कलिङ्ग
kaliṅgaपुं · masc.In 19 kośas: 26 synonym verses, 11 as a nānārtha head word, 3 as a meaning of another word.
भृङ्गः कलिङ्गो धूम्याटः कङ्कस्तु कमनच्छदः ॥ १३३३ ॥लोहपृष्ठो दीर्घपादः कर्कटः स्कन्धमल्लकः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderक्लीneut.
कलिङ्गभृङ्गधूम्याटा अथ स्याच्छतपत्रकः ॥ १६ ॥दार्वाघाटोऽथ सारङ्गस्तोककश्चातकः समाः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भृङ्गः कलिङ्गो धूम्याटः सारङ्गश्चातको मतः ।व्याघ्राटस्तु भरद्वाजः शुकः कीर उदाहृतः ॥ २४८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भृङ्गः कलिङ्गो धूम्याटो राजहंसस्तु बुद्धिमान् ।किकिर्दिविः स्वर्णचूडः चषो राजविहङ्गमः ॥ ३०० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
क्षीरशृङ्ग्यथ कोटी स्त्री सैवोक्ता गिरिमल्लिका ।कुटजः कौटजो वत्सः कलिङ्गः शक्रपादपः ॥ १७६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्यात्स्त्रियामिन्द्रयवमस्त्री भद्रयवं पुनः ।कलिङ्गं च स्त्रियां क्लीबे कौटजं कुटजं च षण् ॥ १७८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीक्लीf. n.
उद्दालकः श्यामलः स्यात्कलिङ्गः शङ्खिनीफलः ।रक्तमूलस्तु वदरः स्यादक्षो देवसर्षपः ॥ १८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भृङ्गः कलिङ्गो धूम्याटोऽप्यथ स्याद्दारुणोऽस्त्रियाम् ।काष्ठकूटः कर्वुराङ्गो दार्वाघाटोऽथ खञ्जनः ॥ १४९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कलिङ्गश्चोदकीर्या सुंतुं(?)षड्ग्रन्थो हस्तिचारणी ।वल्लीकरञ्जशार्ङ्गेष्टा(?) कासघ्नी करभण्डिका ॥कैडर्यश्च सुमन्तश्च मातृनन्दन एव च ।दन्तधावनकोऽङ्गारवल्लरी मर्कटी तथा ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
द्रविडं चंघूलं(?)कार्क्षमथो कुटज-कूटजौ ।कलिङ्गो मल्लिकापुष्प इन्द्रवृक्षश्च वत्सकः ॥ २५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 घू (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मीनाम्रीणः सूत्रकण्ठः खञ्जलेखो जनेक्षणः ।तडङ्कश्च कलिङ्गस्तु धूमी धूम्याट आटकः ॥ ९० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वृक्षको मल्लिकापुष्पः कलिङ्गः पाण्डुरद्रुमः ।इन्द्रवृक्षो यवफलो दीप्तभद्रोडुमल्लिका ॥ १६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धूम्याटस्तु तथा भृङ्गः कलिङ्गोऽपि निगद्यते ।कुलिङ्ककः कलविङ्कश्चटकस्त्वस्य वल्लभा ॥ २३२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 ल (wrong syllable)
genderपुंmasc.
गुडकाके तु छा(चा?)षः स्यात्किकी चापि दिवो दिविः ।धूम्याटे तु कलिङ्गः स्याद्दार्वाघाटे तु पत्रकः ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कोशातकी दीर्घफला पीतपुष्पी महीफला ।घृणाफलश्चित्रफलः कलिङ्गो मांसलान्तरः ॥ २०५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कलिङ्गश्चाथ धूम्याटः भृङ्गो नामानि त्रीणि वै ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 नि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
कलिङ्गकोलकोलाञ्चभोटाङ्गखम्भ-कुञ्जराः ॥
genderपुंmasc.
