क्षर

kṣaraक्ली · neut.

In 6 kośas: 3 synonym verses, 7 as a nānārtha head word.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव नभःस्थदेवप्रकाण्डः Kalpadrukośa 2.3.150 · p. 396

अन्नं क्लीबे क्षरः कोशो भेको देवो घनोऽपि च ।धाराधरो धूमयोनिस्तडित्वानपि वारिदः ॥ १५० ॥

अनुष्टुप्

अन्नक्ली क्षरपुं कोशपुं भेकपुं देवपुं घनपुं धाराधरपुं धूमयोनिपुं तडित्वत्पुं वारिदपुं

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वारिवर्गः Koṣakalpataru 1.7.3 · p. 99

वार्जीवनं जीवनीयं दगर्णे(?) सर्वतोमुखम् ।गवं(?)सरः कर्बुरं च पवित्रं पूतमङ्कुरः ।कम्बलं तामरं कृत्स्नं क्षणदं स्यन्दनं मधु ।क्षरं कंत्वलिगं * * न स्त्री कोडं(?)रसं विषम् ॥ ३ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

वार्क्ली जीवनक्ली जीवनीयक्ली सर्वतोमुखक्ली सरस्क्ली कर्बुरक्ली पवित्रक्ली पूतक्ली अङ्कुरपुं कम्बलक्ली तामरक्ली कृत्स्नक्ली क्षणदक्ली स्यन्दनक्ली मधुक्ली क्षरक्ली रसक्ली विषक्ली

genderक्लीneut.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश भूमिवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 2.2.41 · p. 39

इरा कमन्धं नारोदं जडपीथ-घृत-क्षरम् ।ऋतमूर्जं काण्ड-सरं कोमलं सोम इत्यपि ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 का (wrong syllable)

इरास्त्री कमन्धक्ली नारोदक्ली जडपीथक्ली घृतक्ली क्षरक्ली ऋतक्ली ऊर्जक्ली काण्डक्ली सरक्ली कोमलक्ली सोमपुं

genderक्लीneut.

धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास रपादः Dharaṇikośa 26.1.6 · p. 162

दारु काष्ठे देवदारौ कारुः शिल्पिनि कारके ।क्षरं जलं क्षरो मेघो द्वारं तु द्वारि चागतौ ॥

अनुष्टुप्

meaningsजल मेघ

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धातुवर्गः Koṣakalpataru 3.5.82 · p. 53

हदते गुवतीति स्यात्पुरीषोत्सर्गवाचकम् ।क्षरति क्षोभते क्षुभ्नात्यपि क्षुभ्यति सूदति ।श्च्योतति स्यात्सूदयति स्खलति स्फुलतीति च ॥ ८२ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

meaningsक्षरति क्षोभते क्षुभ्नाति क्षुभ्यति सूदति श्च्योतति सूदयति स्खलति स्फुलति

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ धातुवर्गः Koṣakalpataru 3.5.83 · p. 53

स्फुरति स्यात्संचलति घंस्यते ? च्योतति क्षरे ।मैथुने मैथुनाक्रोशे चाङः क्षरतिरीरितः ॥ ८३ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 त्सं (wrong syllable)

meaningsस्फुरति संचलति घंस्यते च्योतति

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ रान्ताः Koṣakalpataru 6.27.4 · p. 303

कार्पासके स्यादपि कूलके चस्त्रियां तु गर्भाशयभूमिवाची ।मेदस्यथाम्भोमुचि च क्षरः स्या-न्नीरेऽन्तिमेऽथ त्रिषु रन्ध्रभीत्योः ॥ ४ ॥

उपजातिः

meaningsनीर रन्ध्र भीति

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.151 · p. 56

कच्छं क्लीबेऽनूपदेश इति त्वमरदत्तवाक् ।क्षरो धाराधरे पुंसि सलिले तु नपुंसकम् ॥ १५१ ॥

अनुष्टुप्

meaningsधाराधर सलिल

नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.152 · p. 56

ऋतौ प्रावृट्समाख्ये स्त्री क्षरी क्षरितरि त्रिषु ।क्षतं व्रणे क्ली क्षणने लग्नात् षष्ठे च राशिके ॥ १५२ ॥

अनुष्टुप्

meaningsप्रावृट्

परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास क्षकारादयः Paramānandīyanāmamālā 5.29.381 · p. 210

मोक्षे च मङ्गले क्षारो रसे काचे गुडादिके ।क्षुद्रा वेश्या नटी व्यङ्गी क्षरो मेघे क्षरं जले ॥ ३८१ ॥

अनुष्टुप्

meaningsमेघ जल