सान्त्वन
sāntvanaक्ली · neut.In 11 kośas: 10 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 5 as a meaning of another word.
सामदानभेददण्डा उपायाः साम सान्त्वनम् ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 न (wrong syllable)
genderक्लीneut.
व्यलीकमपराधः स्यादागो मन्तुश्च विप्रियम् ।प्रणतिः स्यादनुनयः प्रणिपातश्च सान्त्वनम् ॥ ७४९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
प्रणिपातस्त्वनुनयः प्रणतिः सान्त्वनं पुनः ।अपि ग्लानिस्तु क्लमथुरनुतापो विसूरणम् ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
दिशोदण्डस्तु दिग्दण्डो दम्यो दण्ड्यश्च भेद्यवत् ।द्विपाद्यश्च त्रिपाद्यश्च दण्डो द्वित्रिगुणो हि यः ।साम सान्त्वं सान्त्वनं च ढौकन-प्राभृते समे ॥ ६२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
सान्त्वनं साम भेदस्तूपजापो दण्डनं दमः ।प्राभृतं ढौकनं तुल्ये उत्कोचो लञ्चया सह ॥ ३५७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
संदेशो वाचिकं वाच्यं लेखः पत्रं च पत्रिका ।प्रसादनमनुनयः सान्त्वनं चटु चाटु च ॥ १०१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 न (wrong syllable)
genderक्लीneut.
प्रियभाषादयो यत्र प्रोक्तं तत् साम सान्त्वनम् ।उपजापस्तु भेदः स्याद् दण्डस्तु साहसं दमः ॥ १२०२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्तु (wrong syllable)
genderक्लीneut.
उपजापस्तु भेदः स्यात् समाने सामसान्त्वने ।तन्त्रं स्वराष्ट्रचिन्ता स्यादावापः परिचिन्तनम् ॥ १२७६ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
इन्द्रजालं तु कुहकमुपेक्षा त्ववधीरणम् ।उपजापस्तु भेदः स्यात् साम सांत्वं च सांत्वनम् ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.doubtful
प्रणीतिः स्यादनुनयः प्रश्रयः सांत्वनं तथा ।सपत्राकृतिनिष्पत्राकृती त्वत्यन्तपीडने ॥ ३८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.doubtful
समवाये च सपति स्यात्सामयति सान्त्वने ।चपति स्यात्सान्त्वयते सान्त्वयत्यपि कीर्तितम् ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त्सा (wrong syllable)
सान्त्वन as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु अनुनयतिआभिमुख्यानये त्वाङोऽपान्निरासापवाहयोः । अपह्नवे च विश्लेषे सोऽनुतः सान्त्वने मतः ॥ ३७ ॥ Koṣakalpataru 3.5.37
- कोषकल्पतरु अनुकूल्कूलिः प्रतेः प्रतीपत्वेऽथानुतः सान्त्वने मतः । स्यात्कामदाने श्रेष्ठे प्रा[212a]दपात्तु व्यवधौ वृतिः ॥ ३७ ॥ Koṣakalpataru 3.5.37
- नानार्थार्णवसंक्षेप सान्त्वइत्युक्तमथ सान्त्वं क्ली सान्त्वने भेद्यवत् पुनः । मन्वते मधुरे वाक्ये सार्थस्त्वर्थवति त्रिषु ॥ १४९४ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1494
- तन्त्राभिधान ललः श्लेषे चाशये चैव प्रलये साधनेऽपि लः । मानसे वरुणे चैव ल-कारः सान्त्वनेऽपि च ॥ ३१ ॥ Tantrābhidhāna 3.31
- वैजयन्ती सान्त्वयज्ञभेदे सदादाने सत्रमाच्छादने वने । सर्पिर्घृते च तोये च सान्त्वे दाक्षिण्यसान्त्वने ॥ ३५ ॥ Vaijayantī 6.3.35