कलिङ्गो धनसूर्भृङ्गो धूम्याटः फेचु आह्वये ।दार्वाघाटः काष्ठकुट्टो दार्वीघातः शतच्छदः ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कौटजः कुटजः कोटी, तत्फले त्विन्द्र-भद्रतः ।यवं कलिङ्गं कलिङ्गा, वेतसे वेतसी रथः ॥ १५० ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
काश्मीरावन्तिमद्रद्रमिडमगधसौवीरकर्णाटलाटाःपाञ्चालाङ्गत्रिगर्ताः कुरुमलदकलिङ्गोत्कलाः कामरूपाः ।लम्पाकाश्चीनगौडा मरुकुकुरमहाराष्ट्रसौराष्ट्रसाल्वाःवङ्गा भङ्गालसुह्माः शकमलभ(य?)विदेहान्ध्रनेपालपुण्ड्राः ॥ ३७६ ॥
स्रग्धरा
genderपुंmasc.
पल्लवचोलानर्ता भोडमहाभोडजोनककलिङ्गाः ।बाह्लीकपारसीका जाङ्गलकाद्याश्च जनपदविशेषाः ॥ ३८० ॥
गीतिः
genderपुंmasc.
मगधाः कीकटाः सुह्मा राढाश्चीनाः करम्भकाः ।कलिङ्गास्तैतिलाः शूरसेनाः स्युः शूरसेनयः ॥ ३८१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
इन्द्रद्रः कुटजो वत्सः शक्रश्च गिरिमल्लिका ।यवक्षारः कलिङ्गेन्द्रयवभद्रयवानि च ॥ ४९६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
मृगोर्वारुस्तिक्तफली विचित्रफलिका च सा ।अथो गवाक्षी गोतुम्बी कलिङ्गश्चित्रकोऽपि च ॥ ६३६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
भृङ्गः कलिङ्गो धूम्याटः समौ सारङ्गचातकौ ।करेटुः कर्करेटुः स्यात् कृकणक्रकरौ समौ ॥ ७९४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रकीर्यधूम्याटकयोः कलिङ्गःपुंभूम्नि देशे वनितार्थकः स्त्री ।क्लीबे तु शक्रद्रुफलेऽथ पुंसिभवेदपाङ्गस्तिलके दृगन्ते ॥ २१ ॥
उपजातिः
आरण्यके सामभेदे 'कया नश्चित्र' इत्यृचि ।सर्पसामाह्वये गीते कलिङ्गस्तु नृपान्तरे ॥ ३३६ ॥
अनुष्टुप्
meaningsनृप
नापत्येषु बहुष्वस्य भूम्नि चैषां च नीवृति ।द्वे तु धूम्याटसंज्ञे स्यात् पक्षिभेदेऽथ नप्स्त्रियोः ॥ ३३७ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
त्रिषु दक्षे विदग्धे च खड्गौ निस्त्रिंशगण्डकौ ।स्वर्गे वज्रे च रश्मौ च बलिवर्दे च गौः पुमान् ॥ ५९ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
कलिङ्गं तु यवे ना तु देशपक्षिविशेषयोः ।खनको भूमिवित्तज्ञे मूषिकेऽप्यवदारके ॥ ३३ ॥
अनुष्टुप्
कलिङ्ग as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश कलविङ्ककलविङ्कः कलिङ्गः स्याद्ग्रामाख्यचटकेऽपि च । सुप्रतीकः शोभनाङ्गः सुप्रतीकश्च दिग्गजः ॥ Dharaṇikośa 1.2.49
- नानार्थार्णवसंक्षेप तैतिलएकस्मिन् करणे क्लीबं गण्डके तिलपिर्जडे (१) । नीवृद्भेदे तु पुम्भूम्नि कलिङ्गाख्ये हि तैतिला ॥ ८९१ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.891
- शब्दरत्नावली कलविङ्ककलिङ्गे ग्रामचटके कलविङ्को भवेत् पुमान् । स्यात् कनिष्ठाङ्गुलिनेत्रतारकयोः कनीनिका ॥ Śabdaratnāvalī 7.1.162