याम्या
yāmyāस्त्री · fem.In 13 kośas: 14 synonym verses, 4 as a nānārtha head word, 1 as a meaning of another word.
व्युष्टे निशात्यय(न्त)गोसर्गौ निशा चक्रभेदिनी ॥ १७ ॥निषद्वरी निशीथ्या निट् घोरा वासरकन्यका ।शताक्षी राक्षसी याम्या घृतार्चिस्तामसी तमिः ॥ १८ ॥शार्वरीक्षणिनीनक्तापैशाचीवासुरा उशाः ।
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
ऐन्द्री पूर्वा प्राची याम्या दिग्दक्षिणा तथाऽवाची ।स्याद्वारुणी प्रतीची कौवेरी चोत्तरोदीची ॥ १०१ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
रजनी यामिनी याम्या त्रियामा क्षणदा क्षपा ।तमी तमस्विनी रात्रिः शर्वरी च विभावरी ।आद्यक्तं तिमिरं ध्वान्तं तामिस्रं शार्वरं तमः ॥ ५१ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
आग्नेयी वह्निकोणा च तथा वानलदिग्मतः ।यमदिग्दक्षिणा याम्या रक्षोदिग्नैर्ऋतिस्तथा ॥ १०४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
रात्रिस्त्रियामा स्याद्घोरा श्यामा तुङ्गी निषद्वरी ।याम्या च रक्षोजनना रजनी चक्रभेदिनी ॥ ३५ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ऐन्द्री प्राची पूर्वा दक्षिणपूर्वा तथाग्नेयी ।याम्या त्वगस्तिपूताऽपाची स्याद्दक्षिणाऽवाची ॥ २२ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
त्रिषु जाते प्रत्ययान्ता वक्ष्यमाणास्तथा लुकि ।अथाऽश्वयुक्चाश्वयुजोऽश्विनीजातस्तथाश्विनः ।याम्या तु भरणी त्रय्यां तज्जे भरण-भारणौ ॥ ८१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderस्त्रीfem.
अवाची दक्षिणा याम्यां प्रतीची पश्चिमास्तदिक् ।ऐशी पूर्वोत्तरान्तर्द्दिक् नैरृती राक्षसार्चिता ॥ ३३७ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
वासरकन्यका याम्या निशीथ्या च निषद्वरी ।रजनी रजनिः घोरा पूतार्चिश्चक्रभेदिनी ॥ १३१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 3 र (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
अथैन्द्री तत्समाऽग्नेयी याम्या च नैऋती तथा ।वारुणी चापि वायव्या कौबेरी तदनन्तरम् ॥ १७९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 च (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
त्रिसन्ध्यं प्राङ्क्षु मध्याह्णापराह्णैः परिकीर्तितम् ।रात्रिर्विभावरी श्यामा घोरा याम्या तमस्विनी ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
त्रियामा यामिनी यामा याम्या रात्री च रात्रियुक् ।नक्ता नक्तं तथा नक्तं मान्तमव्ययमप्यथो ॥ ३६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
ज्वालिन्यो-कारगा ज्ञेया भीमाक्षी चण्डमालिनी ।औ-कारे डाकिनी सिंहनादिनी चण्डभैरवी ॥अक्रूराख्या विदारी च अं-कारे रुद्ररा(डा)किणी ।शेषे कपालिनी याम्या चण्डिका कुण्डलद्वयम् ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पद्मबन्धुः कोकहितो द्युश्च क्ली स्यादहर्दिनम् ।रजनी यामिनी याम्या त्रियामा क्षणदा क्षपा ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 को (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
पेयं पानीयमाख्यातं पेया प्रपा च कीर्तिता ।याम्या तु भरणी ऋक्षं याम्या स्याद्दिक्च दक्षिणा ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 प्र (wrong syllable)
स्यादश्वकर्माख्यतरौ तुरङ्गेरसाञ्जने तु प्रथितो द्वयोनः ।लक्ष्यं शरव्ये कपटे तु न स्त्रीसंख्यासु नाट्ये भरणीषु याम्या ॥ ४८ ॥
उपजातिः
meaningsभरणी
स्याद्दक्षिणस्यां नरि कुम्भयोनौपटीरवृक्षेऽथ नरीज्य उक्तः ।बृहस्पतौ संगमवाचकश्चस्त्रियां तु दाने मखपूजयोश्च ॥ ४९ ॥
उपजातिः
meaningsदक्षिणा
doubtful
याम्या as a meaning in nānārtha verses
- कोषकल्पतरु दक्षिणयाम्यायां दिशि यज्ञदानविधिषु स्त्री तत्प्रतिष्ठास्वथ स्निग्धाकर्कशयोस्त्रये च मसृणोऽथ स्यात्क्षुमायां स्त्रियाम् । पुंसि द्वावुषणोषणौ रसभिदि स्त्रीत्वे कणायामिमौ क्लीबे स्तो मरिचेऽथ पुंसि धिषणो वाचस्पतौ स्त्री धियि । रतपरिभवयोः स्याद्धर्षणं स्त्रीत्वसत्यां नयनरुजि यमे स्याद्धर्षणो योगभेदे । हरणमपि विवाहस्वे भुजे स्याद्धृतौ च श्रवणमपि हृतस्त्रि श्रोत्रतत्कर्मणोश्च ॥ २६ ॥ Koṣakalpataru 6.15.26