सरसीरुह
sarasīruhaक्ली · neut.In 14 kośas: 13 synonym verses, 5 as a meaning of another word.
वा पुंसि पद्मं नलिनमरविन्दं महोत्पलम् ॥ ३९ ॥सहस्रपत्रं कमलं शतपत्रं कुशेशयम् ।पङ्केरुहं तामरसं सारसं सरसीरुहम् ॥ ४० ॥बिसप्रसूनराजीवपुष्कराम्भोरुहाणि च ।
अनुष्टुप्
genderपुंक्लीm. n.
स्यात्सरःसरसीपङ्कपर्यायेभ्यो रुहार्थकम् ।एभ्यो जन्मार्थकं चापि जलार्थादपि जार्थकम् ॥ १३९ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.doubtful
राजीवं कमलं नलं शतदलं पङ्केरुहं पङ्कजंपाथोजं सरसीरुहं सरसिजं नालीकमम्भोरुहम् ।अम्भोजन्म कुशेशयं च जलजं कंजं करुट् पुष्करंश्रीपर्णं च सहस्रपत्रम[71a]रविन्दाह्वं कचारं तथा ॥ ८ ॥
शार्दूलविक्रीडितम्metre not read in every line
genderक्लीneut.
स्त्री नोत्पलं तामरसं च सारसंबिसप्रसूनं सरसीरुहं च ।प्रोक्तं तु पद्मं नलिनं च न स्त्रियांश्रीवासमत्राम्बुजमस्त्रियां च ॥ ९ ॥
upajati mixed
genderपुंक्लीm. n.
परिषत्कर्दमः पङ्कः तज्जम् तामरसं विदुः ।कमलं नलिनं पदम् सरोजं सरसीरुहम् ॥ २० ॥
अनुष्टुप्metre not read in every linenearly अनुष्टुप्: pāda 1, syllable 7 प (wrong syllable)
genderक्लीneut.
सहस्रपत्रं राजीवं शतपत्रं कुशेशयम् ।बिसप्रसून(नं?)तोयोत्थं पुष्करं सरसीरुहम् ॥ ८४ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पङ्कजं कमलं पद्मं नलिनं सरसीरुहम् ।पङ्केरुहं तामरसं सारसं पुष्करं कजम् ॥ २९५ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
वि[बि]सप्रसूनं नलिनं शतपत्रं सरोरुहम् ।सहस्रपत्रं जलजं सरोजं सरसीरुहम् ॥ १२८ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पद्मं बिसप्रसूतं च सरोजन्म सरोरुहम् ।कुशेशयं सरोरुट् च सरोजं सरसीरुहम् ॥ २०९१ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
पद्मपङ्कजपङ्केजं पुष्पकाम्भोजमम्बुजम् ।अम्भीरुहं सरसिजं राजीवसरसीरुहम् ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सरसीरुहं सरसिरुहं विसप्रसूतवत् ।विसप्रसूनमपि स्यात्कैरविण्यां कुमुद्वती ॥ २४५ ॥
metre not recognised
genderक्लीneut.
सरसीरुहतामरसे सारसमम्भोरुहं कमलम् ।सहस्रपत्रं राजीवं नालीकं बिसनाभिजम् ॥ ३५८ ॥
अनुष्टुप्metre not read in every line
genderक्लीneut.
सरसीजं सरसिजं सारसं सरसीरुहम् ।सरोजमब्जमप्पुष्पमरविन्दम्महोत्पलम् ॥ ३७ ॥
अनुष्टुप्
genderक्लीneut.
सरसीरुह as a meaning in nānārtha verses
- धरणिकोश राजीवआश्रवः स्यात्प्रति[98]श्रावे क्लेशे च वचनस्थिते । राजीवो हरिणे मत्स्ये राजीवं सरसीरुहम् ॥ Dharaṇikośa 28.2.17
- धरणिकोश सारससारसो विहगे चन्द्रे सारसं सरसीरुहम् । कीकसाः कृमयः सूक्ष्मा अस्थि कीकसमिष्यते ॥ Dharaṇikośa 31.2.12
- नानार्थार्णवसंक्षेप सारसकुञ्जरे कृष्णसाराख्यमृगभेदे च ना पुनः । सारसो यामिनीनाथे क्लीबं तु सरसीरुहे ॥ १९३९ ॥ Nānārthārṇavasaṃkṣepa 4.1939
- शब्दरत्नाकर अब्जवर्धमानतिथिप्रायपक्षकीलकयोरणिः । चन्द्रे धन्वन्तरौ शङ्खेऽप्यब्जोऽब्जं सरसीरहे ॥ १८६६ ॥ Śabdaratnākara 4.1.1866
- शब्दरत्नाकर सारसषण्डे शमीफलेऽथ स्यात् सारसं सरसीरुहे । जलपक्षिविशेषे ना सरःसंबन्धिनि त्रिषु ॥ २१८५ ॥ Śabdaratnākara 4.1.2185