मीन
mīnaपुं · masc.In 21 kośas: 25 synonym verses, 6 as a nānārtha head word, 26 as a meaning of another word.
मदनो जराभीररुनङ्गमन्मथौ कमनः कलाकेलिरनन्यजोऽङ्गजः ।मधुदीपमारौ मधुसारथिः स्मरो विषमायुधो दर्पककामहृच्छयाः ॥ २२७ ॥प्रद्युम्नः श्रीनन्दनश्च कंदर्पः पुष्पकेतनः ।पुष्पाण्यस्येषुचापास्त्राण्यरी शंवरशूर्पको ॥ २२८ ॥केतनं मीनमकरौ बाणाः पञ्च रतिः प्रिया ।मनःशृङ्गारसंकल्पात्मानो योनिः सुहृन्मधुः ॥ २२९ ॥
metre not recognised
genderपुंmasc.
मत्स्यो मीनः पृथुरोमा झषो वैसारिणोऽण्डजः ॥ १३४३ ॥संघचारी स्थिरजिह्व आत्माशी स्वकुलक्षयः ।विसारः शकली शल्की शंबरोऽनिमिषस्तिमिः ॥ १३४४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
पृथुरोमा झषो मत्स्यो मीनो वैसारिणोऽण्डजः ।विसारः शकुली चाथ गडकः शकुलार्भकः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैसारिणो विसारः पृथुरोमा जलचरो झषो मत्स्यः ।तिमिरनिमिषश्च मीनः शकली शल्की च विज्ञेयः ॥ ६५७ ॥
आर्या
genderपुंmasc.
मत्स्यो मीनश्चली चीमो वालुके नडमीनकः ।मकरः पत्रकी यन्त्री नको नीराटकः स्मृतः ॥ १६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तथैव विबुधैः प्रोक्तो नक्रश्च मकरो मृगः ।घटकुंभश्च कलशो मत्स्यो मीनो झषो मतः ॥ ३९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तुलामिथुनसंज्ञाश्च कोदण्डाद्यं दलं नराः ।नक्रस्यान्त्यदलं मीनो घटश्चजलराशयः ॥ ११४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पृष्ठोदया कर्किधन्वी नक्राजवृषभं स्मृतम् ।अन्ये शीर्षोदया ज्ञेया मीनः स्यादुभयोदयः ॥ ११७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अजवृषमृगावालाकर्कमीनतुलाधिपाः ॥ १२० ॥
genderपुंmasc.
तुलालिकर्कमीनेषु मृगकन्याक्रियेषु च ॥ १२१ ॥
genderपुंmasc.
पृथुरोमा झषो मीन आत्माश्यनिमिषोऽण्डजः ।कण्टकी शम्बरो मूको वल्कवान् शकली द्वयोः ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वृश्चिको ना धनुः क्लीबे मकरः कुम्भमीनकौ ।ते तत्तन्नामपर्याया मासं शुक्रबुधारुणाः ॥ २२६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
जूकस्तुलाथ कौर्पी वृश्चिकनामाऽश्वितौ क्षिकौ धनुषि ।आकोकेरो मकरो मृगोऽथ हृद्द्रुग्घटोऽथ मीनोऽन्त्यः ॥ १०८ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
मत्स्यो मच्छो झषो मीनोऽण्डज आम्भसिकस्तिमिः ॥ ८० ॥
genderपुंmasc.
