कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

उत्तरा

uttarāस्त्री · fem.

In 14 kośas: 17 synonym verses, 4 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.21 · p. 8
सा तूत्तरार्यमदेवा हस्तः सवितृदैवतः ।
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 6 म (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
अभिधानचिन्तामणि Abhidhānacintāmaṇi · हेमचन्द्राचार्य देवकाण्डः Abhidhānacintāmaṇi 2.167 · p. 10
genderस्त्रीfem.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह दिग्वर्गः Amarakośa 1.3.1
दिशस्तु ककुभः काष्ठा आशाश्च हरितश्च ताः ।प्राच्यवाचीप्रतीच्यस्ताः पूर्वदक्षिणपश्चिमाः ॥ १ ॥उत्तरा दिगुदीची स्याद्दिश्यं तु त्रिषु दिग्भवे ।अवाग्भवमवाचीनमुदीचीनमुदग्भवम् ॥प्रत्यग्भवं प्रतीचीनं प्राचीनं प्राग्भवं त्रिषु ।इन्द्रो वह्निः पितृपतिर्नैरृतो वरुणो मरुत् ॥ २ ॥कुबेरः ईशः पतयः पूर्वादीनां दिशां क्रमात् ।
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध स्वर्गकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 1.101 · p. 13
ऐन्द्री पूर्वा प्राची याम्या दिग्दक्षिणा तथाऽवाची ।स्याद्वारुणी प्रतीची कौवेरी चोत्तरोदीची ॥ १०१ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
गणितनाममाला Gaṇitanāmamālā · हरदत्त दिग्नामानि Gaṇitanāmamālā 24.105 · p. 6
पश्चिमा वारुणी प्रोक्ता प्रतीची स्याद्दिशा जला ।वायव्याऽनिला मारुता च सौम्योदीची तथोत्तरा ॥ १०५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ व्योमवर्गः Koṣakalpataru 1.3.23 · p. 28
स्यान्नैर्ऋती दक्षिणपश्चिमाह्वास्यात्पश्चिमा या वारुणी शिहयेत् [?] प्रतीची ।सामीरणी तूत्तरपश्चिमा स्यात्कौबेर्युदीची च तथोत्तरा स्यात् ॥ २३ ॥
इन्द्रवज्राmetre not read in every line
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ व्योमवर्गः Koṣakalpataru 1.3.89 · p. 36
तत्र जा[24a]ता यदि स्त्री स्यात्फल्गुनी सा निगद्यते ।उत्तरा स्यादार्यमणी तज्जाते त्वौत्तरोत्तरौ ॥ ८९ ॥
metre not recognised
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ व्योमवर्गः Koṣakalpataru 1.3.94 · p. 36
आषाढीयोऽपरोऽषाढो वैश्वदेवी मतोत्तरा ।अभिजिद्विधिदेवत्यस्तज्ज आभिजितोऽभिजित् ॥ ९४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ व्योमवर्गः Koṣakalpataru 1.3.98 · p. 37
पूर्वोत्तरा भद्रपदा द्वय्यः प्रोष्ठपदा इमाः ।अजैकपादहिर्बुध्नदेवतास्तत्रजः पुनः ॥ ९८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.108 · p. 18
योनिभं फाल्गुनी पूर्वा अर्यम्णश्च तथोत्तरा ।हस्तः सवितृदेवस्तु चित्रा स्यात्त्वष्ट्टभं स्मृतम् ॥ १०८ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.110 · p. 19
मूलः स्यादाश्रवः पूर्वाषाढापी सोत्तरा पुनः ।वैश्वी श्रवणनामाथ हरिदेवोऽपि कथ्यते ॥ ११० ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.111 · p. 19
श्रविष्ठा तु धनिष्ठा स्याद्वसुभं चाथ वारुणी ।शतभिषक्च तथा पूर्वोत्तरा भद्रपदा अपि ॥ १११ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
परमानन्दीयनाममाला Paramānandīyanāmamālā · मकरन्ददास द्वितीयः परिच्छेदः Paramānandīyanāmamālā 2.159 · p. 25
दिक्काष्टाशा ककुप्पूर्वा प्राच्यपाची तु दक्षिणा ।पश्चिमा च प्रतीची स्यादुत्तरा त्वपरा स्मृता ॥ १५९ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
पञ्चतत्त्वप्रकाश Pañcatattvaprakāśa · वेणीदत्त दिक्पालमरीचिः Pañcatattvaprakāśa 6.1.336 · p. 23
ऐन्द्री प्राची पूर्वककुबुदीची हरिदुत्तरा ।पूर्वयाम्यान्तराग्नेयी वायवीयाऽवमातिका? ॥ ३३६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
शारदीयाख्यनाममाला Śāradīyākhyanāmamālā · हर्षकीर्ति व्योमवर्गः Śāradīyākhyanāmamālā 1.2.86 · p. 10
वायवी चोत्तरेशानी ब्राह्मी नागीति ता दश ।वारिवाहो घनो मेघः स्तनयित्नुर्घनाघनः ॥ ८६ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि देवविभागः Suśīlanāmamālā 3.175 · p. 24
प्रतीची पश्चिमा तु स्याद् पूर्वेतरा तथैव च ।उदीची तूत्तरा दिक् च स्यादऽपाचीतरा तथा ॥ १७५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 त (wrong syllable)
genderस्त्रीfem.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण दिक्पालाध्यायः Śabdaratnākara 1.3.154 · p. 20
प्रतीची मारुताशा स्यादनन्ता हरिदुत्तरा ।उदीची शांभवी काष्ठा शालाक्षाप्यपराजिता ॥ १५४ ॥
अनुष्टुप्
genderस्त्रीfem.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास रश्लोकः Dharaṇikośa 26.3.37 · p. 185
उत्तरं वाग्विशेषार्थश्रेष्ठोदीच्येषु कीर्तितम् ।उत्तरा दिग्विराटाख्यनृपस्यौरस उत्तरः ॥
अनुष्टुप्
meaningsदिश्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् नानालिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.249 · p. 68
श्रेष्ठे चाप्यजयस्त्वाह परे चैतत् स्त्रियां पुनः ।कौबेर्यां दिशि ना तु स्यान्निम्नादुत्तारणे तथा ॥ २४९ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश रेफान्ताः Śabdaratnāvalī 7.27.59 · p. 269
उदारो दातृमहतोरनुकूलेऽभिधेयवत् ।उत्तरा स्त्री तु दिग्भेदे स्नुषायां फाल्गुणस्य च ॥विराटतनये पुंसि क्रूरे दिव्युत्रये त्रिषु ।प्रतिवाक्ये क्लीबलिङ्गमुत्तरन्तु निगद्यते ॥एकाग्रं वाच्यलिङ्गं स्यादनाकुलैकतानयोः ।औशीरमासने क्लीबं स्वापचामरदण्डयोः ॥कृकरः पक्षिभेदे स्यात् क्रकचे पक्षिदीनयोः(?) ।कदरः क्रकचव्याधिभिदोश्च खदिरे सिते ॥कर्वुरो राक्षसे पापे जलहेम्नोर्नपुंसकम् ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 3 कु (wrong syllable)
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश नानालिङ्गाध्यायः Vaijayantī 7.5.18 · p. 258
उत्तरं प्रतिवाक्ये स्यादुदीच्ये प्रवरोर्ध्वयोः ।स्त्रीलिङ्गत्वे धनुर्लक्ष्म्यां पुरुषे पावके च ना ॥ १८ ॥
अनुष्टुप्