सोम
somaपुं · masc.In 21 kośas: 31 synonym verses, 11 as a nānārtha head word, 10 as a meaning of another word.
चन्द्रमाः कुमुदबान्धवो दशश्वेतवाज्यमृतसूस्तिथिप्रणीः ।कौमुदीकुमुदिनीभदक्षजारोहिणीद्विजनिशौषधीपतिः ॥ १०४ ॥जैवातृकोऽब्जश्च कलाशशैणच्छायाभृदिन्दुर्विधुरत्रिदृग्जः ।राजा निशो रत्नकरौ च चन्द्रः सोमोऽमृतश्वेतहिमद्युतिर्ग्लौः ॥ १०५ ॥
रथोद्धता
चन्द्रमस्पुंकुमुदबान्धवपुंदशश्वेतवाजिन्पुंअमृतसूपुंतिथिप्रणीपुंकौमुदीपतिपुंकुमुदिनीपतिपुंभपतिपुंदक्षजापतिपुंरोहिणीपतिपुंद्विजपतिपुंनिशापतिपुंओषधीपतिपुंजैवातृकपुंअब्जपुंकलाभृत्पुंशशभृत्पुंएणभृत्पुंछायाभृत्पुंइन्दुपुंविधुपुंअत्रिदृग्जपुंराजन्पुंनिशाकरपुंरत्नकरपुंचन्द्रपुंसोमपुंअमृतद्युतिपुंश्वेतद्युतिपुंहिमद्युतिपुंग्लौपुं
genderपुंmasc.
नारायणे तीर्थपादः पुण्यश्लोको वलिंदमः ।उरुक्रमोरुगायौ च तमोघ्नः श्रवणोऽपि च ॥ ६३ ॥उदारथिर्लतापर्णः समुद्रः पांसुजालिकः ।चतुर्व्यूहो नवव्यूहो नवशक्तिः प्रगण्डजित् ॥ ६४ ॥द्वादशमूलः शतको दशावतार एकदृक् ।हिरण्यकेशः सोमोऽहिस्त्रिधामा त्रिककुन्त्रिपात् ॥ ६५ ॥मानंजरः पराविद्धः पृश्निगर्भोऽपराजितः ।हिरण्यनाभः श्रीगर्भो वृषोत्साहः सहस्रजित् ॥ ६६ ॥उर्ध्वकर्मा यज्ञधरो धर्मनेमिरसंयुतः ।पुरुषो योगनिद्रालुः खण्डास्यः शलकाजितौ ॥ ६७ ॥कालकुण्ठो वरारोहः श्रीकरो वायुवाहनः ।वर्धमानश्चतुर्दंष्ट्रो नृसिंहवपुरव्ययः ॥ ६८ ॥कपिलो भद्रकपिलः सुषेणः समितिंजयः ।क्रतुधामा वासुभद्रो बहुरूपो महाक्रमः ॥ ६९ ॥विधाताधार एकाङ्गो वृषाक्षः सुवृषोऽक्षजः ।रन्तिदेवः सिन्धुवृषो जितमन्युर्वृकोदरः ॥ ७० ॥बहुशृङ्गो रत्नबाहुः पुष्पहासो महातपाः ।लोकनाभः सूक्ष्मनाभो धर्मनाभः पराक्रमः ॥ ७१ ॥पद्महासो महाहंसः पद्मगर्भः सुरोत्तमः ।शतवीरो महामायो ब्रह्मनाभः सरीसृपः ॥ ७२ ॥वृन्दाङ्कोऽधोमुखो धन्वी सुधन्वा विश्वभुक्स्थिरः ।शतानन्दश्चरुश्चापि यवनारिप्रमर्दनः ॥ ७३ ॥यज्ञनेमिर्लोहिताक्ष एकपाद्द्विपदः कपिः ।एकशृङ्गो यमकील आसन्दः शिवकीर्तनः ॥ ७४ ॥शद्रुर्वंशः श्रीवराहः सदायोगी सुयामुनः ।
metre not recognisednearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 य (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 सि (wrong syllable)nearly अनुष्टुप्: pāda 3, syllable 6 म (wrong syllable)