पृथुरोमा षडक्षीणो यादो वैसारिणो झषः ।विसारी शफरी मीनः पाठीनोऽनिमिषस्तिमिः ॥ १७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
संघचारी झषो मस्त्यो मीनो वैसारिणोऽप्यसौ ।अण्डजः स्थिरजिह्वोऽपि विसारः स्वकुलक्षयः ॥ २४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कूलं तीरं तरो वप्रो जलसीमोपकण्ठभूः ।वैखानसः पृथुकचा मत्स्यो मीनो झषस्तिमिः ॥ २८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सुसरो मकरो ग्राहे जलचारो वनौकसः ।मीनो मसलकः पुच्छी चिरजीवी निलिम्पकः ।गलग्राही काभिमुखः प्रद्युम्नः कर्णसागरः ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पृथुरोमा संघचारी मत्स्यो मीनो झषोऽण्डजः ।वैसारिणो विसारी च शम्बरोऽनिमिषस्तिमिः ॥ १२२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
मत्स्यो मीनो मूको मत्सः शम्बरः शंवरस्तिमिः ।आत्माशी शकली शल्की विसारः स्वकुलक्षयः ॥ २४३९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 मू (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
वरिशी वलिशिश्चाषि वालिशं वडिशं तथा ।मत्स्यो वैसारिणो मीनः पाठीनश्च वदालकः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मत्स्यझषानिमिषाण्डजपृथुलोमविसारशकुलिमीनाः स्युः ।वैसारिणोऽथ शकलं शल्कमुलूपं च तत्त्वचि त्रितयम् ॥ ३३२ ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
पृथुरोमा झषो मत्स्यो मीनो वैसारिणस्तिमिः ।जलपिप्पिक आत्माशी शकुली स्वकुलक्षयः ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
खस्याभ्रके ब्रह्मणि च मीनमेषविषाणिनाम् ।मिथुनस्य कुलीरस्य सिंहकन्यातुलालिनाम् ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
meaningsराशि
मीनो ना द्वादशे राशौ द्वे तु मत्स्ये त्रि हिंसिते ।यष्टौ तु मीना स्त्री क्ली तु हिंसने मीढवाक् पुनः ॥ १००० ॥
अनुष्टुप्
संख्याभेदेऽपि शंखस्य मीनमेषविषाणिनाम् ।मिथुनस्य कुलीरस्य सिंहकन्यातुलालिनाम् ॥ १४ ॥
अनुष्टुप्
meaningsराशि
मीन as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश संकोचनाराचा लौहबाणा स्यु [र्नाराचो जलहस्तिनि?] । संकोचं कुङ्कुमं प्रोक्तं संकोचो मीनबन्धयोः ॥ Dharaṇikośa 5.2.7
- धरणिकोश अण्डजअङ्गजो मन्मथे पुत्रे अङ्गजं शोणितं विदुः । अण्डजाः कृकलासादिसर्पमीनखगादिकाः ॥ Dharaṇikośa 7.2.8
- धरणिकोश गडपीडे बाधानुकम्पे च गडो मीनान्तराययोः । गडुः पृष्ठगुडे कुब्जे षडः पेयान्तरं भिदा ॥ Dharaṇikośa 12.1.2
- धरणिकोश रोहितरोहितो हरिणमीनमेदयोः प्लीहशत्रुविटपी च रोहितः । रोहितं तु ऋजुशक्रकार्मुके कुङ्कमे सृजि च रोहितं स्मृतम् ॥ Dharaṇikośa 15.3.28
- धरणिकोश मत्स्यशल्यश्च शल्यके रागे शङ्कौ च मदनद्रुमे । मत्स्यो मीने विराटाख्ये देशेऽपि च जनान्तरे ॥ Dharaṇikośa 25.2.5
- कोषकल्पतरु संकोचक्रकचो ग्रन्थिलवृक्षे करपत्रे स्यात्तु संकोचम् । काश्मीरे नरि मीने । बन्धेऽथो लोहबाणे स्यात् ॥ ११ ॥ Koṣakalpataru 6.5.11
- कोषकल्पतरु अण्डजअण्डजाः सरटमीनभुजंग- पक्षिणो मृगमदे तु भवेत्स्त्री । तैलयन्त्रकरवालकफेन- खड्गधेनुफलकेषु परञ्जम् ॥ ४० ॥ Koṣakalpataru 6.7.40
- कोषकल्पतरु अम्रीणदर्दराम्रे खञ्जरीटे मीना[285a]म्रीणो नृलिङ्गकः । शिवे देवमणिर्वाजिकण्ठावर्ते च कौस्तुभे ॥ ६० ॥ Koṣakalpataru 6.15.60
- कोषकल्पतरु मत्स्यस्यात्तैजसद्रव्यविशेषके च मत्स्यो विराटे नरि राशिभेदे । मीने तथा यादवमुख्यके च तिष्यस्तु पुष्ये कलिनामकश्च ॥ ४५ ॥ Koṣakalpataru 6.26.45
