कोविद्यास्थानम् · कोशाःVidyāsthāna Kośa · kosha.sanskrit.site

उद्घात

udghātaपुं · masc.

In 14 kośas: 16 synonym verses, 5 as a nānārtha head word.

अभिधानचिन्तामशिलोञ्छ Abhidhānacintāmaśiloñcha · जिनदेवमुनीश्वर सामान्यकाण्डः Abhidhānacintāmaśiloñcha 6.20 · p. 5
परीरम्भोऽपि संश्लेषे स्यादुद्घातोऽप्युपक्रमे ।
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
नामलिङ्गानुशासनम् Amarakośa · अमरसिंह सङ्कीर्णवर्गः Amarakośa 3.2.26
प्रत्युत्क्रमः प्रयोगार्थः प्रक्रमः स्यादुपक्रमः ।स्यादभ्यादानमुद्घात आरम्भः सम्भ्रमस्त्वरा ॥ २६ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
हलायुधकोशः (अभिधानरत्नमाला) Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) · हलायुध सामान्यकाण्डम् Abhidhānaratnamālā (Halāyudha) 4.750 · p. 86
उद्घात उक्तः प्रस्तावो वारश्चावसरः क्षणः ।वदन्त्युपनतं प्राज्ञा उपसन्नमुपस्थितम् ॥ ७५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
बालप्रबोधिका Bālaprabodhikā · नत्कीर पञ्चमोपदेशः Bālaprabodhikā 5.79 · p. 73
उपोद्घात उदाहार उपन्यासः पुरो वचः ।प्रस्तावः पुनरुद्घातः सोऽधिकार उपक्रमः ॥ ७९ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कल्पद्रुकोशः Kalpadrukośa · केशव सङ्कीर्णकाण्डः Kalpadrukośa 1.10.68 · p. 242
स्यात्प्रत्यादानमुद्घात आरम्भः संभ्रमस्त्वरा ।अनुक्रमः क्रमोऽथ स्यात् क्रान्तोऽधिक्रम आक्रमे ॥ ६८ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
कोषकल्पतरु Koṣakalpataru · विश्वनाथ वनौषधिवर्गः Koṣakalpataru 2.3.34 · p. 234
आर्त्विजीनस्त्वृत्विगर्हो यज्ञार्हो यज्ञियो मतः ।स सोम्यः सोमपानार्हस्त्रैवार्षिकधनो हि यः ।********माहिताग्निश्च साग्निकः ।अग्न्याहितोऽप्यथारम्भः उद्घातः प्रक्रमस्तथा ॥ ३४ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
सुशीलनाममाला Suśīlanāmamālā · विजयसुशीलसूरि सामान्यविभागः Suśīlanāmamālā 7.2749 · p. 447
अभ्यादानं तथाऽऽरम्भः उपक्रमश्च प्रक्रमः ।उपोद्घातस्तथोद्घातो नामधेयानि सन्ति वै ॥ २७४९ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश ब्रह्मवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 3.6.323 · p. 132
अस्त्रे शस्त्रं प्रहरणमुद्घातो हेतिरायुधम् ।अस्त्रियौ तु धनुश्चापौ धनुकोदण्डकार्मुकम् ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश सङ्कीर्णवर्गप्रकाशः Śabdaratnāvalī 6.52 · p. 174
प्रत्युत्क्रमप्रयोगार्थौ प्रयुद्धार्थावुभौ समौ ।अथाभ्यादानमारम्भ उद्घातश्च समा इमे ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वाचनाचार्यश्रीसाधुसुन्दरगणि षष्ठः काण्डः Śabdaratnākara 6.85 · p. 256
साङ्गमोऽथो अनौद्धत्ये प्रश्रयः प्रशरोऽपि च ।आरम्भे क्रमः प्रोपाभ्यामुपोद्घात उद्घातवत् ॥ ८५ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderपुंmasc.
शब्दरत्नाकर Śabdaratnākara · वामनभट्ट-बाण उक्तिभेदाध्यायः Śabdaratnākara 2.7.915 · p. 115
प्रस्तावोपक्रमोद्घातप्रारम्भप्रक्रमाः समाः ।उपोद्घात उदाहार आख्यानं पूर्वसंकथा ॥ ९१५ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव क्षत्त्रियवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 2.8.50 · p. 69
स्यान्नायकाग्रेसरिकौ नासीरं दर्प ऊष्मणि ।शस्त्रमायुधमुद्घातः स्थावरं तु धनुर्गुणी ॥ ५० ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
त्रिकाण्डशेष Trikāṇḍaśeṣa · पुरुषोत्तमदेव सङ्कीर्णवर्गः Trikāṇḍaśeṣa 3.2.24 · p. 90
सन्दानमनिरुद्धं च प्रकीर्णं गुत्सकस्तथा ।सर्गो वर्गः परिच्छेदोद्घाताध्यायाङ्कसङ्ग्रहाः ॥ २४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश शब्दाध्यायः Vaijayantī 2.4.41 · p. 34
उपोद्घात उदाहार उपन्यासः पुरोवचः ।प्रस्तावः पुनरुद्घातः सोऽधिकार उपक्रमः ॥ ४१ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश क्षत्रियाध्यायः Vaijayantī 3.7.74 · p. 110
तस्यास्तु पर उद्घात आरक्षः कुंभयोरधः ।उरःपार्श्वौ तु विक्षोभौ दर्दरौ गलपार्श्वयोः ॥ ७४ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
वैजयन्ती Vaijayantī · यादवप्रकाश पुराध्यायः Vaijayantī 4.3.32 · p. 161
कुट्टिमोऽस्त्री बद्धभूमिः कोद्रंगस्तु तमंगकः ।इन्द्रकोशोऽप्यथो मञ्च उद्घातो डुंडुरोऽपि च ॥ ३२ ॥
अनुष्टुप्
genderपुंmasc.
धरणिकोश Dharaṇikośa · धरणिदास तश्लोकः Dharaṇikośa 15.3.23 · p. 85
उद्धातः कथितो धीरैः स्खलिते समुपक्रमे ।मरुतोऽभ्यासयोगाय कुम्भकादित्रयेऽपि सः ॥
अनुष्टुप्
doubtful
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् पुंल्लिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.43 · p. 14
सामान्यवाक्येऽथोद्घातः कुटुङ्गे समुपक्रमे ।स्यात् पादस्खलने चापि स्यादुद्धननकर्मणि ॥ ४३ ॥
अनुष्टुप्
नानार्थार्णवसंक्षेप Nānārthārṇavasaṃkṣepa · केशवस्वामिन् पुंल्लिङ्गाध्यायः Nānārthārṇavasaṃkṣepa 3.2.44 · p. 14
गजस्य कर्णमूलाच्च चूलिकासंज्ञकात् परे ।प्रदेशे मानभेदे च प्राणायामस्य कालतः ॥ ४४ ॥
अनुष्टुप्
doubtful
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.92 · p. 219
उत्थितं स्याद्वृद्धिमति संजाते प्रोच्यते त्रिषु ।उद्घातः पवनाभ्यासयोगकालविशेषके ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 5 द्वृ (wrong syllable)
शब्दरत्नावली Śabdaratnāvalī · मथुरेश तान्ताः Śabdaratnāvalī 7.16.93 · p. 219
उत्तुङ्गे मुद्गरे पादस्खलने समुपक्रमे ।उच्छ्रितन्तु समुन्नद्धे प्रवृद्धे सम्भूते त्रिषु ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 2, syllable 5 म्भू (wrong syllable)
doubtful