तीर्थपादपुंपुण्यश्लोकपुंवलिंदमपुंउरुक्रमपुंउरुगायपुंतमोघ्नपुंश्रवणपुंउदारथिपुंलतापर्णपुंसमुद्रपुंपांसुजालिकपुंचतुर्व्यूहपुंनवव्यूहपुंनवशक्तिपुंप्रगण्डजित्पुंद्वादशमूलपुंशतकपुंदशावतारपुंएकदृश्पुंहिरण्यकेशपुंसोमपुंअहिपुंत्रिधामन्पुंत्रिककुद्पुंत्रिपाद्पुंमानंजरपुंपराविद्धपुंपृश्निगर्भपुंअपराजितपुंहिरण्यनाभपुंश्रीगर्भपुंवृषोत्साहपुंसहस्रजित्पुंऊर्ध्वकर्मन्पुंयज्ञधरपुंधर्मनेमिपुंअसंयुतपुंपुरुषपुंयोगनिद्रालुपुंखण्डास्यपुंशलकपुंअजितपुंकालकुण्ठपुंवरारोहपुंश्रीकरपुंवायुवाहनपुंवर्धमानपुंचतुर्दंष्ट्रपुंनृसिंहवपुस्पुंअव्ययपुंकपिलपुंभद्रकपिलपुंसुषेणपुंसमितिंजयपुंक्रतुधामन्पुंवासुभद्रपुंबहुरूपपुंमहाक्रमपुंविधातृपुंआधारपुंएकाङ्गपुंवृषाक्षपुंसुवृषपुंअक्षजपुंरन्तिदेवपुंसिन्धुवृषपुंजितमन्युपुंवृकोदरपुंबहुशृङ्गपुंरत्नबाहुपुंपुष्पहासपुंमहातपस्पुंलोकनाभपुंसूक्ष्मनाभपुंधर्मनाभपुंपराक्रमपुंपद्महासपुंमहाहंसपुंपद्मगर्भपुंसुरोत्तमपुंशतवीरपुंमहामायपुंब्रह्मनाभपुंसरीसृपपुंवृन्दाङ्कपुंअधोमुखपुंधन्विन्पुंसुधन्वन्पुंविश्वभुज्पुंस्थिरपुंशतानन्दपुंचरुपुंयवनारिप्रमर्दनपुंयज्ञनेमिपुंलोहिताक्षपुंएकपाद्पुंद्विपदपुंकपिपुंएकशृङ्गपुंयमकीलपुंआसन्दपुंशिवकीर्तनपुंशद्रुपुंवंशपुंश्रीवराहपुंसदायोगिन्पुंसुयामुनपुं
genderपुंmasc.
हिमांशुश्चन्द्रमाश्चन्द्र इन्दुः कुमुदबान्धवः ॥ १३ ॥विधुः सुधांशुः शुभ्रांशुरोषधीशो निशापतिः ।अब्जो जैवातृकः सोमो ग्लौर्मृगाङ्कः कलानिधिः ॥ १४ ॥द्विजराजः शशधरो नक्षत्रेशः क्षपाकरः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
इन्दुश्चन्द्रश्चन्द्रमा ओषधीशः,सोमो राजा रोहिणीवल्लभोऽब्जः ।ऋक्षेशः स्यादत्रिनेत्रप्रसूतः,प्रालेयांशुः श्वेतरोचिः शशाङ्कः ॥ ४२ ॥
शालिनी
genderपुंmasc.
रंहस्तरः स्यात्प्रसभो जवो वेगः स्यदो रयः ।कुबेरो यक्षराड्यक्षः सोमोऽप्यैलबिलस्तथा ॥ ३० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
इंदुर्निशीथिनीनाथ क्षपेशो शर्वरीपतिः ।शशाङ्कः शीतरश्मीश्च सोमो स्त्रिनयनो मतः ॥ ६० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरः प्रभासः सोमश्च प्रत्यूषश्च वृकोष्टकः ।भुवनो भावनो दक्षः सुजन्यः सुजनः क्रतुः ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चित्राङ्गदश्चित्ररथश्चित्रसेनोऽङ्गिराः कलिः ।ऊर्णायुरग्रजः सोम उग्रसेनो हहा हुहुः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वक्रनेत्रो रत्नगर्भो वसुश्चापि बको द्रुमः ।एककुण्डलपर्यायः सोमः पद्मार्थलाञ्छनः ॥ ७३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चन्द्रमाश्चन्दिरः सोमः क्लेदुः पैद्वश्च पक्षजः ।सृप्रः पर्वविपद्गौरः परिज्ञश्च विरोचनः ॥ १६७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सोमो दत्तश्च दुर्वासा आत्रेयाश्च ततः परः ।बृहस्पत्यभ्युचथ्याद्या अङ्गिरस्तनया अथ ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
चन्द्रश्चन्दश्चन्दिरश्चद्रमाः सइन्दुः सिन्धूत्थः सुधांशुः सुधासूः ।तारापीडस्तारकेशो द्विजेशः ।राजा सोमः पक्षजन्मा परिज्मा ॥ ५६ ॥
शालिनी
genderपुंmasc.