- कोषकल्पतरु शिलीन्ध्रशिलीन्ध्रमुक्तं कदलीप्रसूने छत्राकसंज्ञे त्रिपुटाभिधायाम् । मीने द्रु[59b]मे नाथ मृदि स्त्रियां स्या- द्गण्डूपदीनाम्नि खगीविशेषे ॥ ७५ ॥ Koṣakalpataru 6.27.75
- नानार्थार्णवसंक्षेप मत्स्यमत्स्यस्तु मीने द्वे नीवृद्भेदे तु नरि भूमनि । तद्राजे तु पुमान् मीनराशौ चाथो मघं धने ॥ ९३६ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.936
- परमानन्दीयनाममाला काश्यपकुटपस्तु मुनौ माने निष्कुटे काश्यपो मुनौ । मीनेऽथ काश्यपी नद्यां कबरं लवणाम्लयोः ॥ १३३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.133
- परमानन्दीयनाममाला चपलचपलो मूर्धजे मीने चपलं शीघ्रलोलयोः । पारदे चपला लक्ष्म्यां पिप्पलीविद्युतोरथ ॥ १८२ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.11.182
- शब्दरत्नावली रोहितरसितं क्लीबलिङ्गं स्याद् रुते जलदगर्जिते । त्रिषु स्वर्णादिखचिते रसयुक्ते च कुत्रचित् ॥ रेवती तारकामातृभिदोश्च रामयोषिति । रैवतः स्यात्सुवर्णालुवृक्षे शैलान्तरे शिवे ॥ रोहितो मीनमृगभिद् रोहितकद्रुमेषु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.128
- शब्दरत्नावली मत्स्यअथ भाग्यं क्लीबलिङ्गं स्याच्छुभाशुभकर्मणोः । मयो दैत्ये च करभे शिल्पिन्यश्वतरेऽपि च ॥ मध्यमस्त्री विलग्ने स्यान्न्याय्येऽन्तरेऽधमे त्रिषु । मत्स्याः पुंभूम्नि देशे तु मीने नारायणे पुमान् ॥ मन्युर्ना दैन्यशोकेष्टिक्रोधेष्वहङ्कृतौ क्वचित् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.22
- शब्दरत्नावली चपलचपलः पारदे मीने चौरे च चञ्चलाश्मनोः । चपला कुलटालक्ष्मीपिप्पलीचञ्चलासु च ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.61
- शब्दरत्नावली झषकर्षो मानविशेषे स्यात्कर्षणे च पुमानयम् । कर्षूः पुंसि करीषाग्नौ स्त्रियां कुल्येष्टखातयोः ॥ काक्षी सौराष्ट्रमृद्भदे स्त्रियान्तु वरिकोषधौ । घोषमाभीरपल्ल्याञ्च ध्वनिगोपालघोषके ॥ चोक्षो दक्षे मनोज्ञे च तीक्ष्णे च शुचिगीतयोः । झषा नागवलायां स्त्री तापमीनवनेषु ना ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.6
- शब्दरत्नावली अनिमेषअनिमेषः सुरे मीने कामिनीबन्धमित्यपि । अनुतर्षः सुरापानपात्रे तृष्णाभिलाषयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.28
- शब्दरत्नाकर झषझषो मीने च मकरे झम्पाश्वादिगतौ गते । प्रमाणगर्वयोष्टङ्को मृगे पाषाणदारणे ॥ १९२७ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1927
- तन्त्राभिधान धद-कारः सत्यसंज्ञः स्यादद्रिश्च परमेश्वरि! । ध-कारश्च महेशानि! मीनः सानुग एव च ॥ २१ ॥ Tantrābhidhāna 1.21
- तन्त्राभिधान यत्व(वे)गात्मा मलयो माता हंसिनी भृङ्गनायकः । चेतना शोषको मीनो धनिष्ठाऽनङ्गवेदिनी ॥ १४२ ॥ Tantrābhidhāna 2.43.142
- तन्त्राभिधान धवामाङ्गुल्यादिको मीनो जनार्दन-शिरः-कराः । धर्मेशो धरणीशश्च स्थाणुः प्रीतिश्च धा-र्णकः ॥ ३६ ॥ Tantrābhidhāna 6.36
- त्रिकाण्डशेष अण्डजपद्मधन्वन्तरी चाऽब्जावण्डजः खगमीनयोः । निचुलेऽप्यम्बुजोऽजस्तु ब्रह्मविष्णुस्मरेष्वपि ॥ ८१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.81
- त्रिकाण्डशेष रोहितरिक्तं वनेऽपि रीतिस्तु लोहकिट्टारकूटयोः । रोहितमुजुक्रास्त्रे रक्ते ना मृगमीनयोः ॥ १८० ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.180
- त्रिकाण्डशेष राजीवमाधवौ हरिवैशाखौ राजीवो मृगमीनयोः । रौरवो घोरनरकौ लवश्छेदनलेशयोः ॥ ४२१ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.421
- उत्पलिनी शृङ्गीशृङ्गं विषाणमाख्यातं शैलाग्रे जलयन्त्रके । मीनौषधिसुवर्णानां भेदे शृङ्गी प्रयुज्यते ॥ ५० ॥ Utpalinī 50