प्रकर्ष
prakarṣaपुं · masc.In 9 kośas: 2 synonym verses, 25 as a meaning of another word.
आदीनवास्रवौ क्लेशे तेमस्तेमौ समुन्दने ।उत्कर्षश्च प्रकर्षश्च स्यातामतिशयार्थकौ ॥ १७०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मुष्टिमान्द्यं निर्हरणं व्यवच्छेदस्तु मोक्षणम् ।कैराती गतिरूर्ध्वाथ प्रकर्षस्तु गतेर्लयः ॥ १९२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
प्रकर्ष as a meaning in nānārtha verses
- नामलिङ्गानुशासनम् अतिस्वस्त्याशीः क्षेमपुण्यादौ प्रकर्षे लङ्घनेऽप्यति ॥ २४२ ॥ Amarakośa 3.3.242
- नामलिङ्गानुशासनम् इतिइति हेतुप्रकरणप्रकर्षादिसमाप्तिषु ॥ २४६ ॥ Amarakośa 3.3.246
- हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) काष्ठाब्रध्नस्तण्डुगिरिशयोः स्थितिः स्थानव्यवस्थयोः । वीकाशः स्फुटरहसोः काष्ठा कालप्रकर्षयोः ॥ ८३७ ॥ Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 5.837
- धरणिकोश कोटिकोटिरश्रौ प्रकर्षे च संख्याचापाग्रयोरपि । खेटः कफे ग्रामभेदे कुत्सिते चर्मनन्दके ॥ Dharaṇikośa 10.2.5
- धरणिकोश अतिअतिशब्दः प्रशंसायां प्रकर्षे लङ्घनेऽप्यति । नितान्तासंप्रतिक्षेपवाक्येऽप्येष सुसम्मतः ॥ Dharaṇikośa 34.7.8
- धरणिकोश प्र[प्र] प्रकर्षे गताद्यर्थे स्वः स्वर्गपरलोकयोः । दुः कष्टे तु निषेधे [च] पुनरप्रथममेदयोः ॥ Dharaṇikośa 34.16.1
- कोषकल्पतरु बोभोतिबोभोति बोभवीति स्यात्प्रकर्षेऽस्तितमामिति । एवमेवान्यधातुभ्यो विकारप्रत्ययान्वदेत् ॥ ७ ॥ Koṣakalpataru 3.5.7
- कोषकल्पतरु अतिशीअनुतापेऽनुबन्धेऽनोर्द्वेषेऽधेस्तूपरिस्थितौ । सुप्तावाङस्त्व * धाराशययोरतितः पुनः ॥ २५ ॥ Koṣakalpataru 3.5.25
- कोषकल्पतरु अतिअहो बतामन्त्रणविस्मयेषु कष्टे दयायामपि चाभिमुख्ये । ततो यतः स्तो नियमे विभागेऽ- थातिः प्रशंसापचितिप्रकर्षे । अतिक्रमासंप्रतिवाचकः स्या- दारात्तु दूरान्तिकवाचकश्च ॥ ९४ ॥ Koṣakalpataru 5.1.94
- कोषकल्पतरु भृशम्कथं प्रकारोद्भवसंभ्रमार्थे संभावनानिश्चययोः किमु स्यात् । भृशं प्रकर्षे पुनर[245b]र्थके च नित्ये त्ववश्यं च विनिश्चयेऽपि ॥ ११ ॥ Koṣakalpataru 5.1.11
- कोषकल्पतरु प्रप्रश्नानुनीत्योरपि संभ्रमे तु क्रोधे विषादे स्मरणेऽप्यये स्यात् । मध्यान्तिकेऽर्थे समया प्र तु स्या- द्गते प्रकर्षेऽप्यथ दुश्च कष्टे ॥ १२ ॥ Koṣakalpataru 5.1.12
- कोषकल्पतरु निस्निषेधनिःशेषविनिश्चयेषु क्रान्तादिषु स्यादपि निः प्रकर्षे । पुनर्विशेषाप्रथमार्थकं स्या- त्स्वर्गेऽन्यलोके स्वरुदाहरन्ति ॥ १३ ॥ Koṣakalpataru 5.1.13
- कोषकल्पतरु अहआह क्षेपनियोगयोरथ मतावाहो उताहो उभौ पृच्छायां च विचारणेऽप्यथ परिक्लेशे प्रकर्षेऽह हा । हिंसोपक्रमकुत्सनेषु विबुधाः संकीर्तयन्त्यादह प्रोक्तं मंक्षु विचक्षणे अति[246b]शये तत्त्वे तथाति द्रुते ॥ २९ ॥ Koṣakalpataru 5.1.29
- कोषकल्पतरु कटकालक्रियाकारकपोलकेषु शवप्रकर्षद्विपगण्डकेषु । कटो भटः पामरवीरयोः स्याद् भटिस्तु भाटिः प्रगमे स्त्रियौ स्तः ॥ २ ॥ Koṣakalpataru 6.10.2
