यावक
yāvakaपुं · masc.In 17 kośas: 22 synonym verses, 1 as a nānārtha head word, 4 as a meaning of another word.
आढकी तुवरी वर्णा स्यात्कुल्माषस्तु यावकः ॥ ११७५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
यावकालक्तकौ यावे तुल्ये व्यजनवीजने ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 रि (wrong syllable)
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
जतुयावकलाक्षाऽलक्तकाः समाः सिक्थकं मधूच्छिष्टम् ।कज्जलमञ्जनमभिहितमादर्शो दर्पणो मुकुरः ॥ ५५५ ॥
आर्या
genderपुंmasc.
पाटलः पाटलिर्धान्ये सतीनः स्यात् सतीनकः ।सर्षपः सरिषपो यावो यावको यवको भवेत् ॥ २२२ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बाह्योदनो यावकः स्याद्यवैः स्विन्नैश्च निस्तुषैः ।दलितैर्यवगोधूमैः स्थूला सा समिता स्त्रियाम् ॥ २४६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
स्याल्लतायावकं चाथ तच्चेदङ्गुलिसंनिभम् ।स्यादाङ्गुलिकनामा स्यात्कोशी शृङ्गो नरस्त्रियोः ।मर्गटो ना स्त्रियां माढिः पर्वरीणं च तच्छिरा ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
स्याद्यावकस्तु कुल्माषः पुलाकस्तुच्छधान्यकम् ।;l[6535}बुषं बुसं तु न स्त्रियां कडंगरः कडंकरः ।कणस्तु सूक्ष्मतन्दुलस्तुषस्तु पुंसि तत्त्वचि ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्two metres in one verseLatin letters: l
genderपुंmasc.
त्रिष्वाशितंभवो येन भवेदतिथिराशितः ।भिस्सटा-दग्धिकेऽथास्मिन्स यवेनाद्य-यावकौ ॥ १ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अलक-वालक-मालक-मूलकाः[231b] करक-कोरक-मोदक-यावकाः ।***भ्रमरको मणिकस्तथाफलक-पुस्तक-मस्तक-मुस्तकाः ।पुलकस्तिलको झर्झरकश्चरक-हंसकौ ।मधुपर्कश्च फटकः सरकः श्वपकस्तथा ।किञ्जल्कः कटकोऽथामलकः स्यात्फलवाचकः ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंक्लीm. n.
कुलत्थे तु कालवृन्तस्ताम्रवृन्ता कुलत्थिका ।आढक्यां तूवरी वर्णा स्यात् कुल्माषे तु यावकः ॥ ३९३ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 4 तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
मेचकः कण्टकश्चैव बालको वर्णकः पुनः ।पिनाकमालकौ शाकस्तम्बकौ यावकोऽपि च ॥ १३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
कुल्माषो यावकश्चापि कुलुत्थे संप्रकीर्तितौ ।चणके हरिमन्थः स्यात्तिलपिञ्जस्तु निष्फले ॥ ४३१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
मञ्जीरं पादकटकं तुलाकोटिश्च नूपुरम् ।हंसकं सिञ्जिनी चेति यावकोऽलक्तकः स्मृतः ॥ ५३ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
genderपुंmasc.
आढको तुवरी ख्याता वर्णा चेत्यपि मन्यते ।कुल्मासो यावकश्चैव कुल्माषोऽपि कथ्यते ॥ २१२० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
दीपकं लोहितञ्चाग्रसौरभं चापि चन्दनम् ।लाक्षा राक्षा जतु क्लीबे जतुकं यावयावकौ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
गोधूमोऽपि च गोधूमं सुमनो म्लेच्छभोजनम् ।यवकः स्यात्तु कुल्माषः कुल्मासो यावकोऽपि च ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यावको लक्तकालक्तौ, दीपस्तु कज्जलध्वजे ।प्रदीपो दीपवृक्षश्च तालवृन्ते तु वीजनम् ॥ २३४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 स्तु (wrong syllable)
genderपुंmasc.
औमीनं च यवक्षेत्रे यव्यं यवक्यं यावकम् ।माषाक्षेत्रे तु माषीणं माष्यं च, तृतीयाकृते ॥ २१ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
व्रीहिभेदे त्वणुर्भङ्गा मातुलानी उभे समे ।कुल्माषो यावकस्तत्र चणको हरिमन्थकः ॥ १४१८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
घटिकालवणं तूग्रं धनघालकमित्यपि ।यावशूको यवक्षारो यावको यवशूकजः ॥ १४५८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
यावक as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु कुल्माषकल्माष उक्तो रजनीचरे ना कृष्णेऽन्यवन्मेचकपाण्डुरेऽपि । कुल्मा[84b]ष उक्तो नरि यावकेऽर्द्ध- स्विन्ने च धान्येऽप्यथ काञ्जिकेऽन्त्ये ॥ ४९ ॥ Koṣakalpataru 6.30.49
- नानार्थार्णवसंक्षेप बलबलं रूपेऽस्थनि स्थौल्ये शक्तिरेतश्चमूप्वथ । बलभद्रे यावकाख्ययवभेदे च नाथ तम् ॥ ८३३ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 2.5.833
- नानार्थार्णवसंक्षेप कुल्माषकुल्माषः कुरुविन्दाख्यमणौ व्रीह्यन्तरे च ना । यवभेदे यावकाख्ये परे तु यवपिष्टके ॥ ५१९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.519
- शब्दरत्नावली कुल्माषउत्प्रेक्षाऽवधारणे स्यात्काव्यालङ्कारभिद्यपि । कल्माषो राक्षसे पुंसि कृष्णे च कृष्णपाण्डरे ॥ कलुषं चाविले पापे किल्विषन्तु रुगागयोः । कुल्माषः काञ्जिकायान्तु यावके रुग्विशेषके ॥ गण्डूषा हस्तिहस्ताग्रे पुंसि वा मुखपूरणे । प्रसृतोन्मितनीरादौ क्लीबलिङ्गञ्च कुत्रचित् ॥ गवाक्षी शक्तवारुण्यां गवाक्षो जालके कपौ । गोरक्षके नागरङ्गे पिच भवेत्पुमान् । जिगीषा स्त्री जयेच्छायां व्यवसायप्रकर्षके ॥ Śabdaratnāvalī 7.31.19