्रं गरुत्पक्षं पतत्रं पुङ्खमाण्डजम् ।चञ्चुस्त्रोटिः चञ्चुकिका पक्षतिः पक्षमूलकम् ॥ ३८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
बाणस्कन्धे पक्षन्यासः पत्रणा कथ्यतेऽत्र वै ।कर्त्तरी कर्त्तरिः पुङ्खः बाणमूले प्रयुज्यते ॥ १२८१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 प (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पुङ्खो लक्षो(क्षा?)ऽतिगो वेगो दीप्तिः शल्यफले समे ।तूणीषुधिर्द्वयोस्तूण उपासङ्गः कलापकः ॥ १३३३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अप्पित्तवर्जमग्न्याख्या अभ्रवर्जं घनाभिधाः ।न्यूङ्खपुङ्खानुवाक्या(का?)र्थ र(य?)त्ननाडीव्रणा नरि ॥ २३१९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भेषजे तु बलाख्येऽथ कर्तरीनाम्नि पत्त्रिणाम् ।स्यात् पुङ्खोऽवयवे पुंसि श्येनपक्षिणि तु द्वयोः ॥ ७८९ ॥
अनुष्टुप्
प्रेषणे मर्दने प्रैषः पुंखः श्वेतशरांगयोः ।पवी वातास्त्रधारे च पाकपोतौ शिशावपि ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
पुङ्ख as a meaning in nānārtha verses
- नानार्थार्णवसंक्षेप कर्तरीदधिप्रमथनस्थाल्यां स्यात् कृपाण्या तु कर्तरी । इषोः पुङ्खे च कर्णान्धूः पुनरुत्क्षिप्तिकाह्वये ॥ १८ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.1.18