क्लेदा स्नेहात्रेयकोऽत्र्यक्षिजो ग्लौःतुङ्गीशः सोमैणलक्ष्मा शशाङ्कः ।श्वेताश्वोऽब्जः पर्वकृच्छर्वरीकृत् ।विक्रस्रश्च कौमुदीशो विकुस्रः ॥ ५७ ॥
शालिनीmetre not read in every linenearly शालिनी: pāda 2, syllable 4 श्च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
देवकीनन्दनः सोमसिन्धुश्रीवत्समाधवाः ।पद्मनाभः पद्मशयो वनमाली पुनर्वसुः ॥ ४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 प (wrong syllable)
genderपुंmasc.
जर्णो जैवातृकः सोमः श्वेतवाजी हिमद्युतिः ।विधुरिन्दुः सुधासूश्च चन्द्रमा रोहिणीपतिः ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नाकोऽम्बरं विष्णुतीर्थं निर्मोकः कञ्चुकोऽपि च ।कर्बुरं नभसः सोमं व्योमनं पिच्छमस्त्रियाम् ॥ ९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
तिमिरारिर्दिनकरो यमुनाजनकोऽरुणः ।चन्द्रः सोमो मृगाङ्को ग्लौर्हिमांशुश्चन्द्रमाः शशी ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
निशौषधी-कौमुदी-भ[-दक्षजा-रोहिणी-पतिः ।श्वेतवाजी तथा सोमः श्वेताऽमृत-हिम-द्युतिः ॥ ८९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्रीगर्भः श्रीधरः सोमः श्रीवत्सः श्रीकरस्तथा ।श्रीवराहो वृषोत्साहः श्रीवत्साङ्कः सरीसृपः ॥ २८० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हरिः सौरिः हृषीकेशः शौरिः सोमः स्वभूः स्थिरः ।पुनर्वसुः शतावर्तः शद्रुर्वंशः सुयामुनः ॥ २८६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
च्छायामृगधरः सोमो ग्रहनेमिस्तिथिप्रणीः ॥
genderपुंmasc.
इरा कमन्धं नारोदं जडपीथ-घृत-क्षरम् ।ऋतमूर्जं काण्ड-सरं कोमलं सोम इत्यपि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 का (wrong syllable)
genderपुंmasc.
चन्द्र-चन्द्रौ चन्द्रमसाऽमा विकुस्र-विकस्रकौ ।विकस्रः सोम-सोमानौ यज्ञपेयरसेऽपि च ॥ १३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 च (wrong syllable)
genderपुंmasc.
रम्यं रमणीयं सौम्यं सोमं बन्धुर-बन्धुरे ।नम्रेऽपि कमनीयं स्यात् काम्यं कम्रं मनोरमम् ॥ ४५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 णी (wrong syllable)
genderविadj.
कालः कामः सखा सत्यो विश्वेदेवा अमी दश ।प्राभास आपः प्रत्यूषो धरः सोमो ध्रुवोऽनिलः ॥ ७८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अब्जश्चन्द्रो विधुरमृतगुश्चन्द्रमा ओषधीश-स्तारानाथः सरसिजरिपुः शर्वरीशः शशाङ्कः ।ग्लौरेणाङ्कः शिशिरकिरणो रोहिणीबन्धुरिन्दुःसोमो राजा तुहिनकिरणः श्वेतभानुर्द्विजेन्द्रः ॥ १७६ ॥
मन्दाक्रान्ता
genderपुंmasc.
