यवक्षार
yavakṣāraपुं · masc.In 12 kośas: 10 synonym verses, 6 as a meaning of another word.
कृष्णे तु तत्र तिलकं यवक्षारो यवाग्रजः ॥ ९४३ ॥यवनाजलः पाक्यश्च पाचनकस्तु टङ्कणः ।मालतीतीरजो लोहश्लेषणो रसशोधनः ॥ ९४४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
मनःशिला मनोगुप्ता मनोह्वा नागजिह्विका ।नैपाली कुनटी गोला यवक्षारो यवाग्रजः ॥ १०८ ॥पाक्योऽथ सर्जिकाक्षारः कापोतः सुखवर्चकः ।सौवर्चलं स्याद्रुचकं त्वक्क्षीरी वंशरोचना ॥ १०९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यवक्षारस्तु पाक्यः स्याद्यावशूको यवाग्रजः ।यवनालज उक्तोऽथ स्वर्जिः स्रुग्घ्नी सुवर्चिका ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
श्यामे च तिलकं तस्मिन् टङ्कणो रसशोधनः ।मालतीतीरजोऽथ स्याद्यवक्षारश्च पाचनः ॥ २३४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यवाग्रजो यवक्षारः पाक्यश्च यवनालजः ।नामान्येतानि मन्यन्ते यवक्षारस्य साक्षरैः ॥ १६०१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यवनालो यवक्षारो यवशूको यवाग्रजः ।सारको रेचकः पाक्यो यवनक इत्यपि च ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
इन्द्रद्रः कुटजो वत्सः शक्रश्च गिरिमल्लिका ।यवक्षारः कलिङ्गेन्द्रयवभद्रयवानि च ॥ ४९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
घटिकालवणं तूग्रं धनघालकमित्यपि ।यावशूको यवक्षारो यावको यवशूकजः ॥ १४५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रसगन्धो गन्धरसो गान्धारं मसिवर्धनम् ।क्षारस्तु स्याद्यवक्षारो यवशूकश्च रेचकः ।शिलाजतु शिलाव्याधिस्तृफला त्रिफलाऽपि च ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
तत्र क्षारो यवक्षारो निपीती काप्तनुद्वरः ।श्वेतक्षारस्तीक्ष्णरसो विपाकी च स तु द्विधा ॥ १२७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यवक्षार as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश पाक्यसह्यं विख्यातमारोग्यं सह्यौ सोढव्यपर्वतौ । पाक्यं विदुर्यवक्षारे विटाख्यलवणेऽपि च ॥ Dharaṇikośa 25.2.9
- नानार्थार्णवसंक्षेप क्षारगुडे काचाख्यमृद्भेदे स्वर्जिकाक्षारसंज्ञके । लवणेऽपि यवक्षारे तिक्तस्य लवणस्य च ॥ १९५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.195
- नानार्थार्णवसंक्षेप वरसम्भक्तौ च निरोधे च वृङ्वृञोर्भाववाचकः । यवक्षारे तुरुष्काख्यनिर्यासे मारिषान्तरे ॥ ११५० ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1150
- नानार्थार्णवसंक्षेप विपाकिन्(सूर्ये ?) जन्मन्यथो पुंसि विरोधी शात्रवे त्रि तु । विरोद्धरि विपाकी तु यवक्षारे पुमांस्त्रि तु ॥ १७३१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1731
- शिवकोष पाक्यपथ्या मुण्डीविजयावन्ध्यापद्मासु पथ्यन्तु । सिन्धुनि पाक्यं काचे बिडे च पाक्यो यवक्षारे ॥ ३४३ ॥ Śivakoṣa 21.1.343
- शब्दरत्नावली पाक्यभेषजे द्रुविकारे च भव्ये भाविनि वाच्यवत् । दस्युश्चौरे रिपौ पुंसि महासाहसिकेऽपि च ॥ दायः सोल्लुण्ठभाषायां भक्तव्यपितृवस्तुति । दाने च हरणे स्थाने खण्डनेऽपि च कुत्रचित् ॥ दिव्यं लवङ्गे स्त्रीधात्र्यां चारौ दिविभवे त्रिषु । दूष्यं वस्त्रगृहे क्लीबं दूषणीये तु वाच्यवत् ॥ दूत्यं दूतस्वभावे च भावे कर्मणि न द्वयोः । दैत्योऽसुरे स्त्रियां गन्धकूट्यां चण्डौषधावपि ॥ धन्याधात्र्यामामलक्यां धन्यं पुत्रवति त्रिषु । धान्यं त व्रीहिधन्याकनीवारादिषु द द्वयो ॥ धिष्ट्यं स्थाने गृहे शक्तावृक्षे च न द्वयोः । नाट्यं तौर्यत्रिके लास्ये ताण्डवेऽपि च न द्वयोः । नित्यन्तु सतते क्लीबं शाश्वते त्रिषु कीर्त्यते ॥ पथ्या स्त्रियां हरीतक्यां हिते पथभवे त्रिषु । पद्यं श्लोके तु शूद्रे ना स्त्रियां पद्या तु वर्त्मनि ॥ पाक्यं विड्लवणे क्लीबं यवक्षारे भवेत्पुमान् ॥ Śabdaratnāvalī 7.26.18