गम
gamaपुं · masc.In 9 kośas: 7 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 7 as a meaning of another word.
यात्रा व्रज्याभिनिर्वाणं प्रस्थानं गमनं गमः ॥ ९५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यात्रा व्रज्याभिनिर्याणं प्रयाणं गमनं गमः ।प्रस्थानं च प्रसरणं ननासारः प्रचक्रकम् ॥ ३२८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
तत्र लोहाभिसारः स्यादथ स्याद्गमनं गमः ।प्रस्थानमभिनिर्याणं प्रयाणं प्रस्थितिः स्त्रियाम् ॥ ४० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रतियत्नो गुणाधानं विकृतं वैकृतं त्रिषु ।उपस्कृतं भेद्यलिङ्गं प्रतियत्ने च वैकृते ॥विधा स्त्री भिद्भिदा भेदः प्रकारोऽथ परिक्रमः ।विहारोऽपि परीसर्प-परिसर्पगमास्त्रयः ॥ २९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यात्रायामभिगं व्रज्या प्रस्थानं गमनं गमः ।आसारश्च प्रसरणं सैन्यव्याप्तौ प्रकीर्तितौ ॥ ३७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
सेनयाभिगमः शत्रौ तद्भवेदभिषेणनम् ।प्रस्थानमभिनिर्याणं प्रयाणं गमनं गमः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यात्रा व्रज्या च गमनं प्रस्थानं च गतिर्गमः ।चक्रावर्तो भ्रमो भ्रांतिर्भ्रमिर्घूर्णिश्च घूर्णनम् ॥ १० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गमो द्यूतप्रभेदः स्यादपर्यालोकिते गमः ।कृमिः कीटश्च लाक्षा च कृमिश्च कृमिले खरे ॥
अनुष्टुप्
किं प्रश्ने क्षिपि निन्दने निगदितं तर्के प्रकारेऽपि च ।दण्डे स्याद्दमथे दमश्च दमयन्तीभ्रातरि स्यादथा-पर्यालोचितवर्त्मनीह च गमो द्यूतप्रभेदे गतौ ॥ ५५ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्
अस्त्रियान्तु शुभे वल्ये क्षेमा गौर्य्यामपि स्त्रियाम् ।क्षौमं स्याद्दुकूले चाट्टे पुनपुंसकयोरिह ॥क्षौमन्तु शणजेऽपि स्यादतसीजे नपुंसकम् ।खर्मश्च पौरुषेऽपि स्यात्कोषजांशुक इत्यपि ॥गमो नाक्षविवर्ते स्यादपर्यालोचिते पथि ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 कू (wrong syllable)
गम as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश गञ्जडुमहद्राज्ये विशाले च गञ्जडुं ? गमशोक्रयोः । पर्वतौ गिरिदेवर्षी संहतौ दृढसंगतौ ॥ Dharaṇikośa 15.1.15
- नानार्थार्णवसंक्षेप प्रजागमउक्तस्त्वमरदत्तेन चमूकट्यामिति ह्ययम् । प्रजागमस्तु विज्ञेयः प्रजाया आगमे गमे ॥ ७९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.79
- शब्दरत्नावली चरत्रिलिङ्गं दुर्जरेत्यर्थे महत्यलघुनीत्यपि । गोत्रं कुलास्ययोर्गोत्रः शैले कुगव्ययोः स्त्रियाम् ॥ सम्भावनीयबोधे च विपिनच्छत्रवर्त्मसु । गौरं श्वेतेऽरुणे पीते विशुद्धेऽप्यभिधेयवत् ॥ क्लीबं पद्मकेशरे स्याच्चन्द्रसर्षपयोः पुमान् । गौरीभवानीवसुधाप्रियङ्गुरोचनासु च ॥ असञ्जातरजः कन्या वरुणाणी नदीषु च । घोरो भीमे महेशे च घस्त्रो दिवसहिंस्रयोः ॥ चरश्चारे द्यूतभेदे भौमे च जङ्गमे गमे । चन्द्रः सुधांशुकाम्पिल्लकर्पूरे काञ्चने जले ॥ चक्रमस्त्रे व्रजे सैन्ये रथाङ्गे राष्ट्रदम्भयोः ॥ Śabdaratnāvalī 7.27.10
- शब्दरत्नाकर साधनसाधनं शेफसि गमे सेनाङ्गे सिद्ध्युपाययोः । निर्वृत्तौ मृतसंस्कारे दापनेऽनुगमे धने ॥ २१७९ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2179
- शब्दरत्नाकर दिश्तृडाशायां पिपासायां द्वास्तु द्वाराभ्युपाययोः । द्योदिवौ स्वर्गवियतोराशोपायगमेषु दिक् ॥ २२४३ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2243
- वैजयन्ती गतिकोटिस्त्वश्रौ प्रकर्षेऽग्रे दशोपायगमे गतिः । गुप्तिः क्षितिव्युदासेऽपि गुञ्जा भाण्डेऽपि वादने ॥ ११ ॥ Vaijayantī 6.2.11
- वैजयन्ती साधनसाधनं शेफसि धने सिद्ध्युपायनिवृत्तिषु । मारणे मृतसंस्कारे दापनेऽनुगमे गमे ॥ ३६ ॥ Vaijayantī 7.3.36