- कोषकल्पतरु कोटिकोटिः प्रकर्षे धनुरग्रके च कोणे च संख्याभिदि संप्रदिष्टा । त्रोटिस्तु चञ्च्वाम[271b]पि सोमवल्के पुमांस्तु मत्स्याण्डजभेदयोः स्यात् ॥ २२ ॥ Koṣakalpataru 6.10.22
- कोषकल्पतरु काष्ठाश्रेष्ठः कुबेरे स वरेऽन्यवत्स्यात् काष्ठा प्रकर्षे दिशि च स्थितौ च । कटंकटेर्यामपि कालमाने नपुंसके त्विन्धनवाचकं स्यात् ॥ ५८ ॥ Koṣakalpataru 6.11.58
- कोषकल्पतरु जिगीषाशुश्रूषा परिचर्याकथानयोः श्रोतुमिच्छायाम् । व्यवसाये तु जिगीषा विजयेच्छायां प्रकर्षेऽपि ॥ ६१ ॥ Koṣakalpataru 6.30.61
- नानार्थार्णवसंक्षेप कोटिचापाग्रे चाग्रमात्रेऽश्रौ प्रकर्षे शकले तथा । सङ्ख्याविशेषे लक्षाणां शते क्षोणी पुनर्भुवि ॥ २७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.1.27
- परमानन्दीयनाममाला कल्पकल्पः शास्त्रे विधौ पापे संवर्ते ब्रह्मणो दिने । प्रकर्षे दिशि काष्ठा च कालमानदिशोरपि ॥ १०३ ॥ Paramānandīyanāmamālā 5.7.103
- शब्दरत्नावली काष्ठाकण्ठो ध्वनौ सन्निधाने गले मदनभूरुहे । काष्ठा दारुहरिद्रायां कालमाने प्रकर्षके ॥ Śabdaratnāvalī 7.12.3
- शब्दरत्नावली अस्तुपक्षान्तरे नियोगे च प्रशंसायां विनिग्रहे । अस्तु प्रकर्षे पीडायां प्रशंसायाञ्च लङ्घने ॥ असम्प्रत्यभ्यनुज्ञानेऽधिक्षेपासूययोरपि । इति प्रकरणे हेतौ परकृत्यनुकर्षयोः ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.23
- शब्दरत्नावली अभीक्ष्णम्किमु सम्भावनायाञ्च विमर्षविदितार्थयोः । तात्मकोपे स्मृतौ विस्मयकुत्सयोः । प्राकाम्ये च विकल्पे च सम्भावनाप्रसिद्धयोः । शं कल्याणे सुखे शस्ते शास्त्रेऽपि च निगद्यते ॥ सं समार्थे प्रकृष्टार्थे सङ्गतेशोभयेऽपि च । हं कोपोक्त्यामनुनये सामित्वर्द्धार्थनिन्दयोः ॥ हुं दूरीकरणे स्मृत्यामसूयाप्रश्नयोरपि । हूं प्रश्ने च वितर्के च त्वसकृत्क्राधतर्जने ॥ एवमङ्गीकृते वार्थप्रकारेष्वषधारणे । अलं निष्कारणे शक्तौ भूषणे च निरर्थके ॥ अङ्गीकारे च पर्याप्तौ प्रश्ने परकृतावपि । कथं प्रश्ने प्रकारार्थे सम्भ्रमे हर्षगर्हयोः ॥ कामं प्रकामेऽनुगतौ क्रोधानुगमयोरपि । नूनं तर्के स्मृतौ वाक्यपूरणे निश्चितेऽपि च ॥ परं नियोगे क्षेपे च प्राध्वं नम्रानुकूलयोः । सत्यं प्रश्नेऽभ्युपगमेऽवश्यन्तु नित्ययत्नयोः ॥ अभीक्ष्णं वारवारार्थे शीघ्रप्रकर्षयोरपि । इदानीं सम्प्रतीत्यर्थवाक्यभूषणयोरपि ॥ तद्दिनं दिनमध्येतु प्रतिवासर इत्यपि । साम्प्रतञ्चापि योग्यार्थे सम्प्रतीत्यर्थ इत्यपि ॥ भृशं प्रकर्षे चार्थे च मुहुरर्थे च शोभने । Śabdaratnāvalī 8.1.50
- शब्दरत्नावली प्रप्र प्रकर्षे गताद्यर्थे अरे सम्बोधने क्रुधि ॥ उर्य्युरी चोररी च स्याद्विस्तारेऽङ्गीकृतावपि । दुर्निषेधे च दुःखे च निर्निषेधे च निश्चये ॥ परि स्यात्सर्वतीभावभागवर्जनदूषणे । व्याप्ति वीप्सालक्षणेत्थम्भूतदोषप्रकाशने ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.52
- शब्दरत्नाकर कोटिशिक्षायां निष्कृतौ चेष्टाचिकित्सोपाययुक्तिषु । आरम्भे कोटिरश्र्यग्रप्रकर्षावधिसीमसु ॥ १९०५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1905
- वैजयन्ती कोटिकोटिस्त्वश्रौ प्रकर्षेऽग्रे दशोपायगमे गतिः । गुप्तिः क्षितिव्युदासेऽपि गुञ्जा भाण्डेऽपि वादने ॥ ११ ॥ Vaijayantī 6.2.11