प्रतिनिधि

pratinidhiपुं · masc.

In 10 kośas: 9 synonym verses, 6 as a meaning of another word.

नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह शूद्रवर्गः Amarakośa 2.10.37

प्रतिकृतिरर्चा पुंसि प्रतिनिधिरुपमोपमानं स्यात् ।वाच्यलिङ्गाः समस्तुल्यः सदृक्षः सदृशः सदृक् ॥ ३६ ॥साधारणः समानश्च स्युरुत्तरपदे त्वमी ।निभसङ्काशनीकाशप्रतीकाशोपमादयः ॥ ३७ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every line

प्रतिकृतिस्त्री अर्चास्त्री प्रतिनिधिपुं उपमास्त्री उपमानक्ली समवि तुल्यवि सदृक्षवि सदृशवि सदृश्वि साधारणवि समानवि निभवि सङ्काशवि नीकाशवि प्रतीकाशवि उपमवि

genderपुंmasc.

हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध स्वर्गकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 1.130 · p. 16

प्रतिबिम्बं प्रतिरूपं प्रतिमानं प्रतिकृतिं प्रतिच्छन्दम् ।प्रतिकायं च प्रतिनिधिमाहुः प्रतियातनां प्रतिच्छायाम् ॥ १३० ॥

गीतिः

प्रतिबिम्बक्ली प्रतिरूपक्ली प्रतिमानक्ली प्रतिकृतिस्त्री प्रतिच्छन्दक्ली प्रतिकायपुं प्रतिनिधिपुं प्रतियातनास्त्री प्रतिच्छायास्त्री

genderपुंmasc.

कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव शूद्रादिप्रकाण्डः Kalpadrukośa 1.8.80 · p. 211

उपमार्चा प्रतिनिधिः पुंसि प्रतिकृतिः स्त्रियाम् ।प्रतिबिम्बं प्रतिमानमुपमानं नपुंसकम् ॥ ८० ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ति (wrong syllable)

उपमास्त्री अर्चास्त्री प्रतिनिधिपुं प्रतिकृतिस्त्री प्रतिबिम्बक्ली प्रतिमानक्ली उपमानक्ली

genderपुंmasc.

कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ प्रकीर्णवर्गः Koṣakalpataru 3.4.35 · p. 33

प्रतियातना प्रतिनिधिस्तूर्मी स्थूणा च लौहेऽस्मिन् ।संक्षेपणं समसनं समाहृतिः संग्रहः समासश्च ॥ ३५ ॥

उद्गीतिः

प्रतियातनास्त्री प्रतिनिधिपुं ऊर्मीस्त्री स्थूणास्त्री संक्षेपणक्ली समसनक्ली समाहृतिस्त्री संग्रहपुं समासपुं

genderपुंmasc.

पर्यायशब्दरत्न Paryāyaśabdaratna · धनञ्जयभट्ट मध्यमलोकसर्गः Paryāyaśabdaratna 2.613 · p. 105

प्रत्याकृतिः प्रतिकृतिः प्रतिः प्रतिनिधिस्तथा ।प्रतिबिम्बं प्रतिकरा चार्चा च प्रतियातना ॥ ६१३ ॥

अनुष्टुप्

प्रत्याकृतिस्त्री प्रतिकृतिस्त्री प्रतिस्त्री प्रतिनिधिपुं प्रतिबिम्बक्ली प्रतिकरास्त्री अर्चास्त्री प्रतियातनास्त्री

genderपुंmasc.

सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2661 · p. 429

प्रतिच्छाया प्रतिच्छन्दः प्रतिरूपं प्रतिनिधिः ।प्रतिबिम्बं प्रसिद्धं वै तथाऽर्वा प्रतियातना ॥ २६६१ ॥

अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 6 ति (wrong syllable)

प्रत्च्हायास्त्री प्रतिच्छन्दपुं प्रतिरूपक्ली प्रतिनिधिपुं प्रतिबिम्बक्ली अर्चास्त्री प्रतियातनास्त्री

genderपुंmasc.

शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश शूद्रवर्गप्रक्लाशः Śabdaratnāvalī 3.8.62 · p. 157

शिल्पं कलादिकं कर्म आरा चर्मप्रभेदिका ।प्रतिमानं प्रतिकृतिरर्ची प्रतिनिधिः पुमान् ॥

अनुष्टुप्

शिल्पक्ली आरास्त्री चर्मप्रभेदिकास्त्री प्रतिमानक्ली प्रतिकृतिस्त्री अर्चास्त्री प्रतिनिधिपुं

genderपुंmasc.

शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण शूद्राध्यायः Śabdaratnākara 3.5.1537 · p. 186

अर्चा प्रत्याकृतिश्छायोपमा प्रतिनिधिः पुमान् ।प्रतिमानोपमाने च बिम्बोऽस्त्री प्रतिविम्बवत् ॥ १५३७ ॥

अनुष्टुप्

अर्चास्त्री प्रत्याकृतिस्त्री छायास्त्री उपमास्त्री प्रतिनिधिपुं प्रतिमानक्ली उपमानक्ली बिम्बपुंक्ली प्रतिविम्बपुंक्ली

genderपुंmasc.

वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शूद्राध्यायः Vaijayantī 3.9.21 · p. 137

प्रतिच्छन्दः प्रतिनिधिर्बेरं च प्रतिरूपकम् ।प्रतिबिंबोपमाने च सादृश्ये सन्निभं निभम् ॥ २१ ॥

अनुष्टुप्

प्रतिच्छन्दपुं प्रतिनिधिपुं बेरक्ली प्रतिरूपकक्ली प्रतिबिम्बक्ली उपमानक्ली सन्निभवि निभवि

genderपुंmasc.

प्रतिनिधि as a meaning in nānārtha verses

नामलिङ्गानुशासनम् प्रतिप्रति प्रतिनिधौ वीप्सालक्षणादौ प्रयोगतः । Amarakośa 3.3.478
धरणिकोश प्रतिप्रति प्रतिनिधौ वीप्सालक्षणादौ प्रयोगतः । मात्रार्थे चाभिमुख्ये च प्रतिदानादिषु प्रति ॥ Dharaṇikośa 34.7.7
कोषकल्पतरु प्रतिइत्थंभूताख्याने प्रतिनिधिवीप्साप्रयाणेषु । प्रतिदाने लक्षणके सांमुख्ये च प्रतिः ** ॥ ९६ ॥ Koṣakalpataru 5.1.96
शब्दरत्नावली प्रतिकृतिप्रतिकृतिः प्रतिनिधौ प्रतिकारार्चयोः स्त्रियाम् । बकपुष्पे पाशुपतः पशुपत्यधिदैवते । पारिजातः पारिभद्रद्रुये सुरतरावपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.16.170
शब्दरत्नावली प्रतिजात्वसम्भावितार्थे च गर्हा कदाचिदर्थयोः । निद्विकल्पे निषेधे च प्रतिज्ञालङ्घनेऽपि च ॥ प्रति प्रतिनिधौ वीप्सेत्थम्भूताख्यानलक्षणे । प्रतिदाने चाभिमुख्ये स्वभावमात्रयोरपि ॥ हन्त हर्षार्त्तिवादेषु वाक्यारम्भे च सम्भ्रमे । पश्यत स्यात्प्रशंसायां विस्मयाक्षेपभाषणे ॥ बत हर्षामन्त्रणयोः खेदानुक्रोशविस्मये । स्वस्ति स्यान्मङ्गलाशसापुण्यसन्तोषणेषु च ॥ Śabdaratnāvalī 8.1.26
वैजयन्ती प्रतिपुनरप्रथमे प्रश्ने व्यावृत्ताववधारणे । प्रतिदाने प्रतिनिधौ तुल्ये मात्राभिमुख्ययोः ॥ २४ ॥ Vaijayantī 8.7.24