कुटज
kuṭajaपुं · masc.In 17 kośas: 15 synonym verses, 3 as a nānārtha head word, 22 as a meaning of another word.
करवीरो हयमारः कुटजो गिरिमल्लिका ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 य (wrong syllable)
genderपुंmasc.
श्रीपर्णमग्निमन्थः स्यात्कर्णिका गणिकारिका ।जयोऽथ कुटजः शक्रो वत्सको गिरिमल्लिका ॥ ६६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मृद्वीका गोस्तनी द्राक्षा हारहूरा च कथ्यते ।प्रियङ्गुः फलिनी श्यामा कुटजो गिरिमल्लिका ॥ १९३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पाटला स्यात् पाटलिश्च अमोघा मोघया सह ।मलपूर्मलयूश्च स्यात् कुटजः कोटजो भवेत् ॥ ११४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुटार्जुनकरञ्जार्कशिलास्फटिकशुक्तिजम् ।स्यात्खादिरस्तु खदिरसारः क्षोदोऽपि रङ्गदः॥ ३३८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.doubtful
क्षीरशृङ्ग्यथ कोटी स्त्री सैवोक्ता गिरिमल्लिका ।कुटजः कौटजो वत्सः कलिङ्गः शक्रपादपः ॥ १७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यात्स्त्रियामिन्द्रयवमस्त्री भद्रयवं पुनः ।कलिङ्गं च स्त्रियां क्लीबे कौटजं कुटजं च षण् ॥ १७८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
द्रविडं चंघूलं(?)कार्क्षमथो कुटज-कूटजौ ।कलिङ्गो मल्लिकापुष्प इन्द्रवृक्षश्च वत्सकः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 घू (wrong syllable)
genderपुंmasc.
उग्रगन्धा वचा प्रोक्ता जटिलोग्रा च लोमशा ।जन्तुहन्त्री वि[36]डङ्गः स्यात्कुटजो गिरिमल्लिका ॥ ९७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
अगस्त्यः कुटजोऽगस्तिराकालः कुम्भसम्भवः ।स्यान्मैत्रावरुणिर्मैत्रावरुणः कलसीसुतः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कुटजः पाण्डरः शक्रः वत्सको गिरिमल्लिका ।इन्द्रयवं भद्रयवं कालिङ्गं कौटजे फले ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 2 न्द्र (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कौटजः कुटजः कोटी, तत्फले त्विन्द्र-भद्रतः ।यवं कलिङ्गं कलिङ्गा, वेतसे वेतसी रथः ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
इन्द्रद्रः कुटजो वत्सः शक्रश्च गिरिमल्लिका ।यवक्षारः कलिङ्गेन्द्रयवभद्रयवानि च ॥ ४९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यात्पुष्परोचनश्चाऽपि चूर्णं तस्य हरिद्रवः ।निशिपुष्पा तु शेफाली कुटजः पाण्डुरद्रुमः ॥ २१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
रभसस्त्वाह कुटजो मुनौ पुंसि द्रुमान्तरे ।क्लीबलिङ्गं तु वृक्षस्य तस्य पुष्पे फलेऽपि च ॥ ५०९ ॥
अनुष्टुप्
कुटजः स्यादगस्त्ये तु द्रोणे वृक्षविशेषके ।गिरिजं शैलजे चाभ्रे शिलाजतुनि लोहके ॥
अनुष्टुप्
कुटज as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश शक्रअद्रयो द्रुमशैलार्का गृध्रोऽतिलुब्धपक्षिणोः । शक्रं स्यात्कुटजे नस्त्री व्यग्रो व्यासक्त आकुलः ॥ Dharaṇikośa 26.1.4
- धरणिकोश इन्द्रइन्द्रः शक्रे च योगे च कुटजादित्यरात्रिषु । वक्रः शनैश्चरो ज्ञेयो वक्रमनृजुदुष्टयोः ॥ Dharaṇikośa 26.2.14
- धरणिकोश यवफलयवफलः स्मृतो वेणौ कुटजेऽपि प्रयुज्यते । मदकलस्तु मत्तेभे मदेनाव्यक्तवागपि ॥ Dharaṇikośa 27.2.44
