वालधि
vāladhiपुं · masc.In 13 kośas: 11 synonym verses, 7 as a meaning of another word.
अथ पुच्छं वालहस्तो लाङ्गूलं लूम वालधिः ॥ १२४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुच्छोऽस्त्री लूमलाङ्गूले वालहस्तश्च वालधिः ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
लूनं पुच्छं तु लाङ्गूलं वालहस्तश्च वालधिः ।प्रोथ इत्युच्यते घोणा मध्यं कश्यं खुरः शफः ॥ ४४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
प्रोथोऽस्त्री नासिकाश्वस्य कश्यं मध्यमथापि च ।शफोऽस्त्रियां खुरः पुंसि पुटो विङ्खोथ वालधिः ॥ २०८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कश्यं तु मध्यमश्वानां बालहस्तस्तु वालधिः ।लाङ्गूलं लूमं पुच्छोऽस्त्री पिच्छः पुंसि च सम्मतः ॥ ५६ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 मं (wrong syllable)
genderपुंmasc.
गलोद्देशो निगालः स्यात्खुरा अश्वशफा मताः ।लाङ्गूलमथ पुच्छं स्याद्वालहस्तोऽपि वालधिः ॥ १५७ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कविका कलिका खाली खलीनो मुखदामनि ।वालहस्ते वालधिश्च लाङ्गूले लोम कथ्यते ॥ ३०६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
अथ पुच्छं च लाङ्गूलं लाङ्गुलं लूम वालधिः ।वालहस्तश्चेति नामानि पुच्छस्य संभवन्ति वै ॥ २२५१ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हयपुच्छाग्रपर्यायः पुच्छमात्रे च कुत्रचित् ।बालहस्तो वालधिः स्याद् दनामा (?) बाल इत्यपि ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
उभौ तु लोमलाङ्गूले वालहस्तश्च वालधिः ।वङ्कः पर्याणशृङ्गे स्यात् पञ्चाङ्गी कविका कवी ॥ ७४४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
पुच्छोऽस्त्री लूम लांगूलं बालहस्तश्च वालधिः ।खुरः शफः शको विष्ठा घासस्तु यवसः शरिः ।रोमन्थनन्तु रोमन्थो रोमोर्णोर्णास्तुकोऽपि च ॥ ७४.५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वालधि as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश ललामन्ललाम कथितं रश्मिप्रधानध्वजवाजिषु । भूषाप्रभावशृङ्गेषु पुण्ड्रवालधिलक्ष्मसु ॥ Dharaṇikośa 19.3.24
- धरणिकोश ललामललामं स्याद्ध्वजे शृङ्गे पुण्ड्रवालधिलक्ष्मसु । भूषावाजिप्रभावेषु प्रधाने च प्रयुज्यते ॥ Dharaṇikośa 24.3.10
- कोषकल्पतरु ललामसिंहे हये स्यादिभकेसरे च पुंनागके च प्रथितः प्रवीणैः । क्लीबे ललाम ध्वजवाजिशृङ्गे प्रधानभूषास्वपि वालधौ च ॥ ३८ ॥ Koṣakalpataru 6.21.38
- शब्दरत्नावली ललामन्ललाम स्याद्ध्वजे शृङ्गे प्रभावे च तुरङ्गमे । प्रधाने लाञ्छने पुण्ड्रे वालधौ भूषणेऽपि च । लाङ्गली रेवती कान्ते नारिकेलद्रुमे पुमान् । …वञ्चकव्याघ्रगन्धमार्जारकेषु च । वर्द्धमानः पशुविष्णुशरावैरण्डसूरिषु । विस्मापनः स्मरे पूर्यां गन्धर्वे कुहनेऽपि च ॥ विसर्जनं परित्यागदानसंप्रेरणेषु च । विरोचनोऽग्निसूर्येन्दुप्रह्लादतनयेषु च ॥ विहेठनं मर्दने स्याद् हिंसायाञ्च विडम्बने ॥ Śabdaratnāvalī 7.20.121
- शब्दरत्नावली बालबालः केशे शिशौ मूर्खे वालधौ वालमौषधौ । बालाऽलङ्कारभेदे स्याद्योषिति स्त्रीत्रुटावपि ॥ Śabdaratnāvalī 7.28.28
- शब्दरत्नाकर ?पुण्ड्र-वालधि-शृङ्गेषु भूषा-प्रभावयोरपि । माल्यं माला, तिलके तमालपत्रं तमालवत् ॥ २१० ॥ Śabdaratnākara 3.210
- वैजयन्ती लाङ्गूललांगूलं वालधौ मेढ्रे वर्जनं त्यागहिंसयोः । वरांगं स्त्रीभगे मूर्ध्नि च्छेदे वृद्धौ च वर्धनम् ॥ २९ ॥ Vaijayantī 7.3.29