तस्य दूतस्तु चण्डः स्यात् सुखावरुणपट्टणे ।वायुर्मर्को विधूतः स्यात् सोमज्येष्ठौ धनाधिपे ॥ ३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सिता कर्पूरके सोमः कस्तूर्यां मार्ग इत्यपि ।शताङ्गे तु त्रिका प्रोक्ता जग्धः स्वल्पान्नवाचके ॥ ११ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
महासेनो द्विजिह्वाख्यो हयो भद्रश्च कण्टकः ।द्विबिन्दुकोऽमरेशश्च सोमश्चैव हरिस्तथा ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कालिंगोऽल्पेऽत्र चेल्लाणचेन्नालौ क्रोष्टुकर्कटिः ।कालिंग्या छत्रकः सोमः कर्कारुर्घनवासकः ॥ १६९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पशुबन्धास्तु पशवः सोमाः सौम्याश्च सोमिनः ।सवनैस्त्रिभिरेकाहास्तैरावृत्तैरहर्गणाः ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कर्पूरे सलिले तथा स्मरहरे स्याद्यज्ञनेत्र्योषधा-विष्मः कामवसन्तयोर्नरि मतो युध्मः शरे योद्धरि ।युद्धे धन्वनि चाथ भीम उदितः शम्भौ बकद्वेषिणिस्यादम्लेऽपि च वेतसे त्रिषु पुनर्घोरेऽथ भामो रवौ ॥ ६५ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
doubtful
वीर्येऽमृतरसे त्वाह कात्यः सत्येऽथ तद्वति ।त्रिषूमया च सहिते --- सहितेऽपि च ॥ १५६३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
doubtful
दिव्यौषध्यां कपौ विष्णौ शक्रसूर्यशिवेषु च ।सिद्धिर्मोक्षे च योगस्य निष्पत्तावपि कथ्यते ॥ ३६७ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
सोम as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश चन्द्रचन्द्रो हेम्नि च कर्पूरे चन्द्रः सोमे तथा विधौ । गुन्द्रः शरे तु गुन्द्रा तु प्रियङ्गौ मुस्तकेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 26.2.13
- नानार्थार्णवसंक्षेप पवित्रपावके पवने सोमे घृणौ यवविवस्वतोः । त्रि तु पूते क्ली तु ताम्रे गोमये सलिले कुशे ॥ १०५२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1052
- नानार्थार्णवसंक्षेप निचुम्पुणसोमे समुद्रेऽवभृथे निचुम्पुण इति ध्वनिः । निषङ्गधिस्तु विज्ञेयो रुद्रेऽपि च धनुर्धरे ॥ ६९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.69
- नानार्थार्णवसंक्षेप संस्तुवानसम्प्रयोगस्तु सुरतेऽप्यन्वयेऽप्यभिधीयते । संस्तुवानस्तु सोमे स्यान्महर्षौ चापि होतरि ॥ १२० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.120
- तन्त्राभिधान अंपरं शशी प्रमाणीशः सोमो बिन्दुः कलानिधिः । अक्रूरश्चेतना नादः पूर्णा दुःखहरः शिवः ॥ ५० ॥ Tantrābhidhāna 2.16.50
- तन्त्राभिधान अःद्विबिन्दू रसना सोमोऽनिरुद्धो दुःखसूचकः । द्विजिह्वः कुण्डलं वक्त्रं सर्गः शक्तिर्निशाकरः ॥ ५४ ॥ Tantrābhidhāna 2.17.54
- तन्त्राभिधान यमेषः सोमः पङ्क्तिनामा पापहा प्राणसंज्ञकः ॥ १४३ ॥ Tantrābhidhāna 2.43.143
- तन्त्राभिधान ससुरूपश्च गुणेशो गौः कलकण्ठो वृकोदरः । प्राणाद्यस्त्रिपुरादेवी लक्ष्मीः सोमो हिरण्यभूः ॥ १६१ ॥ Tantrābhidhāna 2.49.161
- तन्त्राभिधान ञवामाङ्गुल्यग्रगः सोमो नन्दी विद्विड्निरञ्जनः । सुधर्मो ह्यनुनासश्च ज्ञप्तिगो ञा-र्णकः स्मृतः ॥ २७ ॥ Tantrābhidhāna 6.27
- वैजयन्ती अररअंगजो ना सुतेऽनंगे क्ली रोगे रुधिरेऽपि च । न ना कवाटे क्ली लोहे सोमे स्यादररः पुमान् ॥ १० ॥ Vaijayantī 7.5.10