- कोषकल्पतरु शक्रन स्त्री तु मासान्तरपावकार्थो रूप्येऽक्षिरोगे चरमे च धातौ । द्वन्द्वे न शक्रस्तु शचीपतौ स्या- त्तथार्जुनद्रौ कुटजे च दिष्टः ॥ ४१ ॥ Koṣakalpataru 6.27.41
- कोषकल्पतरु यवफलवेणौ भवेद्यवफलः कुटजे च मांस्यां हालाहलस्तुरगलालसमाह्वसर्पे । ज्येष्ठ्यां न योषिति विषेऽथ कुतूहलं स्या- च्छस्तेऽपि कौतुक उदीरितमेवमेव ॥ ७२ ॥ Koṣakalpataru 6.28.72
- नानार्थार्णवसंक्षेप इन्द्रगुग्गुलूलूककुटजेष्विन्द्रस्याग्नेस्तु चित्रके । भल्लातकेऽप्यथार्कस्य भल्लातक्यर्कपर्णयोः ॥ २ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.2.2
- नानार्थार्णवसंक्षेप वत्सवत्सः संवत्सरे वृक्षभेदे कुटजसंज्ञके । ऋषिभेदे च तद्वंश्यपुरुषेषु तु भूमनि ॥ ११६७ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.1167
- नानार्थार्णवसंक्षेप इन्द्रवृक्षविरिञ्चनेऽप्यथाग्नीन्द्वोराशौचनिरिति ध्वनिः । इन्द्रवृक्षस्तु ककुभे कुटजे देवदारुके ॥ ३५ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.35
- नानार्थार्णवसंक्षेप यवफलअथो यवफलो वेणौ कुटजाख्यद्रुमे च ना । अत्रापि पूर्ववत् सादि पुमांस्तु स्याद्यथासुखः ॥ ५१२ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 6.512
- शिवकोष वृक्षकबीजपूरे पीतसारे वृक्षकः कुटजे धवे । स्त्रियां तु कन्दरोहिण्यां वृषकस्त्वटरूषके ॥ ५१ ॥ Śivakoṣa 1.3.51
- शिवकोष कलिङ्गकलिङ्गो लाङ्गलो गौरे कुटजे तद्यवे त्रिषु । कालिङ्गी राजकर्कट्यां भूमिकर्कारुकेऽस्त्रियाम् ॥ ८८ ॥ Śivakoṣa 3.2.88
- शिवकोष मल्लिकापुष्पबन्धूकपुष्पः प्रियके बन्धुजीवसुमे द्वयोः । अथ स्यान्मल्लिकापुष्पः करुणे कुटजेऽपि च ॥ ३१५ ॥ Śivakoṣa 17.4.315
- शिवकोष शुक्रशुक्रोऽर्जुने च कुटजे शिग्रुः शोभाञ्जने पुमान् । शाकमात्रे च शीघ्रा तु दन्त्यां शीघ्रं घनच्छदे ॥ ३८९ ॥ Śivakoṣa 22.2.389
- शिवकोष यवफलयवफलो मांसिकायां कुटजत्वचिसारयोः । अथ रक्तफला बिम्ब्यां वटे रक्तफलः पुमान् ॥ ४८९ ॥ Śivakoṣa 23.3.489
- शब्दरत्नाकर वत्सवृत्तं तु चरिते पद्ये त्रिष्वतीते च वर्तुले । वत्सस्तु तर्णके वर्षे पुत्रादौ कुटजे मुनौ ॥ २००४ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2004
- शब्दरत्नाकर शक्रवृत्रारौ कुटजे शक्रः शुको व्याससुते खगे । शङ्कुः पत्रसिराकीलमेहनेष्वायुधान्तरे ॥ २००९ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2009
- शब्दार्णव ककुभककुभः कुटजेऽर्जुने ॥ २१४ ॥ Śabdārṇava 214
- त्रिकाण्डशेष शक्रगजभूषा च शृङ्गारः शुषिरं गर्तवाद्ययोः । कुटजे वासवे शक्रो वरीशच्योः शतावरी ॥ ३७७ ॥ Trikāṇḍaśeṣa 3.3.377
- वैजयन्ती शक्रवेधसो विष्णुधातृज्ञाः शादः कर्दमशष्पयोः । शंभुर्धातृहरार्हत्सु शक्रः कुटजवज्रिणोः ॥ ५७ ॥ Vaijayantī 6.1.57
- वैजयन्ती वत्सवत्सो ना कुटजे वर्षे तर्णके तनयादिके । बाले च वक्षसि त्वस्त्री वज्रोऽस्त्री हीरकास्त्रयोः ॥ ७३ ॥ Vaijayantī 6.5.73
- वैजयन्ती यवफलककुटजेऽपि च यवफलको वडबामुख और्ववह्नौ च । विकंकते गोक्षुरे च कोल्याञ्च स्वादुकण्टकः ॥ ५५ ॥ Vaijayantī 8.1.55
- वैजयन्ती इन्द्रगुग्गुलूलूककुटजेष्विन्द्रस्याग्नेश्च चित्रके । भल्लातकेऽप्यथार्कस्य भल्लातक्यर्कपर्णयोः ॥ २ ॥ Vaijayantī 8.6.2